Çin, yeni nükleer füzesi DF-61'i askerî tatbikatlara aldı

YDH — Çin, en yeni kıtalararası balistik füzelerinden DF-61'i askerî sistemine hızla entegre ediyor. Resmî haberlerde füzenin ilk kez kamuoyuna tanıtılmasından kısa süre sonra rutin tatbikatlara geçtiği açıklandı.

Bu gelişme, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun yeni nükleer sistemleri ne kadar hızlı envanterine katabildiği ve küresel stratejik dengelerin bundan nasıl etkileneceği konusunda yeni soruları gündeme getirdi.

Çin'in nükleer füze kapasitesini geliştirme çabalarının hız kazandığı bir dönemde yaşanan bu gelişme, DF-61'in teknik olgunluğu ve operasyonel hazırlık düzeyi hakkında da dikkat çekici işaretler taşıyor.

DF-61 geliştirme ve test aşamalarını tamamladı

Çin Merkez Televizyonu (CCTV), geçtiğimiz cumartesi günü yayımladığı haberde DF-61 füzesinin kamuoyuna tanıtılmadan önce geliştirme, nihai tasarım, saha testleri ve güvenilirlik doğrulama aşamalarını tamamladığını duyurdu. Bu açıklama, füze sisteminin teknik açıdan ileri bir olgunluk seviyesine ulaştığına işaret etti.

Çin'in ilk başarılı balistik füze fırlatmasının 66. yıl dönümü dolayısıyla yayımlanan haberde, rutin eğitim faaliyetlerinin saha manevralarını, yeniden konuşlanmayı ve fırlatma prosedürlerini kapsadığı belirtildi.

Bu tatbikatlar, kara konuşlu nükleer füzelerin saldırı koşullarında hayatta kalma kabiliyetini artırmayı, düşman savunma sistemlerini aşmayı ve Çin'in nükleer saldırıya uğraması durumunda caydırıcı bir karşılık verebilmesini sağlamayı amaçlıyor. Söz konusu yaklaşım, Çin'in nükleer silahları ilk kullanan taraf olmayacağını ilan eden resmî nükleer doktriniyle de örtüşüyor.

Askerî geçit töreninden rutin tatbikatlara hızlı geçiş

Çinli gözlemciler, DF-61'in Eylül 2025'te Pekin'de düzenlenen askerî geçit töreninde ilk kez kamuoyunun karşısına çıkmasından rutin tatbikatlara alınmasına kadar geçen sürenin, kıtalararası balistik füzelerin silahlı kuvvetlere entegrasyonunda izlenen geleneksel takvimden daha kısa olduğuna dikkat çekiyor.

Bu hızlı geçişin nedenlerinden biri, yeni füzenin Çin'in en önemli kıtalararası balistik füze sistemlerinden DF-41'e muhtemel benzerliği olabilir. Böyle bir benzerlik, Çin'in mevcut teknik ve operasyonel deneyiminden, ayrıca hâlihazırda kurulu altyapısından yararlanmasını sağlayabilir. Ancak resmî bilgilerin sınırlı olması, iki sistemin ne ölçüde benzeştiğini ve yeni füzenin hangi geliştirmelerden geçtiğini belirlemeyi zorlaştırıyor.

Pekin, DF-61'in teknik özelliklerini henüz açıklamadı. Füzenin gerçek menzili ve taşıyabileceği nükleer savaş başlığı sayısı da belirsizliğini koruyor. Mevcut tahminler arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Daha önce yayımlanan haberlerde füzenin menzili 12 bin ila 15 bin kilometre arasında gösterilirken savunma istihbaratı şirketi Janes, azami menzilinin yaklaşık 18 bin kilometreye ulaşabileceğini ve 12'ye kadar nükleer savaş başlığı taşıyabileceğini öngördü.

Bununla birlikte askerî analistler, bir füzenin tatbikatlara alınmasının tek başına tam operasyonel hazırlığa ulaştığı anlamına gelmediği konusunda uyarıyor. Tam kapasiteyle göreve başlayabilmesi için eğitimli personelin, fırlatma araçlarının, destekleyici altyapının ve gerçek muharebe koşullarında görev yapabilme kabiliyetinin bir araya gelmesi gerekiyor.

Füzenin geliştirme programına ilişkin ayrıntılar da henüz açıklanmadı. Geliştirme takvimi ve uçuş testlerinin geçmişi hakkında kamuoyuna bilgi verilmedi. Öte yandan Pekin, geçen yıl 2025 askerî geçit töreninde sergilenen bütün silahların hâlihazırda hizmete girdiğini açıklamıştı.

DF-61, Çin'in nükleer savaş başlığı taşıyabilen en yeni kıtalararası balistik füzesi olarak DF-5, DF-31 ve DF-41 sistemlerinin yanında yer alıyor. Bu füzelerin tamamını, Çin Halk Kurtuluş Ordusu bünyesindeki Kara Kuvvetleri Füze Birliği işletiyor. Söz konusu birlik, ülkenin kara konuşlu konvansiyonel ve nükleer füze sistemlerinin yönetiminden sorumlu.

Çin'in nükleer cephaneliği hızla büyüyor

DF-61'in askerî tatbikatlara alınması, Çin'in nükleer cephaneliğini daha önce görülmemiş bir hızla genişlettiği döneme denk geliyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) geçtiğimiz haziran ayında yayımladığı yıllık rapora göre Çin, 2023'ten bu yana nükleer stokuna her yıl yaklaşık 100 savaş başlığı ekledi. Bu artış, Çin'i dünyanın nükleer cephaneliği en hızlı büyüyen ülkesi konumuna taşıdı.

Enstitü, Çin'in yaklaşık 620 nükleer savaş başlığına sahip olduğunu tahmin ediyor. Mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde ülkenin nükleer stokunun önümüzdeki on yıl boyunca büyümeye devam etmesi bekleniyor.

Buna karşılık Rusya'nın yaklaşık 5 bin 459, ABD'nin ise 5 bin 177 nükleer savaş başlığı bulunuyor. İki ülke birlikte dünyadaki toplam nükleer silahların yaklaşık yüzde 90'ını elinde tutuyor.

ABD Savunma Bakanlığı da Çin'in askerî kapasitesinin gelişimine ilişkin raporunda, ülkenin nükleer savaş başlığı stokunun 2030 yılına kadar yaklaşık 1000'e ulaşabileceği tahminine yer verdi. Bu öngörü, Pekin'in kıtalararası balistik füzeler ve hipersonik füzeler de dâhil olmak üzere nükleer silah taşıma kapasitesine sahip sistemlerini geliştirmeyi sürdürdüğü bir dönemde geldi.

Çin'in bilinen son nükleer denemesi 1996 yılında gerçekleşti. Ancak Pekin, nükleer savaş başlığı taşıyabilen füze sistemlerini test etmeye ve geliştirmeye devam ediyor. Bu süreç, Çin'in stratejik kapasitesinin ölçeğinde ve inşa etmeye çalıştığı caydırıcılık anlayışında kademeli bir dönüşüme işaret ediyor.

Çin'in gelecek planında stratejik caydırıcılık önceliği

Pekin, stratejik caydırıcılık kapasitesini güçlendirmeyi askerî ve siyasi öncelikleri arasına aldı. Çin yönetimi, Ekim ayında Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi tarafından kabul edilen 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Plan çerçevesinde küresel stratejik denge ve istikrarı koruma taahhüdünü yineledi.

Çin'in resmî söyleminde “stratejik caydırıcılık” ifadesi çoğunlukla nükleer kapasiteye atıfta bulunuyor. Bu kullanım, füze cephaneliğinin geliştirilmesinin yalnızca askerî hedeflerle sınırlı olmadığını; Çin'in uluslararası konumunu güçlendirme ve ABD ile diğer nükleer güçlere karşı koyma hedefleriyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Bu açıdan DF-61'in geliştirilmesi, yalnızca yeni bir füze sisteminin envantere alınmasından ibaret değil. Gelişme, Çin'in nükleer kapasitesini yeniden yapılandırma, nükleer silah taşıma araçlarını daha hızlı göreve hazırlama ve stratejik bir saldırıya uğraması hâlinde karşılık verebilme güvencesini artırma hedefinin bir parçası olarak öne çıkıyor.

Bu süreç, özellikle Çin'in nükleer cephaneliğinin büyümesini sınırlayan kapsamlı anlaşmaların bulunmadığı ve Pekin ile Washington arasındaki stratejik rekabetin sürdüğü bir dönemde, küresel nükleer dengenin geleceğine ilişkin soruları artırıyor.

Önümüzdeki yıllarda yaşanacak gelişmelerin, nükleer caydırıcılık hesaplarını ve uluslararası güvenlik dengelerini yeniden şekillendirme ihtimali bulunuyor.