İsrail’e yönelik eleştiriler ABD sağında da yükseliyor

YDH- İsrail, ABD ara seçimlerinin ardından Washington’da yeni bir siyasi sınamayla karşı karşıya. Kanal 12 analisti Eran Nir’in değerlendirmesine göre seçimler, Kongre’de İsrail’i ve ABD yardımlarını sert biçimde eleştiren ilerici kanadı güçlendirirken Cumhuriyetçi Parti’nin sağında da Tel Aviv’le ilişkilerin yeniden değerlendirilmesini isteyen sesleri öne çıkardı.

Nir’in aktardığı verilere göre Kongre’nin iki kanadındaki ilerici sol çizgideki milletvekillerinin sayısı 24’ten 36’ya, Demokrat Parti içindeki daha geniş sol kanadın temsilcileri ise 135’ten 163’e yükseldi. Vermont Senatörü Bernie Sanders seçim sonuçlarını kutlayarak İsrail’e karşı çıkan yeni Kongre üyelerini öne çıkaran bir video yayımladı.

Michigan’dan Senato’ya seçilen Abdurrahman Seyyid ise zafer konuşmasında, “Bu gece ‘inşallah’ı ‘elhamdülillah’a çevirebiliriz” dedi.

İsrail politikalarına ve savaşlara itiraz eden yeni üyeler

Kongre’ye seçilen yeni Demokratlar arasında İsrail’in politikalarını eleştiren isimler de yer aldı. Teksas’ta seçilen rahip James Talarico, Gazze’de yaşananları “bir öğretmen, Hristiyan ve insan olarak tiksindirici” bulduğunu söyledi; ABD’nin öldürme sürecindeki rolünün kendisinde sorumluluk duygusu yarattığını belirtti.

Philadelphia’dan seçilen Chris Rabb, İsrail’e yardımlara karşı düzenlenen gösterilere katıldı ve sivillerin hedef alınmasından Trump ile Tel Aviv’i sorumlu tuttu. New Jersey’den seçilen eski askerî doktor Adem Hamevi ise Gazze’de görev yaptığı sırada her gün karşılaştığı yaralı sayısının Irak, Bosna ve Suriye’deki savaş deneyimlerini aştığını anlattı.

Nir’in değerlendirmesinde, İsrail yanlısı lobi AIPAC’ın siyasi etkisinin de gerilediği belirtildi. Lobi, hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçi sağ içinde tartışmalı bir başlığa dönüşürken bazı adaylar AIPAC’ın kampanya desteğini reddetmekle övündü ve örgütü güvenlik ve silah sanayisinin çıkarları için on milyonlarca dolar harcamakla suçladı. İlerici Siyonist örgüt J Street ise seçim sonuçlarını memnuniyetle karşıladı.

İsrail’e yönelik eleştiriler Cumhuriyetçi sağda da yükseliyor

İsrail’e yönelik sert eleştiriler geçmişte ağırlıklı olarak Demokratların ilerici kanadından geliyordu. Ancak Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran savaşını eleştiren ve ABD-İsrail ilişkisinin yeniden değerlendirilmesini isteyen paylaşımı, benzer seslerin Amerikan sağında da duyulmaya başladığını gösterdi.

The Atlantic ve Fox News’te yayımlanan yorumlarda Vance’in 2028 başkanlık seçimlerine hazırlanırken dış savaşlara karşı olan “Önce Amerika” seçmenlerinden destek aradığı değerlendirildi.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, yönetimin savaşı başlatma kararının sorumluluğunu üstlenmesi çağrısıyla Trump’la alay etti. Sağcı yorumcu Tucker Carlson ise Trump’ı “İsrail’in çıkarlarını kendi ülkesinin çıkarlarının önüne koymakla” suçladı. New York Post gibi bazı gazeteler ise İsrail’i günah keçisi ilan ederek Trump’ı savunmaya çalıştı.

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, seçim sonuçlarının Cumhuriyetçiler için “gerçek bir alarm zili” olduğunu kabul etti. Huckabee, İsrail’e desteğin muhafazakâr kesimde ve Cumhuriyetçi Parti’de “zehirli” hale geldiğini düşünmediğini, ancak Demokratlar arasında bu desteğin giderek daha fazla tepki çektiğini söyledi. Bu durumun kendisini ciddi biçimde kaygılandırdığını belirtti.

ABD’nin eski İsrail Büyükelçisi Itamar Rabinovich de “İsrail ile ABD arasındaki stratejik ittifak ve ortak değerler” anlatısının artık etkili olmadığını söyledi. Rabinovich’e göre Amerikalılar artık iki ülke arasında ortak değerler bulunduğunu düşünmüyor; İsrail’in, ABD’yi yanında tutmaya ikna etmek için yeni gerekçeler ortaya koyması gerekiyor.