Netanyahu'nun eli zayıflıyor

YDH ― İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun hükümette kalma mücadelesi, iki Arap partisinin en büyük rakibi Gadi Eisenkot'u desteklemesi ve uzun süredir koalisyon ortağı olan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin hiçbir adaya destek vermeme kararıyla daha da zorlaştı.

27 Ekim'de yapılan genel seçimlerin ardından hükümet kurma süreci çıkmaza girerken, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, yeni hükümeti kurma görevini kime vereceğine karar vermek üzere Netanyahu ve eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot ile görüşecek. Herzog'un kararını açıklamak için 11 Kasım'a kadar süresi bulunuyor.

Seçimlerde Netanyahu'nun partisi Likud en fazla sandalyeyi kazanmasına rağmen, başbakanın milliyetçi-dini koalisyonu parlamentoda çoğunluğu sağlayamadı. Buna karşılık Eisenkot'un liderlik ettiği Netanyahu karşıtı blok, iki Arap partisinin desteğini aldı. Böylece Eisenkot, milletvekillerinin rahat bir çoğunluğunun desteğini kazanmış oldu.

Hükümet kurma süreci Herzog'un önünde

İsrail'de 27 Ekim'de düzenlenen seçimler, ne Netanyahu'nun ne de eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot'un parlamentoda tek başına çoğunluğu elde edebilmesiyle sonuçlandı.

Bu tablo, İsrail'de çoğunlukla sembolik bir makamda bulunan Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un önüne zorlu bir görev çıkardı. Herzog, seçim sonrasında derin siyasi bölünmeler yaşayan ülkede hükümet çıkmazını aşma ihtimali en yüksek adayı belirlemekle sorumlu.

Yeni bir koalisyon kurulana kadar Netanyahu geçici hükümetin başbakanı olarak görevini sürdürecek. Hükümet kurma girişimlerinin başarısız olması halinde ise yeniden seçime gidilmesi gerekecek.

Herzog, resmi seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Çarşamba günü siyasi partilerle görüşmelere başladı. Küçük partilerle yaptığı görüşmeleri tamamladıktan sonra Perşembe akşamı Kudüs'teki konutunda önce Eisenkot'u, ardından Netanyahu'yu ayrı ayrı kabul edecek.

Herzog, siyasi partilere yeni bir seçim turunu önlemek için ellerinden geleni yapmaları çağrısında bulundu.

"Herhangi bir aklı başında insan, önümüzdeki güvenlik ve diplomatik zorluklara, çevremizdeki değişen bölgeye bakıp bizi içten içe parçalayan sorunları hatırladığında, üzerimizde muazzam bir sorumluluk olduğunu anlayacaktır" diyen Herzog, siyasi liderlerin ülkenin içinde bulunduğu koşulları dikkate alması gerektiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı, Çarşamba günü daha küçük siyasi gruplarla da görüştü. Parti görüşmelerini, büyüklük sırasına göre diğer partilerle sürdürecek. Sürecin son görüşmelerini ise Eisenkot'un Yaşar Partisi ve Netanyahu'nun Likud Partisi ile yapacak.

Netanyahu'nun koalisyonu çoğunluğu kaybetti

120 sandalyeli Knesset'te Likud 27 sandalye kazanarak seçimlerin en büyük partisi oldu. Ancak Netanyahu'nun daha geniş kapsamlı milliyetçi-dini koalisyonu toplamda yalnızca 53 sandalyeye ulaşabildi.

Bu sonuç, ön seçim anketlerinin yakın bir yarışa işaret etmesine rağmen, Eisenkot'un Netanyahu karşıtı ittifakının elde ettiği sandalye sayısından daha yüksek oldu. Merkez sol ve sağ kanattaki dört Yahudi liderliğindeki partiden oluşan bu ittifak 48 sandalye kazandı.

İsrail'in Arap azınlığını temsil eden iki parti ise toplam 19 sandalye elde etti. Bu sonuç, söz konusu partiler açısından benzeri görülmemiş bir başarıya işaret etti.

Birleşik Tevrat Yahudiliği hiçbir adayı desteklemedi

Netanyahu'nun hükümet kurma mücadelesine darbe vuran gelişmelerden biri de ultra-Ortodoks Yahudi seçmenleri temsil eden Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin kararı oldu.

Netanyahu'nun uzun süredir koalisyon ortağı olan parti, ultra-Ortodoks seçmenleri temsil eden iki büyük siyasi oluşumdan biri. Parti, Perşembe günü yaptığı açıklamada hükümeti kurmak üzere hiçbir adayı desteklemeyi önermedi.

Eisenkot da Netanyahu gibi, İsrail'in Arap kökenli iki partisiyle hükümet kurma ihtimalini şimdiye kadar reddetmişti. Buna rağmen her iki parti de Perşembe günü Eisenkot'u destekleme kararı aldı.

Bu destekle Eisenkot, parlamentodaki milletvekillerinin rahat bir çoğunluğunun desteğini kazanmış oldu.

Netanyahu seçim sonuçlarını tartışmaya açtı

İktidarı kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya kalan Netanyahu, seçim yetkililerinin olası oy hilelerine ilişkin başlattığı soruşturmayı gündeme taşıyarak seçim sonuçlarının güvenilirliğini sorguladı.

Netanyahu, Arap liderliğindeki partileri oy çalmakla suçladı.

Netanyahu ve müttefikleri, seçim sonuçlarına yönelik şüpheleri artırmakla eleştirildi. Eleştirmenler, başbakan ve ortaklarının sonuçları itibarsızlaştırmaya çalıştığını savunurken Netanyahu bu suçlamaları reddetti.

İsrail Merkez Seçim Komitesi ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada, seçimlerin bütünlüğünün tehlikeye girmediğini bildirdi.

Komite Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, İsrail'in seçilmiş temsilcilerine kamuoyunun kurumlara duyduğu güveni sarsmak yerine korumaları çağrısında bulundu.

Sohlberg, Çarşamba günü Herzog'un konutunda yaptığı açıklamada, "Bu gerçek bir tehlike. Demokrasinin temellerinden biri de iktidarın barışçıl bir şekilde devredilmesidir" dedi.

Arap azınlık da dahil olmak üzere seçimlere katılımın yüksek olmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiren Sohlberg, seçmenlerin sandığa yoğun ilgi göstermesinin önemine dikkat çekti.

Öte yandan Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri de seçim tartışmalarını sertleştirdi. Ulusal Güvenlik Bakanı ve Yahudi Gücü Partisi lideri İtamar Ben-Gvir'in de aralarında bulunduğu aşırı sağcı isimler, Arap partilerinin liderlerinin derhal tutuklanmasını ve sorgulanmasını talep etti.