ABD, İran'la müzakere için önce Putin'den arabuluculuk istedi

YDH ― İran Yüksek Siber Uzay Konseyi Üyesi İzzetullah Zergami, Fars Haber Ajansı’na verdiği demeçte, ABD'nin Tahran ile müzakereleri başlatmak amacıyla Moskova üzerinden yürüttüğü diplomasi trafiğinin perde arkasını ve ayrıntılarını anlattı.

Zergami’nin aktardığına göre süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un Moskova’ya gidip Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesiyle başladı.

Witkoff bu görüşmede, iki ülke arasındaki diyaloğun başlaması için Putin'den devreye girerek arabuluculuk yapmasını istedi; Amerikalı ve İranlı yetkililerin aynı masa etrafında buluşup doğrudan müzakerelere geçmesini talep etti.

ABD’nin ilk aşamada Rusya’nın arabuluculuğuna başvurduğunu, ancak sonrasında araya kimseyi sokmadan İran’la doğrudan ve yüz yüze görüşmeyi tercih ettiğini belirten Zergami, bu adımın İran'la aynı masaya oturup doğrudan görüşmenin Washington için ne kadar önemli olduğunu gözler önüne serdiğini vurguladı.

Girişim, petrol fiyatlarının hızla yükseldiği bir dönemde gündeme geldi

Söz konusu görüşme talebinin, İran Milli Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Tümgeneral Muhsin Rızai’nin Moskova ziyaretinden birkaç gün önce ve özellikle petrol fiyatlarının hızla tırmandığı bir dönemde gündeme geldiğine dikkat çeken Zergami; petrol fiyatlarındaki bu yükselişin ABD üzerindeki baskıyı çok daha ağır bir noktaya taşıyabileceğini, Washington’ın Tahran’la temas kurma arayışının da tam bu şartlar altında kritik bir önem kazandığını dile getirdi.

Zergami’nin anlatımına göre Putin, ABD’nin talebini iletmek üzere İran’a iki temsilci gönderdi.

Tahran’da Tümgeneral Rızai ile bir araya gelen Rus temsilciler, Moskova adına İran’ın desteğini isteyerek arabuluculuk girişimine olumlu yanıt verilmesini talep etti.

Zergami, Rusya’nın bu adımını literatürdeki tabiriyle bir tür “karşılık bekleme ve iş birliği çağrısı” olarak nitelendirdi.

Tahran’ın konuyu büyük bir hassasiyetle ele aldığını ve bu girişime gereken önemi verdiğini söyleyen Zergami, buna rağmen İran’ın Rusya aracılığıyla iletilen talebi geri çevirdiğini açıkladı.

Zergami, Rızai’nin Putin’le yaptığı telefon görüşmesinde İran liderinin selam ve iyi dileklerini ilettiğini, gösterdiği ilgi ve destekten ötürü de Rusya Devlet Başkanı’na teşekkür ettiğini aktardı.

İki ismin bu telefon görüşmesinde, arabuluculuk girişimini ve bağlantılı konuları daha ayrıntılı değerlendirmek üzere yüz yüze görüşme konusunda uzlaştığını belirten Zergami; İran’ın bu sayede Rusya’nın arabuluculuk talebine sıcak bakmadığını net bir biçimde ortaya koyduğunu ifade etti.

Bu temasların ardından Tümgeneral Muhsin Rızai, İran’ın arabuluculuk talebine verdiği yanıtı ve konuya dair tutumunu Rus yönetimine doğrudan iletmek açısından kritik önem taşıyan bir ziyaretle Moskova’ya gitti ve Kremlin Sarayı’nda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le yüz yüze görüştü.

İran Radyo ve Televizyon Kurumu’nun (IRIB) açıklamasına göre, Devrim Lideri’nin temsilcisi sıfatıyla Moskova’yı ziyaret eden Tümgeneral Rızai, görüşme sırasında Devrim Lideri’nin mesajını Putin’e iletti.

Haberde ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim yenilgisinin ardından Tümgeneral Rızai’nin daha önce verdiği söz doğrultusunda Putin’le görüşmek ve İran’ın tavrını birinci ağızdan aktarmak üzere Moskova’ya gittiği bilgisine yer verildi.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Putin’in Rızai’yi Kremlin’de kabul edeceğini duyurmuş; görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmelerin de ele alınacağını belirtmişti.