ABD’de İsrail’e koşulsuz destek dönemi sorgulanıyor

YDH- İsrail’e destek, ABD’de siyasetçilerin seçim kampanyalarında bağlılıklarını göstermek için yarıştığı bir başlık olmaktan çıkıp, bu desteği savunan isimleri siyasi açıdan zorlayan bir meseleye dönüşüyor.

Sened Haber Ajansı’nın ara seçimlerin ilk sonuçları ve Donald Trump’ın İsrail’e sağlanan yardımları sona erdirme açıklaması üzerinden hazırladığı değerlendirmede, Washington’daki siyasi ve toplumsal dengelerin değiştiği belirtildi.

Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu kazandığını gösteren ilk sonuçlar, Trump ve Cumhuriyetçiler için ağır bir yenilgiye işaret etti. Sonuçlarla aynı dönemde Trump, İsrail’e yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık doğrudan Amerikan yardımını 2026 sonuna kadar bitirmeyi planladığını açıkladı. İsrail’e silah satışlarının sürebileceğini belirten Trump, bu adımın nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntı vermedi.

Ajansa konuşan Filistin Ulusal Girişimi Genel Sekreteri Mustafa Bergusi, seçim sonuçlarıyla yardım açıklamasının ABD’de kamuoyu ve siyaset düzeyinde benzeri görülmemiş bir değişime işaret ettiğini söyledi. Bergusi, Filistin meselesinin Amerikan seçmenlerinin siyasi yönelimlerinde giderek daha fazla etkili olduğunu belirtti.

İsrail’e koşulsuz destek Trump’a siyasi yük oldu

Bergusi’ye göre Gazze’deki savaşın yanı sıra Batı Şeria’da işgal güçlerinin ve yerleşimcilerin uyguladığı şiddet, ABD toplumunun geniş kesimlerine ulaştı ve bu kesimlerin İsrail ile Filistinlilere ilişkin tutumlarını değiştirdi.

Bergusi, kamuoyunun İsrail’e neredeyse koşulsuz destekten Filistin haklarına yönelik artan desteğe doğru hızla yöneldiğini; bu değişimin özellikle gençler ve Demokrat Parti tabanının geniş kesimlerinde belirginleştiğini ifade etti.

Trump’ın İsrail’e yönelik mali ve askerî yardımı sona erdirme açıklamasını önemli bir gelişme olarak değerlendiren Bergusi, bunun Harry Truman’dan bu yana hiçbir ABD başkanının cesaret edemediği bir siyasi adım olduğunu vurguladı. Trump’ın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’ya bu niyetini bildirdiğini ve aralarında bu konuda bir mutabakat sağlandığını açıkça söylediğini hatırlattı.

Bergusi, Trump’ın İsrail’e koşulsuz mali ve askerî desteği sürdürmenin ülke içinde ağır bir siyasi maliyete dönüştüğünü artık anladığını belirtti. Rakiplerinin bu konuyu Trump’ın politikalarını eleştirmek ve ekonomik önceliklerini sorgulamak için kullandığını söyledi.

Trump’ın önceki seçim kampanyasında dış harcamaları azaltma sözü verdiğini kaydeden Bergusi, bu vaatlerin NATO harcamaları ve dış yardımları da kapsadığını, söz konusu kaynakların ABD vatandaşlarının ihtiyaçlarına yönlendirilmesinin savunulduğunu belirtti. Filistin’le dayanışma hareketinin de ABD yönetiminin harcamaları azaltma söylemi ile İsrail’e milyarlarca dolar ve silah aktarılmasını sürdürmesi arasındaki çelişkiyi gündeme taşıdığını ifade etti.

Bergusi, Trump’ın yardım açıklamasının siyasi konumunu koruma ve seçim baskısını hafifletme amacı taşıdığını vurguladı. Kongre’deki dengelerin Filistin haklarını daha fazla destekleyen adaylar lehine değişmesi halinde, İsrail’e koşulsuz desteğin yeniden değerlendirilmesi ve işgal politikalarına sağlanan mali ve siyasi desteğin kesilmesi yönündeki baskının artacağını söyledi.

Bu değişimde belirleyici unsurun Filistin halkının direnişi ve ulusal haklarına bağlılığı olduğunu belirten Bergusi, Filistinlilerin tutumunun uluslararası dayanışma hareketini güçlendirdiğini, İsrail politikalarının niteliğini dünya kamuoyuna gösterdiğini ve giderek daha fazla kişinin işgale koşulsuz desteğin sona ermesini talep etmesine katkı sağladığını kaydetti.

İsrail yanlısı lobinin etkisi aşınıyor

San Francisco Eyalet Üniversitesi’nde etnik köken, ırk ve direniş çalışmaları alanında öğretim üyesi olan Rebab Abdülhadi, ara seçimlerin ilk sonuçlarının İsrail yanlısı lobinin siyasi gündemi yönlendirme kapasitesinde gerilemeye işaret ettiğini söyledi.

Abdülhadi, sonuçları ABD’nin geçmiş on yıllarda katıldığı savaşların ve çatışmaların yarattığı tepkinin bir yansıması olarak değerlendirdi. Cumhuriyetçilerin bu savaşların önemli bir bölümünden sorumlu tutulduğunu belirten akademisyen, Amerikan toplumunun dış savaşlara katılmaya ve ülke kaynaklarının İsrail ile müttefiklerinin çıkarları için harcanmasına giderek daha fazla karşı çıktığını ifade etti.

Gazze’deki savaşın, ABD’nin insan hakları söylemi ile işgal yönetimine sağladığı askerî ve siyasi destek arasındaki çelişkiyi görünür kıldığını belirten Abdülhadi, seçmenlerin dış politika ile lobi gruplarının çıkarları arasındaki ilişkiyi yeniden sorgulamaya başladığını söyledi. Ona göre İsrail’le yakınlık, eskiden siyasetçilerin yükselişini destekleyen güvenilir bir unsurken, bugün adayların siyasi geleceğini tehdit eden seçim yüküne dönüşüyor.

Abdülhadi, geçmişte İsrail politikalarını eleştirmenin bir siyasetçiyi itibarsızlaştırmayı ve siyasi geleceğini sona erdirmeyi hedefleyen örgütlü kampanyalara yol açabildiğini söyledi. Bu kampanyaların parti kurumları, medya ve finans çevrelerindeki lobi etkisiyle yürütüldüğünü belirtti.

Ancak bu dengenin hızla değiştiğini savunan Abdülhadi, artık İsrail’i eleştirmenin seçmen desteğini kaybettiren bir tutum olmadığını; buna karşılık İsrail’e koşulsuz desteğin, özellikle gençler, öğrenci hareketleri, üniversiteler ve savaş karşıtı kesimler arasında popülerliği düşürdüğünü ifade etti.

Abdülhadi’ye göre bu değişimin en dikkat çekici işaretlerinden biri, Trump’ın İsrail’e yardımları durdurma niyetini açıklaması oldu. Bu açıklamanın, Tel Aviv’e koşulsuz desteğiyle övünen bir başkanın döneminde gelmesi ayrıca önem taşıyor.

Trump’ın sözleri, dosyanın Cumhuriyetçilere seçim kaybettiren bir zayıflık başlığına dönüştüğünü gördüğünü ortaya koyuyor. Abdülhadi, tarihî değişimin yalnızca Trump’ın açıklamasında değil, bu açıklamayı yapmasına yol açan siyasi ortamda aranması gerektiğini söyledi.

Filistinli ve Arap seçmenlerin etkisi artıyor

ABD’deki Filistinli kurum ve etkinlikleri bir araya getiren ağın başkanı Rahef Lafi de seçim sonuçlarının Amerikan kamuoyunda İsrail ve savaşları konusundaki tutum değişikliğini yansıttığını söyledi. Lafi, Filistinli ve Arap seçmenlerin sınırlı bir toplumsal varlık olmaktan çıkarak partilerin seçim hesaplarını etkileyen bir siyasi güce dönüştüğünü belirtti.

Lafi’ye göre seçmenler, Gazze’deki savaş sırasında İsrail’e koşulsuz destek veren Joe Biden yönetimi nedeniyle Demokratları önceki seçimlerde cezalandırdı. Şimdi ise benzer bir siyasi ve askerî desteği sürdürdüğü gerekçesiyle Trump rejimine ve Cumhuriyetçilere tepki gösteriyorlar.

Bu tutumun, İsrail’e desteğin artık geleneksel bir parti ayrımı olarak görülmediğini gösterdiğini belirten Lafi, seçmenlerin bu politikayı farklı yönetimlerin ABD vatandaşlarının temel çıkarları pahasına sürdürdüğü bir yaklaşım olarak değerlendirdiğini söyledi. Bu nedenle seçmenlerin, hangi partiden geldiğine bakmaksızın aynı çizgiyi sürdüren yönetimleri sandıkta cezalandırdığını ifade etti.

Lafi, ABD’de giderek daha fazla kişinin ülkesinin kendi güvenliği veya ulusal çıkarlarıyla doğrudan bağlantılı görmediği savaşlara ve çatışmalara sürüklendiğini düşündüğünü kaydetti. Bu müdahalelerin kamu kaynaklarını tükettiğini ve ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verdiğini belirtti.

İsrail’in askerî operasyonlarının finanse edilmesi ve milyarlarca dolarlık yardımın sürdürülmesinin, ABD’de bu kaynakların neden ülke dışına aktarıldığına ilişkin soruları artırdığını söyleyen Lafi, Amerikalıların ekonomik, toplumsal ve geçim kaynaklı sorunlar karşısında kamu harcamalarının kendi ihtiyaçlarına yöneltilmesini istediğini ifade etti. Lafi, bu koşullarda İsrail’le ilişkinin ABD açısından siyasi, ekonomik ve ahlaki bir yüke dönüştüğünü ve artık görmezden gelinemediğini savundu.