İran, İsrail ve Avrupa'da nasıl casus devşiriyor?

YDH — İran'ın İsrail'deki casusluk faaliyetleri, doğrudan istihbarat elemanı görevlendirmek yerine sosyal medya üzerinden sıradan insanları küçük işler ve para teklifleriyle ağa çekmeye dayanan yeni bir yöntemle genişliyor.

İsrail güvenlik birimleri, başlangıçta marketlerdeki ürün fiyatlarını veya sıradan binaları fotoğraflamak gibi görünen görevlerin zamanla askeri tesislerin, gizli üslerin, üst düzey yetkililerin ve bilim insanlarının evlerinin görüntülenmesine kadar uzandığını öne sürüyor.

Bu yöntem, İsrail ile İran arasındaki mücadelenin dijital alana taşınmasıyla birlikte yeni bir güvenlik sorununa dönüştü.

Mali sıkıntılar, şantaj ve insan kaynağı devşirme faaliyetlerinin iç içe geçtiği bu süreçte, bazen küçük bir para teklifi, bazen de bir mesajlaşma uygulamasındaki kimliği belirsiz bir hesap, kontrol edilmesi güç bir istihbarat sızmasının kapısını açabiliyor.

Artık bilgi toplamak için eğitimli bir ajanın kurumlara sızması veya sahte belgelerle sınır geçmesi gerekmiyor. Ekonomik sıkıntı içindeki bir kişiye verilen basit bir görev de aynı amaca hizmet edebiliyor.

Fransız gazetesi Le Figaro'nun İsrail'deki Lahav 433 birimine yaptığı ziyaret sırasında edindiği bilgiler, bu yöntemin nasıl işlediğini ortaya koyuyor.

ABD Federal Soruşturma Bürosu'nun (FBI) İsrail'deki karşılığı olarak tanımlanan Lahav 433, büyük çaplı suçların yanı sıra İran'la bağlantılı casusluk ağlarını da soruşturuyor.

Lahav 433'ün İran dosyası

Tel Aviv'in yaklaşık 20 kilometre güneydoğusundaki Lod kentinde bulunan Lahav 433'ün merkezi, sıkı güvenlik önlemleriyle korunan ve dışarıya karşı oldukça kapalı bir binada faaliyet gösteriyor.

Birimde sivil kıyafetlerle çalışan soruşturmacıların yanı sıra gözetleme, baskın ve sorgulama alanlarında uzmanlaşmış polisler görev yapıyor. Elektronik takip ekipleri ise iletişim trafiğini ve para transferlerini inceliyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu adına casusluk yaptığından şüphelenilen kişileri takip eden operasyon ekiplerinden birini Binbaşı Lior yönetiyor.

İsrailli yetkililer, yüzünü gizlemeden Fransız gazetesiyle konuşmasına izin verilen Lior'un anlattıklarına göre ekibi gizli gözetleme ve örtülü istihbarat faaliyetlerinin yanı sıra baskın ve gözaltı operasyonları da yürütüyor.

Şüphelilerin direniş göstermesi durumunda bu operasyonlar tehlikeli hale gelebiliyor.

Lior, 2026 yılı boyunca yaklaşık 30 operasyon gerçekleştirdiklerini söylüyor. Gözaltına alınanların önemli bir bölümünün Rus, Ermeni veya eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinden gelen ailelere mensup kişilerden oluştuğunu belirtiyor.

Lior'un aktardığına göre soruşturmacılar bazı vakalarda İsrail karşıtı propaganda materyalleri ile İsrailli yetkililerin İran istihbarat servisleriyle bağlantılı olduğunu değerlendirdiği para transferlerine ilişkin kanıtlar buldu.

Sosyal medya üzerinden casus devşirme

Le Figaro'nun araştırmasına göre İranlı aracılar, 7 Ekim 2023 saldırılarından sonra insan kaynağı devşirme yöntemlerini önemli ölçüde değiştirdi.

Doğrudan temas kurmaya dayalı yöntemlerin yerini giderek Telegram, Facebook ve WhatsApp gibi platformlar üzerinden yürütülen faaliyetler aldı.

Bu platformlarda kullanılan hesaplar, internet üzerinden iş veya küçük görevler arayan kişileri hedef alıyor. Hesapların isimleri ve profilleri, iş fırsatları, çeşitli hizmetler veya yardım teklifleri sunuyormuş izlenimi veriyor.

İşsizler, öğrenciler ve düşük gelirli kesimlerden insanlar başlıca hedefler arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra maddi, siyasi veya kişisel nedenlerle bu tür tekliflere açık kişiler de devşirme faaliyetlerinin hedefi oluyor.

Lahav 433 bünyesindeki Yahbal biriminde görev yapan soruşturmacı Yael Tanzi, ekibinin son üç yılda İran'la işbirliğiyle bağlantılı soruşturmalar kapsamında yaklaşık 200 kişiyi sorguladığını söylüyor.

Tanzi, bu kişilerin çoğunun ekonomik açıdan dezavantajlı toplumsal kesimlerden geldiğini belirtiyor. Devşirilenlere verilen para miktarının düşük olmasına rağmen bu ödemelerin onları görevlere çekmek için yeterli olduğunu ifade ediyor.

Tanzi'nin anlatımına göre süreç, ilk aşamada herhangi bir tehlike taşımayan basit taleplerle başlıyor.

Bir marketteki ürünlerin fiyatlarını fotoğraflamak gibi görünen görevlerin ardından kişilerden bir hastanedeki güvenlik önlemlerini görüntülemeleri veya bir bilim insanının ya da tanınmış bir kişinin evinin yerini tespit etmeleri isteniyor.

Bazı kişiler başlangıçta heyecan verici bir istihbarat faaliyetine katıldıklarını düşünüyor. Ancak zamanla işin arkasındaki gerçek yapıyı ve kendilerini kimin yönlendirdiğini öğreniyorlar.

Bu aşamadan sonra şantaj ve baskıyla karşı karşıya kalabiliyor, işbirliğini sürdürmeye zorlanabiliyorlar.

Kripto para üzerinden para aktarımı

Araştırmaya göre bu devşirme ağının arkasında, geleneksel yöntemlerle izlenmesi güç bir mali sistem bulunuyor. Bu noktada kripto para işlemlerini inceleyen şirketler devreye giriyor.

İsrailli finans mühendisi Snir Levi'nin kurduğu Nominis şirketi, Devrim Muhafızları ve Hizbullah'la bağlantılı olduğu değerlendirilen para transferlerini takip ediyor.

Levi, İran bağlantılı yapıların sınır ötesine para göndermek için kripto paralardan yararlandığını söylüyor.

Blokzincir ağlarının işlemleri dijital ortamda kaydetmesi ve geleneksel bankacılık sistemine bağlı olmaması, bu yöntemi para aktarımında kullanışlı hale getiriyor.

Levi'nin verdiği bilgilere göre bazı ödemeler, aralarında Rusya ve İsrail'le bağlantılı kişilerin de bulunduğu aracılar üzerinden geçiyor. Para daha sonra nakde çevrilerek devşirilen kişilere teslim ediliyor.

Levi, düşük maliyetli bu operasyonların amacının yalnızca bilgi toplamakla sınırlı olmadığını düşünüyor.

Ona göre İran bağlantılı yapılar, istihbarat açısından sınırlı öneme sahip olabilecek çok sayıda kişiyi devşirerek İsrail güvenlik birimlerini de harekete geçiriyor.

İsrail, bu kişileri takip etmek ve faaliyetlerini ortaya çıkarmak için önemli miktarda insan gücü, teknik imkân ve mali kaynak ayırmak zorunda kalıyor.

Levi, bu yöntemi asimetrik savaşın bir boyutu olarak tanımlıyor.

Kudüs Gücü ve 840. Birim iddiası

Le Figaro'nun araştırmasında dikkat çeken iddialardan biri de 2010 yılında İran Devrim Muhafızları'ndan ayrılan eski bir subayın anlatımları oldu.

Le Figaro'nun iddiasına göre, bir dönem Şehit Devrim Lideri’nin korumasından sorumlu olan Muhammed Hüseyin Türkman, İran'daki devşirme faaliyetlerinin işleyişine ilişkin değerlendirmelerini gazeteyle paylaştı.

Türkman, İsrail'deki devşirme operasyonlarının Devrim Muhafızları'nın dış operasyonlardan sorumlu kolu Kudüs Gücü tarafından yürütüldüğünü iddia etti.

Yabancı uyruklu kişileri devşirme ve İran dışında operasyonlar planlama konusunda uzmanlaşmış 840. Birimin de bu faaliyetlerde rol aldığını iddia etti.

Türkman, bu yöntemi “kırmızı ve beyaz” stratejisi olarak adlandırıyor.

Anlattığına göre kırmızı kategorisindeki bazı kişiler, operasyonel açıdan fazla önem taşımadıkları için gözaltına alınma riskiyle karşı karşıya bırakılıyor.

Buna karşılık daha önemli görülen ve beyaz kategorisinde değerlendirilen ajanların kimlikleri gizli tutuluyor.

Böylece bu kişilerin faaliyetlerini sürdürmesi ve daha geniş devşirme ağının açığa çıkmaması amaçlanıyor.

Ancak söz konusu strateji, eski subay Türkman'ın anlatımına dayanıyor.

Le Figaro'nun araştırmasında bu yöntemin bütün vakalarda uygulandığını doğrulayan bağımsız bir kanıt sunulmuyor.

İran'ın Avrupa'daki faaliyetleri

İsrailli yetkililerin uyarıları, İran'ın devşirme faaliyetlerinin yalnızca işgal altındaki topraklarla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Le Figaro'ya konuşan uzmanlar, bazı Avrupa ülkelerinin de İran kaynaklı casusluk, müdahale ve suikast girişimlerinin hedefi olabileceğini düşünüyor.

Fransa, İngiltere ve Almanya bu ülkelerin başında.

İran konusunda uzman Fransız araştırmacı Clément Therme, İran'ın Fransa'daki faaliyetlerinin nedenlerinden birinin ülkede Tahran yönetimine muhalif grupların bulunması olduğunu söyledi.

Bu gruplar arasında Halkın Mücahitleri Örgütü de yer alıyor. Therme ayrıca İran monarşist muhalefetinin önde gelen isimlerinden Rıza Pehlevi'nin Fransa'ya yaptığı ziyaretlere de dikkat çekiyor.

İngiltere'de ise muhalif İran International televizyon kanalında çalışan gazetecilerin hedef alındığını belirtiyor.

Büyük bir İran diasporasına ev sahipliği yapan Almanya da İran istihbarat faaliyetleri açısından potansiyel bir başka saha olarak değerlendiriliyor.

İran istihbarat servislerinin faaliyetlerini yakından bildiğini söyleyen eski Fransız polisi Mathieu Ghadiri de Kudüs Gücü'nün yurt dışındaki nüfuz kurma, müdahale ve gizli operasyonları koordine ettiğini öne sürüyor.

Ghadiri, yıllarca İran istihbarat servislerinin içinde gizli görev yaptığını söylüyor.

Ona göre bu faaliyetlerde siyasi ve toplumsal çevrelerden kişilerin yanı sıra suç örgütleriyle bağlantılı isimleri de kapsayan farklı ağlardan yararlanılıyor.

Le Figaro'nun araştırmasında aktarılan bu bilgiler, mali teşvik, dijital tuzak ve şantajı bir araya getiren bir devşirme modeline işaret ediyor.

Bu modelde istihbarat eğitimi bulunmayan ve başlangıçta muhatap oldukları yapının kimliğini bilmeyen sıradan insanlar kullanılıyor.

Bir telefon fotoğrafı, bir adres bilgisi veya bir tesisin konumunu belirleme görevi, böylece çok daha geniş bir istihbarat ağının giriş kapısına dönüşüyor.

Kripto paralar ve dijital platformlar da hedef ülkelerin sınırlarını aşan bu faaliyetlerin para ve iletişim kanallarını oluşturuyor.