Amerika, Gazze'nin iradesini cüzdana hapsediyor

26 Şubat 2026

❝Nakit paranın günlük dolaşımı ve İsrail makamlarının eski banknotları yenilemeyi reddetmesi, Gazze Şeridi’ndeki nakit rezervlerini tüketti.❞

YDH- El-Ahbar yazarlarından Yusuf Faris, Gazze’deki nakit krizinin aslında halkı dijital esarete zorlayan kasıtlı bir strateji olduğunu, önerilen yeni finansal sistemin masum bir çözümden ziyade her mahrem veriyi işgale açan bir istihbarat silahına dönüştüğünü ve temel ihtiyaçlara erişimin artık doğal bir haktan ziyade askeri bir "ayrıcalık" haline getirilmek istendiğini vurguluyor.

Aksa Tufanı Operasyonu'nun ardından İsrail’in güvenlik kaygılarını derinleştiren ve kalıcı bir çözümün ufukta görünmediği kördüğüm bir meseleye dönüşen Gazze Şeridi’nin geleceği için İsrail-ABD menşeli planlar her geçen gün artıyor.

Sözde "Barış Konseyi" tarafından ortaya atılan son fikir ise Gazze için bağımsız ve şifreli bir dijital para birimi oluşturulması. Bu öneri, 7 Ekim 2023’te başlayan soykırım savaşından bu yana işgal yönetiminin nakit para girişini yasaklamasıyla Gazze’de patlak veren ağır likidite krizine bir çözüm makyajıyla sunuluyor.

İki gün önce yayımladığı kapsamlı raporunda bu bilgileri paylaşan Financial Times'a göre, fikrin hayata geçirilmesi çabalarına teknoloji yatırımcısı Liran Tankman öncülük ediyor. Bölgesel Hükümet Faaliyetleri Koordinatörü (COGAT) ile bağlantılı olan Tankman, şu an "Barış Konseyi"nde gönüllü danışmanlık yapıyor.

Burada kritik bir noktayı hatırlatmakta fayda var: Filistin piyasalarında, hükümet kurumlarında ve özel sektördeki günlük işlemlerde temel para birimi İsrail şekeli. Kamu ve özel sektör çalışanlarının büyük bir kısmının maaşları da bu birim üzerinden ödeniyor.

Nakit paranın günlük dolaşımı ve İsrail makamlarının eski banknotları yenilemeyi reddetmesi, Gazze Şeridi’ndeki nakit rezervlerini tüketti. Bu durum Gazzelileri dijital bankacılık ve e-cüzdanlar gibi alternatif yollara zorluyor. Gazete, Tankman’ın Washington’daki bir etkinlikte yaptığı şu açıklamayı aktarıyor:

"Gazze’nin yeniden inşası, dijital ve ekonomik bağların tekrar kurulmasından geçiyor."

Tankman; elektronik ödemeleri, eğitimi ve finansal hizmetleri mümkün kılan güvenli bir dijital altyapı ile Amazon gibi küresel devlere benzer bir lojistik sistem kurma vizyonunu savunuyor.

Ancak, kağıt para krizine "yenilikçi" bir reçete gibi sunulan bu proje, ekonomik verilere göre çok daha tehlikeli hedefleri içinde barındırıyor. Ekonomi uzmanı Muhammed Ebu Ciyeb, durumu şöyle özetliyor:

"Gazze’deki ekonomik yaşamın tüm seyrini ve temel rotasını kontrol eden, güvenlik odaklı bir finansal sistemle karşı karşıyayız."

Bu senaryo; Filistin vatandaşının özel hayatının, ekonomik ve sosyal varlığının en ince ayrıntısına kadar deşifre edilmesi, hatta gelecekteki tüketim alışkanlıklarının manipüle edilmesi anlamına geliyor.

Sistem sayesinde kamu harcamalarının yöntemi, hedef mallar ve temel ihtiyaçların karşılanma biçimi tamamen kontrol altına alınabilir. El-Ahbar'a konuşan Ebu Ciyeb, bu sistemin "terörün finansmanı" iddiasıyla Filistinli grupların kaynaklarını kurutmayı ve "barışa düşman ideolojiler" olarak tanımlanan yapıların önünü kesmeyi amaçladığını belirtiyor.

Bu hedefler; işgal yönetimi ve bölgedeki çeşitli rejimler için bir zamanlar ulaşılmaz bir hayalken, şimdi Batı’nın tüm araçları sınırsızca kullanılarak gerçeğe dönüştürülmeye çalışılıyor.

Benzer bir uyarı da Cenevre merkezli Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları İzleme Örgütü’nden (Euro-Med) geldi. Örgüt, sözde "Barış Konseyi"nin tartıştığı dijital cüzdanların Gazze’de "yeni nesil sessiz soykırım silahı" haline geldiği konusunda dünyayı uyardı.

İsrail-ABD ortaklığının, Gazze’yi paradan mahrum bırakarak dış müttefiklerin kontrolündeki bir dijital modele zorladığına dikkat çeken örgüt, bölgenin "finansal egemenlikten yoksun" bir alana dönüştüğüne işaret etti. Bu modelle, paraya ve temel işlemlere erişim artık doğal bir hak değil, her an geri alınabilir bir "ayrıcalık" haline gelecek.

Örgüt, projenin gıda, ilaç ve barınma gibi temel ihtiyaçları güvenlik kararlarına ve askeri değerlendirmelere rehin bıraktığını; günlük yaşamın teknoloji aracılığıyla yoksullaşma ve yerinden edilmeye iten zorlayıcı bir mühendislikle şekillendirildiğini vurguladı.

Ayrıca proje lideri Tankman’ın, daha önce Gazze’de "insan eliyle açlık yaratılması" sürecinde rol oynayan ve yardım kuyruğundaki yüzlerce Filistinlinin ölümüyle sonuçlanan "Gazze İnsani Yardım Vakfı" ile olan karanlık geçmişine de dikkat çekildi.

Çeviri: YDH