PDF olarak indirmek için yazdırma penceresinde hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçeneğini işaretleyin.
Doğu Zavtar sakinleri, evlerinin yıkılışını karşı kıyıdan gelen görüntülerle anbean takip ediyor. Yıkım, evlerin yanı sıra zeytinlikleri, tarım arazilerini ve köyün tarihî yapılarını da kapsıyor.

YDH- Lübnan’ın 82. Bağımsızlık Günü’nün arifesinde, ülkenin siyasi yönetiminin “savaş ve barış kararını yeniden kazandığını” duyurmasının üzerinden henüz bir yıl geçmeden, güneyde yaşayanlar evlerinin yıkılışını kendi gözleriyle ya da canlı yayınlardan izliyor.
İsrail işgal güçlerinin buldozerleri, işgal altındaki bölgede Doğu Zavtar’dan Baraşit’e, oradan Sur kenti yakınlarındaki Mansuri’ye uzanan hatta evleri söküyor; askerî birlikler yerleşim alanlarını havaya uçuruyor. Bütün bunlar, güneyi ve halkını “kendi haline bırakan” siyasi yönetimin gözleri önünde yaşanırken Lübnanlılardan Bağımsızlık Günü için bayrak asmaları isteniyor.
El-Ahbar’a konuşan Nezih İsmail, Batı Zavtar’dan, ailesinin yaklaşık bir asırdır yaşadığı evin yıkılışını izliyor. Doğu Zavtar’daki evinin İsrail buldozerleri tarafından taş taş sökülmesine uzaktan bakıyor; eve ulaşması ya da yıkımı durdurması mümkün değil. Doğu Zavtar sakinleri de köyün yakınlarından kendilerine ulaşan canlı görüntülerden evlerinin yıkılışını anbean takip ediyor. Görüntülerde, buldozerlerin yöneldiği evlerin sahiplerinin isimleri söyleniyor; ardından evlerin nasıl yıkıldığı gösteriliyor.
Yıkım her gün tekrarlanıyor; zarar yalnızca evlerle sınırlı kalmıyor, tarım arazileri ve köyün tarihini taşıyan yapılar da tahrip ediliyor. Belediye Başkanı Muhammed İsmail’e göre, “çerçeve anlaşması” öncesinde yüzde 5’i aşmayan yıkım oranı, anlaşmadan sonra yaklaşık yüzde 70’e yükseldi. Tamamen yıkılan konut sayısı 700’ü aştı.
İsmail, el-Ahbar’a yaptığı açıklamada, ateşkes sırasında halkın köye girdiği ilk günleri hatırlattı. O sırada tamamen yıkılmış 51 konut vardı. Köylüler Doğu Zavtar’da yalnızca sekiz gün kalabildi; gelişigüzel saldırılar ve gece bombardımanları nedeniyle dokuzuncu gün yeniden ayrılmak zorunda kaldı. Üç gün sonra köy, iki gün içinde yaklaşık 70 ila 80 hava saldırısına uğradı. Bu saldırılarda üç mahalle tamamen silindi. Ardından İsrail askerleri köye girerek güneydoğu kesiminde mevzilendi ve o günden bu yana bölgede kalmayı sürdürüyor.
İsmail’e göre o tarihten bu yana köyün geriye kalan bölümlerinin yıkımı durmadı. Özellikle Batı Zavtar’ın karşısındaki mahallelerde, neredeyse her gün 5 ila 10 ev buldozerlerle yıkılıyor. Köyün doğu kesimi evlerden ve yaşam imkânlarından bütünüyle boşalmış durumda.
Yıkım, binden fazla asırlık zeytin ağacını, zeytinlikleri, tarım arazilerini ve meşe ağaçlarını da kapsıyor. Köyün tarihî yapıları da saldırılardan kurtulamadı: 120 yılı aşkın geçmişi bulunan cami, resmî okul, sağlık ocağı ve kreşler yıkıldı.
Belediye Başkanı İsmail, yıkımların durdurulması için harekete geçmemesi nedeniyle devleti sorumlu tuttu. Belediyenin cumhurbaşkanı ve başbakana doğrudan çağrılar yaptığını, konuyu medya röportajlarında gündeme getirdiğini ancak hiçbir karşılık alamadığını söyledi. İsmail’e göre devlet, yaşananlar karşısında sesini dahi yükseltmedi; saldırılar sürerken yıkım alanı da her geçen gün genişledi. Belediye Başkanı, köyün yaşadıklarını “çerçeve anlaşması”nın İsrail’e tanıdığı imkânlarla ilişkilendirerek, anlaşmanın ardından gelen yıkım ve patlatmaların Doğu Zavtar’ı, komşu köyleri ve güneyi İsrail’in müdahalesine açık hale getirdiğini belirtti.
Köylülerin bir bölümü, kendi köylerini karşıdan görebildikleri Batı Zavtar’da oturup yaşananları izliyor. Yaklaşık üç gün önce Nezih İsmail’e, evinin buldozerlerle yıkılışını gösteren bir video ulaştı. Dededen kalan ve yaklaşık yüz yıllık geçmişi bulunan ev, kuşakların hatıralarını taşıyan bir aile mirasıydı.
68 yaşındaki İsmail, el-Ahbar’a şöyle konuştu:
“Görüntüyü çeken kişi, yıkılan evin sahibinin adını söylüyordu. Sanki herkesin ölüm cezasına çarptırıldığı bir köydeyiz ve herkes kendi sırasını bekliyor.”
İsmail, evinin yıkılışının kendisi için ağır bir şok olduğunu söyledi. Ev sıradan bir yapı değildi; taştan inşa edilmiş, duvarlarına eski mimarinin ayrıntıları işlenmiş tarihî bir evdi. “Her anlamda tarihî bir evdi. Bugün hangi hakla ondan mahrum bırakılıyorum?” diye soran İsmail, ömrünün geri kalanını evinde ve köyünde geçirmeyi umduğunu anlattı.
Bağımsızlık Günü vesilesiyle cumhurbaşkanının Lübnanlılara evlerinin çatılarında ve balkonlarında bayrak asma çağrısı yapması, İsmail’in devlete yönelttiği soruyu da beraberinde getirdi: “Ben evimde değilken ve İsrail toprağımdayken nasıl bir bağımsızlıktan söz ediliyor?” İsmail, cumhurbaşkanıyla birlikte Kantara, Deyr Seryan, Arnun, Zavtar, Kefer Tebnit ve İsrail işgal güçlerinin topraklarında hâlâ dilediği gibi hareket ettiği diğer köylere gidip bayrak asılması gerektiğini söyledi.
Sade de ailesinin bir tanıdığının Batı Zavtar’dan gönderdiği canlı görüntülerin, evlerinin yıkılışını gösterdiğini anlattı. “İnsanın ömrünün emeğinin ve geçim kaynağının gözleri önünde yıkılmasını izlemesi en zor şey. Güvenli yerin ve bir ömürlük emeğin yok oluşunu canlı yayından izlemek gibi; üstelik hiçbir şey yapamıyorsunuz,” dedi.
Ailenin 45 yıl yaşadığı ev artık yerinde değil. Sade ve eşi ücretli çalışanlardı. Eşi, ek gelir sağlayarak geçimlerini iyileştirmek amacıyla evin çevresindeki araziye meyve ağaçları dikmiş; arıcılık projesi ve tavuk çiftliği kurmuştu. Evle birlikte bu projeler de buldozerlerle yıkıldı. Sade, “Her taş yere indiğinde sanki kalbimize iniyordu.” diye anlattı.