Cumhuriyetçiler Trump’sız bir gelecek arayışında

YDH- Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde aldığı ağır yenilgi, partinin geleceği, kimliği ve Donald Trump’ın kararları üzerindeki etkisi hakkında yeni bir tartışma başlattı. Parti içinde, 2028 başkanlık seçimleri öncesinde yeni bir liderliğe ihtiyaç duyulup duyulmadığı ve MAGA hareketinin Trump sonrasında nasıl şekilleneceği sorgulanıyor.

Cumhuriyetçilerin göçmenleri hedef alan söylemi ve ticaret savaşlarıyla öne çıkan popülist çizgisinin gözden geçirilmesini isteyen sesler yükseliyor.

Bazı muhafazakâr çevreler, aşırı milliyetçi ve kimlik temelli söylemin seçmen tabanını korumaya yetmediğini; partinin Latin kökenli seçmenleri, bağımsızları ve banliyölerdeki kararsızları da kazanması gerektiğini savunuyor.

Vance, Trump’ın gölgesinden çıkmaya çalışıyor

Bu tartışmaların odağındaki isimlerden biri, 2028 başkanlık seçimleri için olası adaylar arasında gösterilen Başkan Yardımcısı JD Vance.

Vance, ara seçimlerin ardından sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Kaybetmemizin nedeni savaş” dedi ve Trump’ın da aynı noktaya işaret ettiğini söyledi. Vance’in, Trump’la doğrudan karşı karşıya gelmeden İran savaşının Cumhuriyetçilere seçim kaybettirdiğini kabul etmesi dikkat çekti.

Vance, Trump’a 2024’te oy veren bazı seçmenlerin yeniden Cumhuriyetçilere dönebileceğini belirterek dört başlığa işaret etti: İran savaşının sona ermesi, yaşam maliyetine öncelik verilmesi, “Önce Amerika” çizgisine dönülmesi ve ABD’nin İsrail’le ilişkisinin değiştirilmesi. Vance’in aktardığına göre bir anket uzmanı, bu başlıkların Trump’a oy verip son seçimde Cumhuriyetçilere sırt çeviren seçmenler açısından belirleyici olduğunu söyledi.

Beyaz Saray, Trump’ın Vance’in paylaşımından önceden haberdar edildiğini açıklarken, Trump’ın oğlu Donald Trump Jr. paylaşım için “Her kelimesi yüzde 100 doğru” yorumunu yaptı. Ancak Politico’ya konuşan kaynaklar, metni Vance’in kendisinin kaleme aldığını bildirdi. Site, bu çıkışı Vance’in Trump’ın gölgesinden çıkıp MAGA hareketinin liderliğine talip olma ve savaş karşıtı bir siyasi ittifak kurma girişimi olarak değerlendirdi.

Vance’e yakın bir isim ise başkan yardımcısının Trump’tan belli ölçüde ayrışabileceğini, ancak halen onun yardımcısı olduğu için tamamen kopmasının mümkün olmadığını söyledi. Aynı değerlendirmede, Trump’ın da Vance’in de kamuoyu desteğinin zayıf olduğu, ancak Vance’in Trump kadar güçlü bir tepkiyle karşılaşmadığı belirtildi. Vance’in paylaşımı, başkan yardımcısının 2028’de aday olup olmayacağına ilişkin tartışmaları da artırdı. 

Cumhuriyetçilerden bazıları, İran savaşının Vance’in önünde uzun süre siyasi bir yük olarak kalacağını düşünüyor. Beyaz Saray çevresindeki yolsuzluk iddiaları ve Vance’e yakın Cumhuriyetçilerin Ohio ile Iowa gibi eyaletlerde kaybettiği yarışlar da bu değerlendirmelerde öne çıkıyor. Bu isimlere göre Vance, Trump rejimiyle ve savaşın ülke içindeki sonuçlarıyla kurduğu bağı kolayca silemeyecek. Savaşı sona erdirememesi veya seçmenlerin fiyat artışlarına ilişkin kaygılarını giderememesi halinde siyasi geleceğinin tehlikeye girebileceğini savunuyorlar.

Cumhuriyetçilerde “Trump’la devam mı, yeni çizgi mi?” tartışması

Trump, yenilginin sorumluluğunu “zayıf” bulduğu Cumhuriyetçi adaylara yüklerken parti içindeki ayrışma da derinleşiyor.

Florida Valisi Ron DeSantis, seçim sonuçlarının Cumhuriyetçiler için “yok oluş düzeyinde” bir tehlike oluşturduğunu söyledi; partinin etkili siyasi konumunu 2032’den önce yeniden kazanmasının zor olabileceğini savundu.

Cumhuriyetçi Kongre üyesi Don Bacon ise “Reagan ilkelerine dönme” çağrısı yaparak seçmenlerin popülizmi, kaosu, Putin’i ve gümrük tarifelerini reddettiğini söyledi. 

Sağcı Breitbart’ta çalışan Matthew Boyle da partinin “temel değerlere dönmesi” gerektiğini yazdı. Boyle, bu dönüşün “bitmeyen savaşları sona erdirmeyi” ve belirli kişi ya da grupların çıkarları yerine halkın ortak yararına odaklanmayı içermesi gerektiğini savundu.

MAGA hareketi içinde yer almasına rağmen Trump’a karşı çıkan eski Kongre üyesi Marjorie Taylor Greene ise Cumhuriyetçilerin gelecekte şansı olmasını istiyorsa Trump’ı partiden çıkarması gerektiğini söyledi.

Partinin Trump’ın kişisel tercihlerine göre şekillenmesinin seçim sonuçlarına zarar verdiğini düşünen Cumhuriyetçiler, başkanın desteklediği adayların bazı önemli yarışları kaybetmesine dikkat çekiyor. Aktarılan sayılara göre, Trump’ın desteklediği en az 46 Temsilciler Meclisi adayı seçimi kaybetti. Senato için desteklediği 26 adayın ise seçim gecesi itibarıyla yaklaşık yarısı kazanmıştı. Vali adaylarında da Trump’ın desteklediği 21 isimden 12’sinin yarışı kaybettiği bildirildi. 

Buna karşılık, Trump’ı doğrudan eleştiren Cumhuriyetçi isimlerin sayısı hâlâ sınırlı. Parti, 2016’dan bu yana siyasi kimliğini Trump’la ve MAGA hareketiyle büyük ölçüde birleştirdi; hareket, Cumhuriyetçi seçmen tabanında ve parti kurumlarında belirleyici bir konuma geldi.

Seçim öncesinde Brookings Enstitüsü’nün aktardığı veriler de parti içindeki bağlılık farkını gösteriyordu: Partiyi Trump’ın önüne koyan Cumhuriyetçilerin yüzde 49’u oy vermeye son derece motive olduğunu söylerken, Trump’ı partinin önünde tutanlarda bu oran yüzde 62’ye çıkmıştı. 

Trump’ın parti üzerindeki etkisi, Cumhuriyetçi Ulusal Komite’deki atamalarda da görüldü. Trump’ın desteklediği Michael Whatley, Mart 2024’te komite başkanlığına getirildi; Trump’ın gelini Lara Trump ise eş başkanlık görevini üstlendi.

Parti liderliği önündeki tercih konusunda bölünmüş durumda. Bir kesim, muhafazakâr seçmen tabanının birliğini korumak için Trump’la bağların sürdürülmesini savunuyor. Diğerleri ise ekonomik mesajın genişletilmesini ve çekişmeli eyaletlerde daha fazla seçmene ulaşabilecek adayların öne çıkarılmasını istiyor. Bazı Cumhuriyetçiler sorunu siyasi çizgiden ziyade tabanın sandığa katılımında veya adayların niteliğinde görüyor.

Cumhuriyetçiler şimdi kişisel sadakat ile seçim başarısı, geleneksel tabanı korumak ile bağımsız seçmenleri kazanmak, kültürel tartışmalar ile ekonomik kaygılara yanıt vermek arasında tercih yapmak zorunda. Partinin nasıl bir yön belirleyeceği, önümüzdeki iki yıldaki yönetim performansının yanı sıra parti içi rekabete, seçmen tabanının tutumuna, bağışçılara ve yerel liderlere bağlı olacak.