İsrail’de iktidar belirsiz, Gazze politikasında ortak çizgi

YDH- İşgal rejiminde oyların yüzde 61’i sayılırken yayımlanan ilk sonuçlara göre Benyamin Netanyahu’nun bloğu 56, Gadi Eisenkot’un bloğu 49, Arap partileri ise 15 sandalye kazandı. Yediot Ahronot’un internet sitesi Ynet’in aktardığı bu sonuçlar, hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğu hiçbir bloğun elde edemediğini gösteriyor.

Şehab News’in analizine göre seçim, Netanyahu’nun iktidarda kalıp kalmayacağı konusunda belirleyici olsa da Filistinlilere yönelik politikaların köklü biçimde değişeceğine dair bir işaret vermiyor. Netanyahu ile başlıca rakibi Eisenkot, Gazze’de savaşın sürdürülmesi ve Filistin devletinin kurulmasının reddedilmesi gibi temel başlıklarda benzer tutumlar sergiliyor.

Gazze ve Filistin devleti konusunda ortak çizgi

Eisenkot, 25 Ekim’de Jerusalem Post’a verdiği röportajda Filistin devletinin kurulmasına karşı çıktı ve “iki halk için iki devlet” ilkesini yanlış bulduğunu söyledi. Partisi Yaşar’ın programında da Gazze’de Hamas yönetiminin sona erdirilmesi ve bölgede İsrail kontrolünde bir güvenlik koridoru oluşturulması yer alıyor.

Netanyahu da seçim kampanyasında Filistin devleti kurulmasına karşı olduğunu yineledi. Hükümetinin bu yöndeki vaadini yerine getireceğini söyleyen Netanyahu, toprağın Yahudilere ait olduğunu iddia etti.

Eisenkot, Hamas’ın dağıtılmasını hükümetinin hedefleri arasına koydu ve hareketin askerî kanadıyla liderliğini 18 ay içinde ortadan kaldırma sözü verdi. Seçim sonrası konuşmasında da bu hedefi benimseyen bir hükümet kurmak için çalışacağını açıkladı. Böylece iki aday arasındaki rekabet, Gazze’deki savaşı sona erdirme ya da Filistinlilerin devlet kurma hakkını tanıma üzerinden değil, savaşın ve güvenlik politikalarının nasıl yönetileceği üzerinden şekilleniyor.

Eisenkot, Netanyahu’nun savaş yönetimini ve güvenlik politikalarını eleştirirken 7 Ekim 2023 öncesi başarısızlıkların sorumluluğunu da ona yüklüyor. Ancak 7 Ekim’den sonra kurulan acil durum hükümetinde yer alan ve Haziran 2024’e kadar savaş kabinesinde görev yapan Eisenkot, Gazze’ye yönelik askerî hedeflerden vazgeçme sözü vermiyor.

Batı Şeria’daki yerleşimler konusunda iki siyasetçi arasında bazı farklılıklar bulunuyor. Eisenkot yerleşimlerin sürmesini destekliyor; ancak İsrail yasalarına göre ruhsatsız karakolların kurulmasına karşı çıkıyor ve yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddetini önleyeceğini söylüyor. Kudüs’ün doğusu ile Maale Adumim arasındaki yerleşimleri genişleterek Batı Şeria’nın kuzeyiyle güneyi arasındaki coğrafi bağlantıyı tehdit eden E1 projesine de karşı çıkıyor.

Netanyahu hükümetinde ise Filistin topraklarının ilhakını savunan aşırı sağcı Ben-Gvir ve Smotrich’in partileri yer alıyor. Smotrich, Oslo Anlaşmalarını iptal etme ve Gazze ile Batı Şeria’dan göçü teşvik etme sözü verdi.

İktidar değişikliği politika değişikliğini garanti etmiyor

İsrail uzmanı yazar Adil Şedid, hükümet değişikliğinin Filistinlilere yönelik politikalarda köklü dönüşüm getireceğinin garanti olmadığını söyledi. Filistinlilerin, Arapların ve uluslararası aktörlerin İsrail seçimlerinden değişim beklemesini etkili siyasi baskı seçeneklerinin eksikliğine bağlayan Şedid, seçim sonuçlarına bel bağlamak yerine işgal rejimini politikalarını değiştirmeye zorlayacak siyasi ve uluslararası baskı kurulması gerektiğini vurguladı.

Şedid’e göre Netanyahu’nun yeniden seçilmesi mevcut politikaların sürdürülmesine meşruiyet kazandırabilir ve daha sert adımların önünü açabilir. Ancak başka bir siyasetçinin başbakan olması da Filistinlilerin haklarına yönelik yaklaşımda esaslı bir değişim sağlayacağı anlamına gelmiyor. Gazze konusunda işgal rejiminde geniş bir görüş birliği bulunduğuna dikkat çeken Şedid, yeni hükümetin Netanyahu iktidarda kalmasa bile daha sert politikalar izleyebileceğini belirtti.

Şehab News’in değerlendirmesine göre Netanyahu ile Eisenkot arasındaki fark, Filistin devletinin tanınması ya da Gazze’deki savaşın sona erdirilmesi konusunda bir kopuş oluşturmuyor. İşgal rejiminde liderlik yarışı sürerken, savaşın durdurulması, işgal ve yerleşimlerin sona erdirilmesi ya da Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkının tanınması yönünde açık bir taahhüt bulunmuyor.