Aun, İsrail hiçbir talebi kabul etmezken müzakerelerde ısrar ediyor

YDH — Lübnan Cumhurbaşkanı Jozef Aun, İsrail'in saldırılarını durdurmaya ve Güney Lübnan'dan çekilmesini sağlamaya yönelik Beyrut'un taleplerini reddetmesine rağmen Tel Aviv'le müzakereleri sürdürmekte ısrar ediyor.

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam da Aun'la birlikte müzakere sürecini devam ettirme kararlılığını koruyor.

Lübnan'da İsrail'e karşı liderlik mücadelesi veren isimler arasındaki seçim kampanyası, Tel Aviv'in Lübnan'a yönelik gerçek tutumunu ortaya koymaya yetmezken ABD'nin bölgede büyük bir çatışmaya yol açabilecek gerilimi tırmandırması da Beyrut yönetiminin tutumunu değiştirmedi.

2024'ten bu yana yaşananlara ve bugün de devam eden gelişmelere rağmen Aun, saldırganlığı himaye eden ve işgali destekleyen ABD'nin politikalarıyla örtüşen çizgisini sürdürüyor.

Tampa görüşmelerinde Lübnan'ın talepleri karşılıksız kaldı

Tampa'da yürütülen müzakerelerden beklenti, İsrail saldırılarının durdurulması ve İsrail güçlerinin Güney Lübnan'dan çekilmesi için bir yol açmasıydı. Ancak İsrail, Lübnan'ın taleplerinin tamamını reddetti. Beyrut'un diplomatik manevra alanının giderek daraldığını ve askeri gelişmelerin diplomatik girişimlerin önüne geçmesi riskinin büyüdüğünü gösteren işaretlere rağmen Aun, müzakerelerin devam etmesinde ısrar ediyor.

Bu kapsamda Aun, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rudolf Heykel ve müzakere heyetine başkanlık eden eski büyükelçi Simon Karam'ın katılımıyla bir toplantı düzenledi. Toplantıda, 20 ve 21 Ekim'de Tampa'da yapılan görüşmelerin sonuçları değerlendirildi.

El-Ahbar gazetesinin edindiği bilgilere göre Lübnan heyeti, İsrail tarafına saldırıların durdurulması ve deneme bölgelerindeki koşulların iyileştirilmesi yönündeki Lübnan taleplerini iletti. Ancak İsrail bu taleplere herhangi bir karşılık vermedi. Heykel ve Karam, İsrail'in işgali sona erdirmek amacıyla Lübnan'ın ilettiği hiçbir talebi kabul etmediğini Cumhurbaşkanı Aun'a bildirdi.

İsrail'in tutumunda herhangi bir değişiklik işareti bulunmamasına rağmen Aun, müzakere sürecinin devam etmesini ve tarihi daha sonra belirlenecek yeni bir tura katılmayı istedi. Tel Aviv'in Lübnan lehine herhangi bir taviz vermeye hazır olduğuna dair hiçbir belirti yokken Cumhurbaşkanı'nın bu ısrarı, diplomasi tercihinin ciddi biçimde sorgulanmasına yol açıyor.

Müzakereler İsrail'in saldırılarını durdurmaya yetiyor mu?

Asıl mesele, Cumhurbaşkanlığı makamının müzakerelerde ısrar etmesinden ziyade, İsrail Lübnan'ın taleplerini görmezden gelmeyi sürdürürken bu sürecin ne sağlayabileceği. İletişim kanallarının açık tutulması, Beyrut'un arabulucular karşısında kendi tutumunu ortaya koymasına imkân verebilir. Ancak diplomatik temasların sürmesi, tek başına İsrail saldırılarını durdurmaya veya sahada yeni oldubittilerin dayatılmasını engellemeye yetmiyor.

Müzakere turu öncesinde İsrail'in gerilimi tırmandırması da süreci daha karmaşık hale getirdi. Tel Aviv, Lübnan ordusunu Hizbullah'la koordinasyon içinde hareket etmekle ve Güney Lübnan'daki güvenlik düzenlemelerinin uygulanmasını engellemekle suçladı.

İsrail, bu iddialarına dayanak olarak Kefra kasabasında yaşandığını öne sürdüğü bir olaya ilişkin görüntüleri kullandı ve söz konusu olayı belgelediğini ileri sürdü. Tel Aviv ayrıca Lübnan ordusu içindeki bazı unsurları da güvenlik düzenlemeleriyle bağlantılı faaliyetleri engellemekle suçladı.

Müzakerelerin hemen öncesinde gündeme getirilen bu suçlamalar, Lübnan ordusunu siyasi tartışmaların hedefi haline getirdi. Böylece tartışmanın odağı, İsrail'in saldırıları ve işgal ettiği bölgelerden çekilmesi gerekliliğinden uzaklaştırılarak Lübnan ordusunun performansına ve rolüne kaydırıldı.

İsrail'e Lübnan ordusunu denetleme yetkisi verilmeyecek

İsrail'in suçlamaları, güvenlik düzenlemelerinin uygulanmasını denetleyecek mekanizma konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle ayrıca önem taşıyor. Lübnan, iki ordu arasında doğrudan koordinasyon kurulmasını veya İsrail'e Lübnan ordusunun faaliyetlerini denetleme yetkisi verilmesini öngören her türlü formüle karşı çıkıyor.

Beyrut yönetimi, Lübnan ordusunun yetkilerinin korunmasında ve denetim mekanizmalarının orduya yeni şartlar dayatmak ya da baskı kurmak için kullanılmamasında ısrar ediyor. Güvenlik düzenlemelerinin İsrail tarafına da açık yükümlülükler getirmesi gerekiyor. Bu yükümlülüklerin başında saldırıların durdurulması ve İsrail güçlerinin Lübnan topraklarından çekilmesi geliyor.

Toplantıda Aun, katılımcıların İsrail'in müzakerelerin devam etmesinden yararlanarak kendi şartlarını kabul ettirebileceği ve sahadaki operasyonlarını sürdürürken Lübnan devleti üzerindeki baskıyı artırabileceği yönündeki kaygılarını da dinledi.

Bu kaygıların temelinde, müzakerelerin istikrarı sağlamaya yönelik bir girişim olmaktan çıkarak sahadaki gelişmelerden bağımsız, paralel bir sürece dönüşmesi ihtimali bulunuyor. Böyle bir durumda diplomatik temaslar gerilimi azaltmayacak, İsrail'in sahadaki dengeleri değiştirmesinin de önüne geçemeyecek. İsrail'in herhangi bir taviz vermeden askeri gelişmelerin seyrini belirlemeyi sürdürmesi, bu riski daha da artırıyor.

İran'la gerilim Lübnan'ı yeni bir çatışma riskiyle karşı karşıya bırakıyor

Bütün bu gelişmeler, İran'la bağlantılı bölgesel gerilimden ayrı değerlendirilemiyor. Sınırlı saldırıların ötesine geçebilecek ve çatışmanın daha geniş bir alana yayılmasına yol açabilecek bir karşılaşma ihtimali giderek daha fazla gündeme geliyor.

Bölgenin daha tehlikeli bir aşamaya sürüklenmesi halinde Lübnan da sonuçlarından en fazla etkilenebilecek sahalardan biri olacak.

İsrail saldırılarının devam etmesi, Lübnan'daki karmaşık iç siyasi dengelerle birleşince bu riski daha da büyütüyor. Hizbullah ise müzakere sürecine ve silahlarını teslim etmesi yönündeki talebe karşı çıkıyor. Hizbullah Genel Sekreteri Şeyh Naim Kasım da son açıklamasında bu tutumunu açıkça ortaya koydu.