ABD Kongresi İran savaşını soruşturacak: İsrail de hedefte

YDH — İsrail merkezli Zman Israel sitesi, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth'in görevden alınmasına yönelik girişimin, Ocak 2027'de başlayacak daha büyük bir siyasi sarsıntının yalnızca ilk işareti olduğu uyarısında bulundu.

Sitenin değerlendirmesine göre Kongre'de çoğunluğun Demokratlara geçmesiyle birlikte İran savaşına ilişkin kamuya açık soruşturmalar başlayabilir.

Bu süreçte İsrail de savaşın başarısızlığından sorumlu tutularak siyasi bedel ödemek zorunda kalabilir.

İran savaşının faturası İsrail'e kesilebilir

Zman Israel, Kongre'deki çoğunluk değişiminin ardından Demokratların İran'a karşı yürütülen savaş hakkında kamuya açık bir soruşturma başlatmasının beklendiğini yazdı. Siteye göre İsrail, Trump'ı tartışmalı istihbarat bilgileriyle savaşa sürüklediği düşünülen taraf olarak görüldüğü için bu sürecin bedelini ödeyebilir.

Partisinin ön seçimlerini kaybeden Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, pazartesi günü Hegseth'in azledilmesini talep eden bir suçlama dosyası sundu. Massie'nin Kongre'deki görev süresinin Ocak 2027'de sona ermesi bekleniyor.

İsrail'e yönelik eleştirel tutumuyla tanınan Massie, Kasım 2023'te “Siyonizm karşıtlığının antisemitizm olduğu” yönündeki karara karşı oy kullanmıştı. Massie, bu iki kavramın eşit tutulmasına karşı çıkmıştı. Mayıs 2025'te ise ABD'nin İsrail'e askeri yardımlarının kesilmesini desteklemişti.

Azil dosyası sekiz maddeden oluşuyor. Suçlamaların temelinde, Trump rejiminin Kongre'nin onayını almadan İran'a karşı savaş başlatması bulunuyor. ABD Anayasası, savaş ilanı konusunda Kongre'nin yetkisini esas alıyor.

Dosyada ayrıca rejimin, Kongre'nin onayını almadan askeri operasyonları sürdüremeyeceği 60 günlük sürenin dolmasına rağmen savaşa devam ettiği vurgulanıyor. Söz konusu sürenin ardından operasyonların devam edebilmesi için Temsilciler Meclisi ve Senato'nun onayı gerekiyor.

Massie siyasetten ayrılmaya hazırlanırken Temsilciler Meclisi'ndeki bazı Cumhuriyetçiler de Hegseth'e destek vermeyi reddediyor.

Bu isimlerden biri olan James Comer, Hegseth'in performansına ilişkin çok sayıda sorusu bulunduğunu ve rejimin İran konusunda şu an nasıl bir strateji izlediğini anlayamadığını söyledi.

Cumhuriyetçi Parti'den iki ya da üç Kongre üyesi de son günlerde Hegseth'in tutumunu değerlendirdiklerini açıkladı.

Hegseth'e karşı dengeler değişiyor

Görev süresi sona ermek üzere olan Kongre'de Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğu oldukça az. Zman Israel’e göre bu durum, Hegseth'in aleyhindeki siyasi dengeleri güçlendiriyor.

Azınlık Lideri Hakeem Jeffries öncülüğündeki Demokratların da azil girişimine katılması ve süreci desteklemesi bekleniyor.

Demokratlar şu anda azınlıkta bulunuyor. Ancak Ocak 2027'de Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu ele geçirmeleri bekleniyor. Bu değişimle birlikte azil sürecinin daha da genişlemesi gündeme gelebilir.

Ancak Hegseth'i tehdit eden tek gelişme azil girişimi değil. Onun ve Trump rejimindeki diğer üst düzey yetkililerin karşı karşıya olduğu asıl sorun, Temsilciler Meclisi komitelerinin İran savaşı öncesindeki aylarda alınan kararları incelemeye hazırlanması.

Zman Israel, ABD ve İsrail'in gayriresmî hedefleri arasında bulunan İran yönetimini devirme amacına ulaşamadığını kabul etti.

Bunun yerine savaş, Washington'ı bir dizi krizle karşı karşıya bıraktı. Enerji fiyatlarında sert artış yaşandı, tüketim malları pahalandı ve savaş başlayana kadar açık olan Hürmüz Boğazı kapandı. Ayrıca bölgedeki ABD altyapısı ve askeri üsleri ağır hasar gördü, Washington'ın Körfez'deki müttefikleri de zarara uğradı.

Site, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun kamuoyu önünde defalarca zafer kazandıklarını, düşmanlarını yendiklerini ve İran'ı etkisiz hale getirdiklerini savunduklarını hatırlattı. Şu değerlendirmeyi yaptı:

ABD Başkanı Donald Trump ve Başbakan Benyamin Netanyahu'nun zafer kazandıklarını, yendiklerini, ortadan kaldırdıklarını ve yok ettiklerini defalarca açıklamaları doğru. Ancak Hegseth dışında dünyada buna inanan kimse kalmamış olabilir.

Zman Israel, Kongre'deki görüşmelerin İsrail açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında da bulundu. Massie'nin girişiminin bu hafta ele alınacak ilk aşamasında komitelerde oturum ve görüşmeler yapılması, Hegseth hakkında bir soruşturma yürütülmesi beklenmiyor.

Ancak Ocak ayında Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğun değişmesiyle birlikte İsrail kendisini sanık sandalyesinde bulabilir.

“Netanyahu, Trump'ı savaşa sürükledi”

Temsilciler Meclisi üyelerinin, ilerleyen dönemde Senato üyelerinin de İsrail rejiminden yetkilileri ifade vermeye zorlayacak yasal yetkisi bulunmuyor.

Buna rağmen ABD'li yetkilileri, İsrailli muhataplarının kendilerine sunduğu istihbarat bilgileri hakkında sorgulamaları bekleniyor.

Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Gregory Meeks de Trump rejiminin savaşa girme kararından önce yürüttüğü süreci kapsamlı biçimde soruşturma sözü verdi.

Meeks'in Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi başkanlığını üstlenmesi bekleniyor.

Peki bütün bu gelişmeler İsrail'i nereye sürükleyebilir?

New York Times gazetesinin kapsamlı bir araştırması, savaşın başlamasından iki haftadan biraz daha uzun süre önce, 11 Şubat 2026'da Netanyahu ile Trump arasında yapılan özel görüşmede kapalı kapılar ardında neler yaşandığını ortaya koymuştu.

Araştırmada Netanyahu, Trump'ı savaşa sürükleyen isim olarak tanımlandı. Bu değerlendirme, Trump'ın kamuoyu önünde defalarca savaş kararını kendisinin aldığını ve hiç kimsenin kendisini bu karara yönlendirmediğini söylemesine rağmen yapıldı.

Daha sonra gazetenin Beyaz Saray muhabirleri Maggie Haberman ve Jonathan Swan, Regime Change adlı kitaplarında bu görüşmenin perde arkasına ilişkin ayrıntılara yer verdi.

İki gazeteci, ABD istihbaratının Netanyahu'nun Beyaz Saray'da sunduğu plana büyük kuşkuyla yaklaştığını aktardı.

CIA Başkanı John Ratcliffe'in de İran yönetimini devirme planına ilişkin bazı fikirleri “saçmalık” olarak nitelendirdiğini yazdı.

Bu konuların Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nde düzenlenecek kamuya açık oturumlarda gündeme gelmesi bekleniyor.

Trump rejiminin üst düzey yetkilileri, İran yönetiminin neden çökeceğini düşündükleri, savaşa yol açan istihbarat bilgilerinin hangi temele dayandığı ve karar alma sürecinde hangi değerlendirmelerin etkili olduğu gibi sert sorulara yanıt vermek zorunda kalabilir.

Zman Israel’e göre böyle bir soruşturma, İsrail tarafı açısından son derece rahatsız edici olacak.

Trump da İran savaşını Cumhuriyetçilerin yenilgisi olarak görüyor

Üstelik son günlerde Trump da İran savaşının Cumhuriyetçi Parti'ye siyasi açıdan en büyük yenilgilerinden birini yaşattığını söyleyen isimlere katıldı.

Bunun yanı sıra, açıkça İsrail yanlısı tutumuyla tanınan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da pazartesi günü İsrail'e yönelik güvenlik yardımlarının durdurulması konusunu gündeme getirdi.

Rubio, “İsrail, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar zengin bir ülke. Silahları bizden satın alabilirler ancak bunun finansmanını biz üstlenmeyeceğiz” dedi.