Rus askeri uçağı Tel Aviv'e indi: Gizemli ziyaretin ayrıntıları

YDH — İsrail devlet televizyonu, Rusya Savunma Bakanlığına bağlı bir askeri nakliye uçağının 8 Kasım Pazar akşamı Tel Aviv'deki Ben Gurion Havalimanı'na alışılmadık bir uçuş gerçekleştirdiğini duyurdu. 

Televizyon, son yıllarda benzerine rastlanmayan inişin görüntülerini 9 Kasım Pazartesi günü yayımlarken, uçağın yolcuları ve İsrail ziyaretinin amacı hakkındaki belirsizlik sürüyor.

İsrail devlet televizyonu, üst düzey yetkililerle askeri personelin taşınmasında kullanılan Rus askeri uçağının Pazar akşamı Ben Gurion Havalimanı'na indiğini ve bu uçuşun son yıllarda görülmemiş ölçüde sıra dışı olduğunu aktardı.

Televizyonun verdiği bilgiye göre Tupolev Tu-154 tipi uçak, Moskova yakınlarındaki Rusya'ya ait Çkalovski Hava Üssü'nden havalandı ve saat 21.00'den kısa süre önce İsrail'e ulaştı.

İsrail devlet televizyonu, uçağın ilk olarak gerçek zamanlı uçuş takip uygulamasında tespit edildiğini, Pazartesi sabahı ise Ben Gurion Havalimanı'nda çekilmiş görüntülerinin kendilerine ulaştığını açıkladı. Haberde, uçağın Pazartesi öğleden sonra İsrail'den ayrılmasının beklendiği belirtildi.

İnişin nedeni ve yolcuların kimliği belirsiz

İsrail devlet televizyonu, uçağın İsrail'e neden indiği ve içinde kimlerin bulunduğu konusundaki belirsizliğin sürdüğünü vurguladı.

Televizyonun haberine göre İsrail ordusu sözcüsü, Başbakanlık Ofisi ve Rusya'nın İsrail Büyükelçiliği konu hakkında açıklama yapmayı reddetti. 

Haberde, İsrail ile Rusya arasındaki askeri temasların geçmişte büyük ölçüde Suriye'deki Rus askeri varlığı etrafında şekillendiği hatırlatıldı. Beşar Esed yönetiminin devrilmesinden önceki dönemde, İsrail sınırı yakınında iki ülkenin güçleri arasında çatışma yaşanmasını önlemek amacıyla bir koordinasyon mekanizması kurulmuştu.

Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaş başlatmasının ardından son yıllarda Suriye'deki askeri varlığını önemli ölçüde azalttığına dikkat çekilen haberde, Moskova'nın son dönemde Lazkiye yakınlarındaki Hmeymim Hava Üssü'nden askerlerini ve askeri teçhizatını geri çekmeye başladığı kaydedildi.

İran—Rusya ilişkileri ve bölgesel temaslar

İsrail devlet televizyonu, Rusya'nın İran'la stratejik ilişkilerini de uçağın ziyaretiyle ilgili haberinde gündeme getirdi.

Haberde, İran Milli Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'nin yalnızca beş gün önce Moskova'yı ziyaret ederek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le görüştüğü hatırlatıldı. İki yetkilinin, diğer konuların yanı sıra ABD ile İran arasındaki gerilimi ele aldığı belirtildi.

Habere göre İranlı yetkili, görüşme sırasında Rusya Devlet Başkanı Putin'e İran'ın yeni Devrim Lideri Mücteba Hamanei'den bir mesaj iletti.

İsrail devlet televizyonu, Rusya'nın İran'a yeni Su-35 savaş uçakları vermesinin planlandığını, ayrıca Rus hava savunma sistemlerinin Tahran'a gönderilmesinin beklendiğine ilişkin haberler bulunduğunu da aktardı.

Uçağın rotası Abu Dabi'deki müzakerelere uzanıyor

Uçuş kayıtları, Tel Aviv'e inen uçağın kimliğine ve planlanan güzergâhına ilişkin ayrıntılar ortaya koydu.

Seyrüsefer verilerine göre Rusya Savunma Bakanlığına bağlı 223'üncü Hava Birliği bünyesinde görev yapan RA-85042 tescil numaralı Tupolev Tu-154M tipi uçak, Pazar akşamı Moskova yakınlarındaki Çkalovski Askeri Hava Üssü'nden kalkarak Ben Gurion Havalimanı'na ulaştı.

AirNav Radar platformunun verileri ise aynı uçağın 9 Kasım Pazartesi günü Ben Gurion'dan Abu Dabi'deki El-Batin Executive Havalimanı'na gitmek üzere planlandığını gösteriyor. RF F 7446 uçuş numarasını taşıyan seferin, Rusya, ABD ve Ukrayna arasında 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi'de yapılacağı açıklanan üçlü müzakerelerle aynı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor.

Kremlin, müzakerelere katılacak Rus heyetinin üyelerini resmen açıklamıştı. Heyette Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yardımcısı Vladimir Medinski, Dışişleri Bakan Yardımcıları Sergey Ryabkov ve Mihail Galuzin, Askeri İstihbarat Başkanı İgor Kostyukov ile Genelkurmay Başkanlığından üst düzey bir yetkili yer alıyor.

Açıklanan müzakere gündeminde güvenlik garantileri, gerilimin düşürülmesi ve Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik düzenlemeler bulunuyor.

Ancak uçağın Tel Aviv'e inişiyle Abu Dabi'de yapılacak görüşmeler arasındaki zamanlama örtüşmesine rağmen, yolcuların kimliğini veya uçuşun müzakerelerle bağlantısını doğrulayan resmî bir açıklama bulunmuyor. Ayrıca 8 veya 9 Kasım tarihlerinde Rus ve İsrailli yetkililer arasında belirli bir görüşme yapılacağına ilişkin Rusya ya da İsrail kaynaklı herhangi bir duyuruya da rastlanmadı.

Rus uçaklarının İsrail'e önceki seferleri

Uçuş kayıtlarının incelenmesi, Rus askeri uçaklarının geçmişte de İsrail'e seferler düzenlediğini gösteriyor.

Flightradar platformundaki kayıtlara göre RA-64516 tescil numaralı Tupolev Tu-214SR tipi Rus uçağı, 2024 yılında İsrail bağlantılı bir dizi uçuş gerçekleştirdi. Uçağın Tel Aviv'den Moskova'ya 15 ve 19 Haziran, 3 ve 15 Temmuz ile 17 ve 24 Ekim 2024 tarihlerinde sefer yaptığı tespit edildi.

Kayıtlar, aynı uçağın 24 Ekim 2024 sabahı Ben Gurion Havalimanı'na ulaştığını ve aynı gün Moskova'ya hareket ettiğini de gösteriyor. Bununla birlikte bazı uçuşlara ilişkin veriler eksik. Ayrıca uçuş takip sistemleri, uçaktaki yolcuların kimliğini veya ziyaretlerin amacını ortaya koymuyor.

Tel Aviv'e söz konusu seferi gerçekleştiren uçak, ABD Hazine Bakanlığının resmî kayıtlarına göre Mayıs 2023'ten bu yana ABD yaptırımları kapsamında bulunuyor.

RA-85042'nin geçmiş uçuş kayıtları ne gösteriyor?

Ben Gurion'a inen RA-85042 tescil numaralı uçağın geçmiş kayıtları da incelendi. Flightradar'da 8 Kasım 2025'ten itibaren erişilebilen veriler, Pazar günkü uçuşun incelenen dönem içinde İsrail'e ulaştığı tespit edilebilen ilk sefer olduğunu gösteriyor.

Ancak uçuş kayıtlarında, uçağın hem gidiş hem de dönüş yolculuklarında varış noktası belli olmadan önce takip verilerinin kesildiği başka seferler de bulunuyor.

Bu nedenle mevcut kayıtlar, uçağın daha önce İsrail'e başka ziyaretler gerçekleştirmiş olma ihtimalini dışlamıyor. Takip verilerinin yayınlanmasının durdurulduğu uçuşlar da bu ihtimal kapsamında değerlendiriliyor.