PDF olarak indirmek için yazdırma penceresinde hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçeneğini işaretleyin.
JINSA uzmanları, İran savaşında açık hedef ve çıkış planı bulunmamasının Washington’ın krizi yönetme kapasitesini zayıflattığını, Körfez ülkelerinin ABD’ye güvenini sarstığını söyledi.

YDH- Amerikan Yahudi Ulusal Güvenlik Enstitüsü (JINSA) yöneticileri, ABD ile İsrail arasındaki askerî yardım görüşmelerinin yönetilme biçimini iki hükümet açısından da eleştirdi.
JINSA Başkanı ve CEO’su Michael Makovsky, İsrail hükümetinin ABD’nin askerî yardımları konusunu ara seçimler öncesinde çözümsüz bırakmasını “hata” olarak niteledi. Kurumun değerlendirmeleri, Trump’ın yardımların sona erdirileceğini açıklamasının ardından Jewish Insider’da yayımlandı.
Trump, ara seçim günü yaptığı açıklamada, Netanyahu’yla aylar önce ABD’nin İsrail’e askerî yardımını 2026 sonuna kadar bitirme konusunda anlaştıklarını söyledi. Netanyahu, yardımların aşamalı biçimde sona ereceğini belirtirken, görüşülen yeni güvenlik çerçevesinin mevcut mutabakatın 2028’de bitmesinden sonra finansmanı beş yıla yayarak kademeli biçimde azaltacağı bildirildi. Mevcut mutabakat, İsrail’e 2028 mali yılına kadar yılda 3,8 milyar dolar yardım öngörüyor.
Makovsky, Netanyahu’nun Aralık 2025’te Trump’a ABD yardımını aşamalı biçimde sona erdirme ihtimalini ilk kez açtığını, bunun yeni güvenlik çerçevesine ilişkin görüşmeler başlamadan önce gerçekleştiğini hatırlattı. JINSA, ağustosta mevcut yardım seviyesini koruyacak ve ortak savunma işbirliğini genişletecek son bir 10 yıllık mutabakat yapılmasını önermişti.
Makovsky, İsrail’in askerî yardımın geleceği konusunda ara seçimlere kadar bir uzlaşmaya varamamasını eleştirdi.
Netanyahu’nun, ABD’de İsrail’e yardımlara yönelik siyasi muhalefet büyürken konuyu önceden gündeme getirme kararını savunulabilir bulduğunu; ancak İsrail hükümetinin bunu izleyecek açık bir plan hazırlamamasını hata olarak gördüğünü söyledi. ABD-İsrail ilişkilerini Washington’da yönetmede merkezi rol oynayan eski İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer’in müzakerelerde bulunmamasını da önemli bir kayıp olarak değerlendirdi.
JINSA’nın politika başkan yardımcısı Blaise Misztal, Trump’ın yardım kararını ara seçim günü duyurmasının, İsrail’e verilen desteğin ABD siyasetinde giderek daha hassas bir konu haline geldiğini gösterdiğini söyledi. Misztal, seçim sonuçları konusunda baskı altındaki Trump’ın İsrail’i öne çıkarmasını bu hassasiyetin işareti olarak yorumladı. Başkan Yardımcısı JD Vance’in, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisini İran savaşı ve ABD-İsrail ilişkilerine bağlayan paylaşımına da değindi.
JINSA’nın Gemunder Savunma ve Strateji Merkezi uzmanlarından Hüseyin Ebubekir Mansur, ABD’nin İsrail’e desteğinin geleceğinin Arap hükümetleri tarafından yakından izlendiğini söyledi. Mansur’a göre ABD’nin İsrail’e desteği, uzun süre Ortadoğu’da güvenilirliği tartışmasız görülen az sayıdaki unsurdan biriydi; bu desteğin değişmesi bölge ülkelerinin hesaplarını baştan şekillendirebilir.
Mansur, ABD’nin taahhütlerindeki olası değişimin Mısır, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’yle yapılan anlaşmalar ile Suudi Arabistan’la yürütülen önceki görüşmelerde “normalleşmeyi” teşvik eden unsurları zayıflatabileceğini belirtti. Bununla birlikte, Washington’ın güvenlik taahhütlerine duyulan güvenin azalmasının bazı Arap ülkelerini İsrail’le doğrudan güvenlik ortaklıklarını geliştirmeye yöneltebileceğini de kaydetti.
JINSA yetkilileri, İran savaşının yönetimini de eleştirdi. Misztal, Trump yönetiminin açık stratejik hedefler belirleyemediğini, hükümet içinde farklı yetkililerin farklı amaçlardan söz ettiğini ve savaşın nasıl sona erdirileceğine ilişkin ortak bir plan oluşturulamadığını söyledi. Ona göre Trump’ın 28 Şubat’ta İran halkına ülkenin geleceğini kendi ellerine alma çağrısı, tutarlı bir stratejik hedefe en çok yaklaşan açıklamaydı; ancak bu yaklaşım 7 Mart’ta çöktü ve savaşın neyi gerçekleştirmesi gerektiğine ya da nasıl sona erdirileceğine ilişkin bir yol haritası kalmadı.
JINSA kıdemli uzmanı ve eski ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney’nin ulusal güvenlik danışmanı John Hannah, savaşın belirleyici hedeflere ulaşmadan uzamasının ABD kamuoyundaki hoşnutsuzluğu artırdığını söyledi. Hannah, karar alma sürecini kaotik olarak niteleyerek yönetimin tutarlı bir mekanizma yerine Trump’ın günlük değişen kararlarına dayandığını belirtti.
Hannah, Körfez hükümetlerinin de Washington’ın güvenilir bir güvenlik ortağı olma niteliğine duyduğu güvenin sarsıldığını söyledi. Suudi yetkililerin özellikle yeni bir çatışma turunun yaratacağı yıkıcı İran misillemesinden ve ABD’nin bu kez de kesin bir stratejik sonuç elde edememesinden kaygı duyduğunu aktardı. Suudi tarafının savaşa yeniden tırmanmayı “kâbus senaryosu” olarak gördüğünü, ABD’nin çatışmayı yönetme biçimine güveninin azaldığını ve Washington’a önceden ilettiği uyarıların gerçekleştiğini kaydetti. Buna rağmen Körfez ülkelerinin ABD’yi güvenlikleri açısından vazgeçilmez görmeyi sürdürdüğünü, ancak güven kaybını telafi etmek için bölgesel ortaklıklarını genişletmeye çalıştığını belirtti.
İran’la diplomatik uzlaşma ihtimali de Tahran’daki karar alma yapısının parçalı olduğu yönündeki kaygılar nedeniyle zorlaşıyor. Mansur, Katar yönetimine yakın yetkililerin İran’daki karar mekanizmasının rakip güç merkezleri arasındaki rekabet yüzünden parçalandığını düşündüğünü aktardı.
Hannah ise BAE yönetimine yakın bir ismin, Tahran’da anlaşma için gerekli tavizleri verebilecek merkezi bir otorite bulunmadığı değerlendirmesini paylaştığını söyledi.
JINSA yetkililerine göre İran’daki güç merkezleri arasındaki rekabet, hiçbir tarafın ABD ve İsrail’le ciddi bir anlaşmayı sonuçlandıracak tavizlerin siyasi sorumluluğunu üstlenmek istememesiyle diplomatik süreci daha da tıkıyor.