Trump: İsrail’e tepki Cumhuriyetçilerin kaybında etkili oldu

YDH- CBS’in “60 Minutes” programına konuşan Trump, ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin aldığı yenilgide seçmenlerin İran savaşına ve yükselen benzin fiyatlarına tepkisinin etkili olduğunu söyledi. İsrail’e yönelik “inanılmaz derecede büyük bir hoşnutsuzluğun” da bulunduğunu belirtti.

Trump, kendisi aday olsaydı seçim sonucunun çok farklı olacağını savunarak kamuoyundaki popülaritesine ve kendisine duyulan “sevgiye” işaret etti. Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran savaşının seçim yenilgisinde rol oynadığı yönündeki değerlendirmesine katıldığını söyleyen Trump, buna rağmen savaşı başlatma kararından pişman olmadığını belirtti.

İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilemeyeceğini savunan Trump, kararın bugün ve yarın için siyasi açıdan iyi olmayabileceğini, ancak ülke için doğru olduğunu söyledi. İran’ın görev süresi boyunca nükleer silah edinmesi halinde çok daha ağır eleştirilerle karşılaşacağını da ifade etti.

İsrail’e yardım ve savaşın maliyeti

Trump, ABD’nin koruduğu ülkelerin savaşın tüm maliyetini karşılaması gerektiğini söyledi. “Biz olmasaydık İsrail var olmazdı.” diyen Trump, İsrail’in de savaş harcamalarını ABD’ye geri ödemesi gerektiğini belirtti.

ABD’de İsrail’e verilen askerî ve mali desteğin seçimlerde siyasi yük haline gelmesi, Washington’daki iki partili desteğin zayıfladığı tartışmalarını güçlendirdi. Michigan’dan senatör seçilen Demokrat Abdusseyid, seçim kampanyasında İsrail’i en sert eleştiren isimlerden biri oldu. Vance de Cumhuriyetçilerin İsrail’e geleneksel ve güçlü desteğini yeniden değerlendirmesi gerekebileceğini söyledi.

Trump, seçim günü İsrail’e verilen yıllık 4 milyar dolarlık yardımı bu yıl sona erdireceğini açıklamıştı. Bu yardım, İsrail’in güvenlik stratejisinin temel unsurlarından biri olarak görülüyor. Netanyahu günler sonra yardım ilişkisinin “ortaklığa” dönüşeceğini söyledi. Trump’ın bu değişiklikten kendisini önceden haberdar edip etmediğine ise açıklık getirmedi.

Netanyahu’nun ABD ilişkileri tartışılıyor

Netanyahu uzun süredir ABD’yle, özellikle Trump’la ilişkileri en iyi yönetebilecek lider olduğunu savunuyordu. Ancak Trump’ın son açıklamaları, Washington’daki değişimin İsrail’e desteği de etkileyebileceği yorumlarına yol açtı.

İsrailli gazeteci Amir Tibon, ABD’de Demokratlar ve Cumhuriyetçilerin İsrail’den uzaklaşma yarışına girdiğini yazdı. Tibon, yeni Kongre’nin silah satışlarını engellemeye başlayabileceği uyarısında bulundu ve Netanyahu’nun geride bıraktığı hasarı onarabilecek yeni bir hükümet kurulması çağrısı yaptı.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog da pazar günü Netanyahu’nun rakibi Gadi Eisenkot’a hükümeti kurma görevini verirken ülkenin karşı karşıya olduğu zorlukların büyüklüğüne dikkat çekti. İran’ın tehditlerini sürdürdüğünü söyleyen Herzog, bölgede “diplomatik bir ufuk” oluşturulması ve savaş sonrasına hazırlanılması gerektiğini belirtti.