Lübnan ve Gazze’deki katliamlardan başbakanlık yarışına

YDH- İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog, eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot’u hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Genelkurmay başkanlığından siyasete

Eisenkot, İsrail ordusundaki kariyerine Golani Tugayı saflarında başladı; Lübnan, Batı Şeria, Suriye ve Gazze cephelerinde görev yaptı. Haziran 2005’ten Ekim 2006’ya kadar Genelkurmay Harekât Dairesi Başkanlığı görevini yürüttü ve 2006’da Lübnan’a yönelik saldırıların yönetiminde yer aldı. Askerî görevini 41 yılın ardından, 2019’da Genelkurmay Başkanı olarak tamamladı.

Adı, Lübnan’ın güneyindeki sivil altyapıyı hedef alan “Dahiye Doktrini” ve İsrail’in bölgesel saldırılarını süreklileştiren “savaşlar arası harekât” yaklaşımıyla anılıyor.

Genelkurmay Başkanlığı döneminde İsrail ordusunun 2015’te yayımlanan strateji belgesini hazırladı, 2018’de güncelledi ve ordunun yeniden yapılandırılmasını amaçlayan “Gideon” planını yürüttü.

Eisenkot 2022’de Benny Gantz’ın liderliğindeki Ulusal Birlik Partisi’ne katılarak siyasete girdi. 7 Ekim 2023’ten sonra kurulan savaş kabinesinde gözlemci olarak yer aldı. Bu dönemde Refah’taki askerî harekâtın hızlandırılmasını savundu; daha sonra Netanyahu’yu operasyonu siyasi gerekçelerle geciktirmekle suçladı.

Esirlerin geri getirilmesine yönelik anlaşmaya öncelik verilmesini isteyen Eisenkot, Haziran 2024’te Gantz’la birlikte hükümetten ayrıldı. Netanyahu’yu kritik kararları ertelemek ve savaş yönetimine siyasi hesapları dâhil etmekle eleştirdi. 2025’te Ulusal Birlik’ten ayrılan Eisenkot, aynı yılın eylül ayında Yashar Partisi’ni kurdu.

Gazze ve İran politikası

Eisenkot, seçim öncesinde Netanyahu liderliğindeki bir hükümete katılmayacağını ve sözünü tutmaması hâlinde istifa edeceğini söyledi. Hükümete katılım için İsrail’in “Yahudi ve demokratik devlet” olarak kabul edilmesi, bağımsızlık bildirgesindeki değerlerin benimsenmesi, zorunlu askerlik hizmetinin herkes için uygulanması ve Hamas’ın “terör örgütü” olarak tanınması şartlarını sıraladı.

Filistin meselesinde güvenlik ve askerî yaklaşımı öne çıkaran Eisenkot’un programında iki devletli çözüm temel başlıklar arasında yer almıyor. Gazze’de Hamas yönetiminin sona ermesini ve hareketten bağımsız, bölgesel ve uluslararası destek alan bir yönetimin kurulmasını savunuyor; İsrail’in Gazze’yi kalıcı biçimde askerî yönetim altında tutmasına karşı çıkıyor.

İran konusunda ise zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını ve nükleer programın Washington’la koordinasyon içinde sıkı denetlenmesini istiyor. Eisenkot, nükleer program konusunda anlaşma sağlanması için askerî baskı uygulanmasını da destekliyor. Ayrıca “İbrahim Anlaşmaları”nın genişletilmesini ve bölgesel güvenlik işbirliğinin artırılmasını savunuyor.