Harediler, Eisenkot ile pazarlığa hazırlanıyor

YDH ― Birleşik Tevrat Yahudiliği, Yaşar! Partisi lideri Gadi Eisenkot’a başbakanlık için destek vermeyi teklif etmeye hazırlanıyor.

Ancak bu desteğin karşılığında Haredileri askerlikten muaf tutacak yasanın çıkarılmasını istiyor.

Birleşik Tevrat Yahudiliği yetkilisi, Eisenkot’un mevcut Başbakan Benyamin Netanyahu’yla aynı hükümette yer alma ihtimaline de değindi.

Yetkili, “Gadi’nin Netanyahu’yla birlikte hükümet kurma imkânı var. Ancak bu durumda başbakan Netanyahu olur, Gadi ise üst düzey bir bakanlık görevini üstlenir. Biz ona başbakanlığı öneriyoruz. İkinci adam olarak kalmaktansa ya da yeniden seçime gitmektense bu daha iyi,” dedi.

Ancak teklif, Eisenkot’un seçim kampanyasında açıkladığı şartlarla çelişiyor.

Eisenkot, hükümet kurabilmek için askerlik hizmetinin zorunlu tutulmasını savunmuş ve Haredileri askerlikten muaf tutacak düzenlemelere karşı çıkmıştı.

Haredi desteği çoğunluk için yeterli değil

Oyların yüzde 97,3’ünün sayıldığı mevcut tabloda Eisenkot, toplam 48 sandalyeye sahip bir ittifaka liderlik ediyor.

Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin 7 sandalyesi de bu ittifaka eklense bile hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşılamıyor.

Şas’ın desteği olmadan Haredi partilerinin katkısıyla hükümet kurmak da Eisenkot için mümkün görünmüyor.

Üstelik Haredi partilerinin hükümette yer almasına karşı çıkan başka siyasi aktörler de bulunuyor. İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Lieberman, perşembe günü yaptığı açıklamada Haredi partileriyle aynı hükümette yer almayı kesin bir dille reddetti.

Birleşik Partisi lideri Naftali Bennett de seçim kampanyası boyunca Haredi partilerine karşı tutumunu defalarca dile getirdi.

Eisenkot’un dört şartı Haredi partileriyle çelişiyor

Eisenkot, seçim kampanyasında hükümetine katılacak partiler için dört şart açıklamıştı.

Bunlar, Yahudi ve demokratik devlet ilkesinin kabul edilmesi, Bağımsızlık Bildirgesi’nin benimsenmesi, askerlik hizmetinin zorunlu tutulması ve Hamas’ın ortadan kaldırılması gereken bir terör örgütü olarak tanınmasıydı.

Eisenkot, o dönemde hiçbir Haredi ya da Arap partisinin bu dört şartın tamamını karşılamadığını açıkça söylemişti.

Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin son teklifi, özellikle askerlik hizmetine ilişkin şart nedeniyle Eisenkot’u seçim kampanyasında savunduğu tutumla karşı karşıya bırakıyor.

Şas’ın oy kaybı pazarlıkları etkileyebilir

Seçim sonuçları, Haredi partilerinin hükümet kurma sürecindeki pazarlık gücünü etkileyebilecek başka bir tabloyu da ortaya koyuyor. Şas, 6 sandalye kazanarak 1992’den bu yana en düşük sandalye sayısına geriledi. Bu tarih, partinin İzak Rabin hükümetine katıldığı döneme denk geliyor.

Önceki seçimlerde İsrail’in beşinci büyük partisi olan Şas, bu seçimde seçim barajını aşan partiler arasında sondan ikinci sıraya düştü. Partinin gerisinde yalnızca Dini Siyonizm Partisi kaldı.

Şas yaklaşık 100 bin oy kaybetti

Şas’ın oy sayısı yaklaşık 100 bin azalarak 392 binden 290 bine geriledi.

Oyların yaklaşık yüzde 97’sinin sayıldığı mevcut veriler, partinin hem genel oy sayısında hem de Haredi nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde ve geleneksel seçmen tabanında gerilediğini gösteriyor.

Şas, Kudüs’te desteğinin yaklaşık yüzde 23’ünü, Elad’da yüzde 21’ini, Modi’in İllit’te yüzde 21’ini ve Bnei Brak’ta yüzde 16’sını kaybetti.

Parti, geleneksel olarak güçlü olduğu diğer bölgelerde de oy kaybı yaşadı.