YDH- Axios'un İsrailli muhabiri Barak Ravid'in aktardığına göre, ABD ve bölgedeki arabulucu heyetler, İran ile en erken perşembe günü başlayabilecek üst düzey barış görüşmelerini masaya yatırmış durumda.
Görüşmelerin seyrine vakıf iki kaynağın Axios’a aktardığına göre, Washington teklifini sundu; ancak gözler hâlâ Tahran’dan gelecek yanıtta.
╰┈➤ Tahran’dan yalanlama: ‘ABD ile hiçbir görüşme yok’
Ravid, haberinde kısaca şunu öne çıkarıyor: ''ABD Başkanı Donald Trump’ın önceliği savaşı nihayete erdirmek.''
Ravid'e göre, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik tahakkümü, her türlü çıkış stratejisini çıkmaza sokuyor.
ABD, savaşı sonlandırmayı hedefleyen 15 maddelik planını İsrail ile paylaştı ve İran’ın temel hususların çoğunda uzlaştığını iddia etti.
ABD’nin sunduğu 15 maddelik teklif, esasen Cenevre’deki son nükleer görüşmelerdeki taleplerin bir izdüşümü.
Trump’ın elçisi Steve Witkoff’un, İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmeyi kabul ettiğini bizzat Trump’a ilettiği iddia ediliyor.
Ravid, ''Bu, stratejik bir geri adım anlamına gelse de Tahran’da bu sözü verebilecek yetkili bir ağzın olup olmadığı hala meçhul.'' diye yazdı.
Şehit Ayetullah Hamenei: ABD ordusu yerinden kalkamayacak kadar sert bir tokat yiyebilir •
Mücteba Hamenei: Katiller çok yakında bedel ödeyecek •
Ali Laricani: Kısasa kısas yapmadan Amerika-İsrail'in peşini bırakmayacağız •
Galibaf'tan müzakere iddialarına yanıt: 'ABD-İsrail'in bataklıktan kurtulma çabası' •
İsrailli muhabire göre, İsrail, ABD’nin 15 maddelik planındaki birçok hususu desteklese de İran’ın bu taleplerin tamamına boyun eğeceğine ihtimal vermiyor.
''Tel Aviv’deki asıl korku, Trump’ın "yarım yamalak" bir anlaşma ile savaşı durdurup kritik sorunları çözümsüz bırakması. Ayrıca bu iddia edilen mutabakata dair henüz somut bir veri bulunmuyor.'' diyor Ravid.
İsrailli kaynaklar, işgal başbakanı Benyamin Netanyahu’nun ciddi bir tedirginlik içinde olduğunu belirtiyor.
Netanyahu, Trump’ın İsrail’in kırmızı çizgilerini gözetmeyen, ağır tavizler içeren ve Tel Aviv’in İran’a yönelik operasyonel kabiliyetini kısıtlayacak bir "kötü anlaşmaya" imza atmasından endişe ediyor.
╰┈➤ Trump’ın İran ile müzakere açıklaması İsrail’de soru işareti yarattı
Bir başka kaynak ise İsrail yönetiminin, ABD’nin "İran taviz vermeyi kabul etti" yönündeki açıklamalarına kuşkuyla yaklaştığını ifade etti.
Trump, Salı günü Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, İran yönetimindeki birçok ismin saf dışı kaldığını belirterek, "Doğru kişilerle temas halindeyiz ve bir anlaşmaya varmayı her şeyden çok istiyorlar," dedi.
İranlı yetkililer ise ABD’den mesaj ve teklifler aldıklarını kabul etseler de Trump’ın "perde arkası müzakere" iddialarını kesin bir dille yalanlıyor.
Mısır ve Türkiye ile birlikte arabuluculuk yürüten Pakistan, her iki tarafın da mutabık kalması durumunda barış görüşmelerine ev sahipliği yapmaktan "onur duyacağını" açıkladı.
.png)
Ravid'e göre, Trump’ın bu mesajı Truth Social hesabından paylaşması, zirve ihtimaline verdiği önemin açık bir nişanesi.
Sürecin somutlaşması halinde, Başkan Yardımcısı Vance’in aktif rol alması bekleniyor. Ancak kaynaklar temkinli:
"Ortada henüz elle tutulur bir durum olup olmadığı belirsiz. Herkes bu girişimin gerçekliğini anlamaya çalışıyor."
Axios'un haberi şu ifadelerle devam ediyor:
''ABD’li yetkililere göre, Tahran yönetimi şu an tam bir kaosun eşiğinde ve iç iletişim kanalları kopmuş durumda. Yeni dini lider Mücteba Hamaney’in durumundaki belirsizlik, karar alma mekanizmalarını felç ediyor. Öte yandan bazı İranlı yetkililer, Trump’ın diplomatik ilerleme iddiasını "piyasaları teskin etmek ve askeri hazırlıklar için zaman kazanmak" amacıyla uydurduğu bir manevra olarak görüyor.''
ABD ise eş zamanlı olarak askeri tırmanış kartını masada tutuyor.
82. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı binlerce askerden oluşan bir piyade tugayının Ortadoğu’ya sevk edilmesi talimatı verildi.
Bu hamle, ABD’nin olası bir kara harekatı için elini güçlendirme stratejisi olarak okunuyor.
Sızan bilgilere göre ABD, İsrail’e şu 4 güvenceyi verdi:
1- İran; elindeki 450 kg'lık uranyum stokundan vazgeçecek,
2- Nükleer tesislerde kapsamlı BM denetimini kabul edecek,
3- Füze menzilini sınırlayacak
4- Bölgedeki vekil güçlerine desteği kesecek.
Ancak İsrail istihbaratı, tarafların pozisyonları arasındaki ''uçurumun hala çok derin'' olduğu görüşünde.
Trump yönetiminin en üst kademesinde bile İran temaslarının detaylarına sadece Witkoff ve Kushner gibi çok dar bir çevre hakim.
Ravid'e göre, İsrail tarafı son günlerde "bir şeylerin pişmekte olduğunu" seziyor; Vance Netanyahu’yu Pazartesi günü detaylıca bilgilendirdi.
Şu an her şey İran’dan -ve muhtemelen bizzat Devrim Lideri Ayetullah Hamenei'den- gelecek karara bağlı.
Müzakereci düzeyinde İran tarafını Meclis Başkanı Galibaf’ın mı yoksa daha alt düzey bir heyetin mi temsil edeceği henüz belli değil.
Arabulucuların "geçici ateşkes" önerisine rağmen Trump yönetimi, pazarlık gücünü korumak için "çatışma sürerken müzakere" stratejisini izliyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt’in açıklaması ise Washington’un çift taraflı politikasını özetliyor:
"Bir yandan diplomasiyi zorlarken, diğer yandan askeri hedeflerimize ulaşmak için 'Epic Öfke' operasyonunu kesintisiz sürdürüyoruz."
Ravid haberini şöyle sonlandırdı:
''Trump bir anlaşma zemini arıyor ancak diplomasi sonuç vermezse "bombalamaya devam etme" talimatını çoktan vermiş durumda. İran’ın enerji santrallerine yönelik askeri harekat, cuma gününe kadar askıya alınmış vaziyette. Washington şu an bir elinde zeytin dalı, diğer elinde ise her an harekete geçmeye hazır bir ordu ile bekliyor.''