Netanyahu’nun İran planı İsrail’de yetki tartışmasını büyüttü

YDH- İsrail’de İran’a karşı yeni bir saldırı ya da askerî operasyon düzenlenmesi ihtimali, Başbakan Benyamin Netanyahu ile Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir arasındaki görüş ayrılığını yeniden gündeme taşıdı. Muhalefet, Netanyahu’yu ABD desteği olmadan yeni bir çatışmaya yönelmekle suçlarken, geçiş hükümetinin böylesi kritik kararları alma yetkisi de tartışılıyor.

Kanal 12’nin haberine göre Zamir, Netanyahu’nun gündeme getirdiği bazı adımların yeni bir askerî çatışmaya ya da kontrolden çıkabilecek bir hesap hatasına yol açabileceğini düşünüyor. Genelkurmay Başkanı’nın, önerilen adımlar benimsenmeden önce kapsamlı bir değerlendirme yapılmasını istediği aktarıldı.

İsrail’deki son seçimlerden önce de Netanyahu’nun Tahran’a karşı askerî bir adım atmaya çalıştığı, güvenlik kurumlarının ve özellikle Zamir’in buna karşı çıktığı yönünde haberler yayımlanmıştı. Bu haberlerde Zamir’in, operasyonun hızla çatışmaya dönüşebileceği veya İran’ın kontrol edilmesi güç bir karşılık verebileceği uyarısında bulunduğu; ABD’nin de Netanyahu’nun girişimini durdurmak için devreye girdiği öne sürülmüştü.

Geçiş hükümetinin yetkileri tartışılıyor

“Yaşar” Partisi lideri Gadi Eisenkot, Netanyahu’ya gönderdiği mektupta itidal çağrısı yaptı. Eisenkot, yeni hükümet kurulana kadar ertelenebilecek acil olmayan askerî adımların atılmamasını istedi. Hükümetin hukuk danışmanından da geçiş hükümetinin büyük güvenlik kararları alma yetkisinin sınırlarını incelemesini talep etti.

Eisenkot, doğrudan ve yakın bir tehdit yokken ordunun kullanılmasının hükümet kurumlarına duyulan güveni zedeleyebileceğini ve güvenlik kurumu yöneticilerini anayasal sorumlulukla karşı karşıya bırakabileceğini belirtti. Hassas dönemde düzenli güvenlik bilgilendirmesi yapılmasını da istedi.

“İsrail Evimiz” Partisi lideri Avigdor Liberman da geçiş hükümetinin, parlamentonun denetimi ve ilgili güvenlik kurumlarının onayı olmadan ülkeyi geniş çaplı bir askerî çatışmaya sürükleyecek kararlar almaması gerektiğini söyledi. Değişim kampından bazı yetkililer ise Netanyahu’nun ABD onayı olmaksızın İran’a karşı tek taraflı operasyon düzenlemeye çalıştığını öne sürdü. İsrail Genelkurmay başkanı ve güvenlik yetkililerinin böyle bir girişime, doğurabileceği askerî ve siyasi sonuçlar nedeniyle karşı çıktığı bildirildi.

Savunma Bakanı Yisrael Katz, Eisenkot’a yanıtında mevcut hükümetin İsrail’in güvenliğinden tamamen sorumlu olduğunu ve orduya talimat vermek için muhalefetin ya da hukuk danışmanlarının onayına ihtiyaç duymadığını savundu. Katz, İsrail’in İran’a karşı tutumunda kararlılık ve sağduyu gösterdiğini, güvenlik gerekliliklerine göre hareket etmeyi sürdüreceğini söyledi.

Netanyahu ile Eisenkot arasında, Eisenkot’un düzenli güvenlik bilgilendirmesi talebinin ardından dün Başbakanlık Ofisi’nde siyasi ve güvenlik konulu bir görüşme yapıldı. Görüşmeye Netanyahu’nun askerî sekreteri Tümgeneral Guy Markizano da katıldı.

Washington’ın tutumu belirleyici görülüyor

İsrailli yorumcu Amit Segal, İran’a saldırı kararının Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki bir telefon görüşmesinde, başbakan ile genelkurmay başkanı arasındaki toplantıdan daha fazla şekillenebileceğini söyledi.

Bu değerlendirme, İsrail’in yeni bir operasyon başlatma kapasitesinin, özellikle bölgesel çatışma riski doğuran bir adımda, Washington’ın tutumundan bağımsız olmadığını ortaya koyuyor.