Irak'ın kaçak petrolü Afganistan karaborsasında

YDH — Irak petrolünün kaçak yollarla ülke dışına çıkarılmasında yeni ve sınır ötesine uzanan güzergâhlar ortaya çıktı.

El-Malume’ye göre, Irak Kürdistan Bölgesi'nden çıkarılan petrol, Afganistan'ın iç kesimlerine kadar taşınıyor ve burada karaborsada satılıyor.

Bağdat'ta hükümetin bu büyük kaçakçılık ağına sessiz kalması siyasi ve toplumsal tepkileri artırırken, devlet hazinesinden milyarlarca doların çıkmasına yol açan bu ticaretin üzerini örtmek için Haşdi Şabi'yi hedef alan düzmece medya haberlerinin gündeme getirildiği eleştirileri de yükseldi.

Afganistanlı bir kaynak, bugün (Cumartesi) çok sayıda kaçak petrol yüklü tankerin çeşitli sınır kapılarından Afganistan'a giriş yaptığını açıkladı.

Kaynak, tankerlerin kullandığı başlıca geçiş noktalarından birinin “Milak-Zerenc” sınır kapısı olduğunu ve sevkiyatların Irak Kürdistan Bölgesi'nden geldiğini belirtti.

Kaçak petrolün Afganistan'daki rotası

Kaynak, el-Malume’ye yaptığı özel açıklamada, son dönemde Afganistan sınırında geniş çaplı bir petrol kaçakçılığı trafiğinin kayda geçtiğini söyledi.

Çok sayıda kaçak akaryakıt yüklü tankerin farklı sınır kapılarından ülkeye giriş yaptığını belirten kaynak, bunların başında Milak-Zerenc sınır kapısının geldiğini ifade etti.

Kaçakçılığın belirli bir güzergâh üzerinden ve düzenli biçimde yürütüldüğünü aktaran kaynak, sınırı geçen tankerlerin yüklerini Nimruz vilayetinde kendileri için ayrılmış depolara boşalttığını söyledi.

Petrolün bu depolarda toplandıktan sonra resmî denetim ve düzenlemelerin dışında dağıtıldığını ve karaborsada satışa sunulduğunu belirtti.

Kaynak, ellerindeki bilgi ve bulguların bu güzergâh üzerinden Afganistan'a taşınan kaçak petrolün Irak Kürdistan Bölgesi'nden geldiğini ortaya koyduğunu vurguladı.

Hükümetin sessizliği ve Haşdi Şabi'yi hedef alan haberler

Siyasi gözlemci Sabah el-Ukayli de Irak Kürdistan Bölgesi'nden ham petrol kaçakçılığı yapılmasının artık gizli saklı yürütülen bir faaliyet olmaktan çıktığını ve herkesin gözü önünde sürdürüldüğünü söyledi.

Kaçakçılık yoluyla yurt dışına çıkarılan petrolün değerinin milyarlarca doları bulduğunu belirten el-Ukayli, Irak hükümetinin bu ticareti durdurmak ve Kürdistan Bölgesi'ndeki sorumluları hesap vermeye zorlamak için caydırıcı adımlar atamadığına dikkat çekti.

El-Ukayli, el-Malume’ye yaptığı açıklamada, son dönemde kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve arkasındaki tarafın açıklanmadığı düzmece bir rapor etrafında koparılan medya tartışmasının, Haşdi Şabi'yi karalamayı ve kamuoyunun dikkatini asıl meselelerden uzaklaştırmayı amaçlayan sistematik bir planın parçası olduğunu savundu.

El-Ukayli, ilgili kurumların önceliğini ham petrol kaçakçılığına vermesi gerektiğini söyledi. Kürdistan Bölgesi yönetiminin yıllardır herkesin gözü önünde petrol kaçakçılığı yaptığını öne süren el-Ukayli, buna rağmen hükümetin ülkenin kaynaklarını sürekli tüketen bu faaliyeti durdurmak için ciddi bir girişimde bulunmadığını belirtti.

ABD rejiminin yönlendirmeleri tartışma konusu

Hükümetin Kürdistan Bölgesi'ndeki petrol kaçakçılığı dosyasını açmaktan kaçınmasının ve bu ticarete göz yummasının çok sayıda soru işareti doğurduğunu söyleyen el-Ukayli, ABD yönetiminin bu dosyanın üzerini örtmeye yönelik yönlendirmeleriyle Bağdat'ın tutumu arasında açık bir paralellik bulunduğunu öne sürdü.

Siyasi gözlemci, ulusal güçlere, denetim kurumlarına ve parlamentoya da çağrıda bulundu. Bu kesimlerin ulusal sorumluluklarını yerine getirmesi ve hükümet üzerinde gerekli baskıyı kurarak petrol kaçakçılığı dosyasının acilen açılmasını sağlaması gerektiğini söyledi.

El-Ukayli ayrıca ihmali bulunanların hesap vermesini ve Irak halkının geçim kaynaklarından eksiltilen milyarlarca doların geri alınmasını istedi.

Petrol kaçakçılığına karşı acil adım çağrısı

Sahadan gelen bilgiler ve siyasi açıklamalar, federal yönetimi sınır ötesine uzanan kaçakçılık faaliyetlerini sona erdirme konusunda doğrudan sorumlulukla karşı karşıya bırakıyor.

Gözlemciler, Kürdistan Bölgesi'nden çıkarılan kaçak petrolün yurt dışındaki karaborsa pazarlarına akmaya devam etmesinin, medya üzerinden yürütülen örtbas girişimleri ve kamuoyunun dikkatini başka yönlere çekme çabalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Gözlemcilere göre bu tablo, sınır kapıları ve ülkenin doğal kaynakları üzerindeki denetimin yeniden sağlanması, kaçakçılık faaliyetlerinin durdurulması ve yağmalanan paraların geri alınması için etkili denetim ve yargı mekanizmalarının devreye sokulmasını zorunlu kılıyor.