YDH- Pakistan ve İran, bölgesel ekonomik entegrasyonu güçlendirme hedefi doğrultusunda stratejik bir adım atarak iki ülke arasındaki transit koridorunu resmen hizmete açtı.

İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığı bilgilere göre, koridorun faaliyete geçmesiyle birlikte Pakistan’dan Özbekistan’a, İran toprakları üzerinden gerçekleştirilen ilk ticari sevkiyat yola çıktı.

Gwadar’dan Orta Asya’ya

Yeni transit hattının ana güzergahı, Pakistan’ın stratejik öneme sahip güney limanı Gwadar’dan başlıyor.

İran topraklarını boydan boya kat ederek Orta Asya ülkelerine, özellikle de Özbekistan’a uzanan bu güzergah, lojistik operasyonlarda büyük bir avantaj sağlıyor.

Yetkililer, bu hattın kullanılmasıyla birlikte geleneksel ulaşım yöntemlerine kıyasla hem zamandan tasarruf edileceğini hem de maliyetlerin minimize edileceğini vurguluyor.

──────────────────

Trump haydutluğu küreselleştiriyor ✦

İran’ın misillemesini Pakistan engelledi ✦

Deutsche Bank: Çin, İran savaşından avantajla çıkıyor ✦

FT: Trump krizi yönetemeyince Pakistan'ı devreye soktu ✦

Avrupa ve Afrika'ya fiziki petrol fiyatları rekor kırdı ✦

──────────────────

Koridorun temel vizyonu, Güney Asya ekonomisini 70 milyonluk nüfusa sahip Orta Asya pazarlarıyla doğrudan ve kesintisiz bir bağa kavuşturmak olarak açıklandı.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Pakistan Transit Gümrük Müdürü Sanaullah Abro, dondurulmuş et ürünlerinden oluşan ilk sevkiyatın soğutmalı kamyonlarla Özbekistan’ın başkenti Taşkent’e doğru hareket ettiğini doğruladı.

Abro, Gwadar limanı ve İran üzerinden gerçekleştirilecek bu sevkiyatların Pakistan’ın ekonomik büyümesine ivme kazandıracağını belirtti.

Ayrıca, yeni koridorun ülkenin limanlarındaki trafik hacmini artırarak deniz ticaretini de olumlu etkileyeceği öngörülüyor.

Bölgesel gerilime rağmen kesintisiz işbirliği

Söz konusu iş birliği, bölgede tırmanan askeri ve diplomatik gerilimlerin gölgesinde gerçekleşmesi bakımından kritik bir önem taşıyor.

╰┈➤ ABD, petrol yaptırımlarındaki esnemeyi uzatmayı planlıyor

İsrail ve ABD’nin bölgedeki operasyonları ve Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik risklerine rağmen, Pakistan ve İran arasındaki sınır ticareti aksamadan devam ediyor.

Pakistan’ın Tahran Büyükelçisi, zorlu koşullara rağmen sınır ötesi faaliyetleri ve ikili ticareti kolaylaştıran İran hükümetinin tutumunu takdirle karşıladıklarını belirtti.

──────────────────

✦ Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri açıklaması

✦ ABD enflasyon verileri İran savaşının etkileriyle yükselişte

✦ Galibaf: Asimetrik savaş doktrini şehit liderin eseridir

✦ Hem İran'da hem evde kaybetmek: Trump en karanlık günlerini yaşıyor

✦ İran: Direniş cephesi ve Hürmüz haklarımızdan vazgeçmeyiz

──────────────────

Büyükelçi, İslamabad’ın iş birliğini sürdürme kararlılığını yineledi.

Öte yandan Pakistan, ABD ile İran arasındaki gerilimde kilit bir arabulucu rolü üstlenmeyi sürdürüyor.

Geçtiğimiz günlerde İslamabad’da gerçekleştirilen müzakereler, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka tehditleri nedeniyle anlaşmazlıkla sonuçlandı.

Buna rağmen iki komşu ülkenin ekonomik projelerde ortak hareket etmesi dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Doğu Asya ile Hürmüz Boğazı arasındaki uluslararası deniz rotasının en batı ucunda yer alan Gwadar, Belucistan eyaletinin kıyısında, İran sınırına sadece 75 kilometre mesafede konumlanıyor.

Körfez girişindeki bu stratejik konumu, limanı batıdaki İran’ın Çabahar limanıyla birlikte bölgenin en kritik lojistik merkezlerinden biri haline getiriyor.

Arap Denizi’ne uzanan bir yarımada üzerine kurulu olan Gwadar, Pakistan’ın ticaret ağını Orta Asya’nın derinliklerine taşıyacak en kısa kapı niteliğini taşıyor.

Denizde restleşme

Bölgedeki diplomatik kanallar hareketlenirken, ABD ordusunun hava ve kara unsurlarından oluşan kapsamlı bir askeri yığınak operasyonu yürüterek operasyonel kapasitesini en üst seviyeye çıkardığı gözleniyor.

╰┈➤ Amerika, İran'la masaya otururken bölgeye güç sevkediyor

╰┈➤ İran’dan çifte mesaj: Cephede tetik, masada şartlı diyalog

Washington'ın stratejik caydırıcılığı artırma hamlelerine karşılık İran tarafı, Hürmüz Boğazı’na ilerleme girişiminde bulunan bir Amerikan destroyerinin Tahran’ın "kesin uyarısı" ve 30 dakikalık imha ültimatomu üzerine geri çekildiğini bildirdi.

İranlı güvenlik kaynakları, ABD deniz unsurlarının boğazdan geçtiğine dair iddiaları "hayali zaferler" olarak nitelendirip yalanlarken, saha verileri İran İHA'larının Amerikan gemilerine müdahale ettiğini doğruluyor.

Pakistan’daki müzakere heyeti aracılığıyla iletilen sert mesajlar, olası bir askeri çatışmanın diplomatik görüşmeleri tamamen sekteye uğratabileceği riskini de beraberinde getiriyor.

DMO’nun asimetrik gücü

ABD saldırılarının İran düzenli donanmasına ağır hasar verdiği iddia edilse de Hürmüz Boğazı’nı kontrol eden Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), asimetrik harp kabiliyetini ve operasyonel yetkinliğini korumaya devam ediyor.

Stratejik yeraltı sığınaklarında gizlenen süratli teknelerin ve füze sistemlerinin büyük oranda sağlam kaldığı belirtilirken, bu durum Tahran’ın boğaz üzerindeki denetimini sürdürmesine olanak tanıyor.

İran yönetimi, kendi izni olmaksızın bölgeden geçen gemileri hedef alacağını duyurarak deniz trafiğini savaş öncesi seviyelerin %10 altına düşürmeyi hedeflerken, sulara döşenen muhtemel mayınlar küresel gemicilik sektörü için en büyük tehdit unsuru olarak öne çıkıyor.

╰┈➤ İran: Eller tetikte; ezici karşılık için tüm unsurlar hazır

ABD istihbarat verileri, Trump’ın "cephanelik tükendi" açıklamalarının aksine, İran’ın füze ve İHA stokunun büyük bir kısmının halen kullanılabilir durumda olduğunu ve caydırıcılığını yitirmediğini ortaya koyuyor.

Analistler, düzenli birliklerin uğradığı kayıplara rağmen, DMO’nun elinde kalan asimetrik unsurların imha edilmesinin en zorlu askeri süreci temsil ettiğini vurguluyor.

Küresel darboğaz diplomasisi

Dış politika uzmanı Richard Haass, Hürmüz Boğazı’nın yönetimi için geçiş ücretlerini ve gelir paylaşımını içeren uluslararası bir komisyon modelini önerirken, Washington’un bölgede güç kaybettiğine dikkat çekiyor.

Wall Street Journal analizine göre İran’ın Hürmüz üzerindeki kontrolü ve Çin’in nadir toprak metallerindeki hakimiyeti, ABD’nin tarife odaklı ekonomik modeline karşı stratejik birer "kriptonit" görevi görüyor.

──────────────────

✦ Washington Post: Trump’ın Hürmüz ablukası enerji krizini derinleştirebilir

✦ İran Savunma Bakanlığı: Hürmüz Boğazı'nın yönetimi ebediyen İran ve bölgede kalacak

✦ İran'dan Hürmüz uyarısı

✦ Abluka tehdidi Hürmüz Boğazı’nda gerilimi yükseltti

✦ Profesör Pape: On gün içinde sistem çapında arz şoku başlayabilir

──────────────────

Washington’un dolar üzerindeki hakimiyetine karşılık Pekin ve Tahran’ın elindeki kritik arz noktalarını silahlandırması, küresel ticaretin kilit noktalarında yeni bir bağımlılık dengesi oluşturuyor.

Trump rejiminin gümrük vergilerine dayalı politikaları, bu fiziksel ve ekonomik darboğazların stratejik etkisi karşısında yetersiz kalırken, enerji piyasasında yaşanan büyük kriz bu asimetrik gücün yansıması olarak görülüyor.

Bölgesel dengelerin kalıcı olarak değiştiği bu yeni süreçte, askeri güç ve diplomatik yaptırım kapasitesi arasındaki makasın ABD aleyhine açıldığı vurgulanıyor.

◉ WSJ: İran ve Çin'in köşe başlarını tutması ABD'nin en büyük zaafı oldu

Trump, enerji fiyatlarının seyrine ilişkin üç senaryo sıraladı

ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimler öncesinde petrol ve gaz fiyatlarının seyrine ilişkin belirsiz bir tablo çizerken, eş zamanlı olarak Hürmüz Boğazı’na yönelik askeri abluka sürecini resmen başlattıklarını duyurdu.

Trump, İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiğini öne sürerek çatışmaların uzun sürmeyeceğini savunsa da stratejik su yolunun fiilen kapalı kalması enerji maliyetlerini zirveye taşıyor.

╰┈➤ Trump, enerji fiyatlarının seyrine ilişkin üç senaryo sıraladı

ABD’de benzin fiyatlarının galon başına 4,13 dolara yükselmesi, yaşam maliyeti krizini Demokratlar için güçlü bir seçim argümanına dönüştürürken Cumhuriyetçi seçmen nezdinde de ciddi huzursuzluk yaratıyor.

"Dünyanın en iyisi" olarak nitelediği ABD Donanması’nın boğaz giriş çıkışlarını kontrol edeceğini ilan eden Trump, bu hamlesiyle hem Tahran üzerindeki baskıyı artırmayı hem de piyasaları dengelemeyi hedefliyor.

Ancak anketler, seçmenlerin yüzde 30’undan fazlasının mevcut ekonomik durumu hayatlarının en kötü dönemi olarak tanımladığını göstererek, askeri stratejilerin iç siyasetteki yansımalarının riskli olabileceğine işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı’nda nihai restleşme

İran Hatemü’l-Enbiya Karargahı ve Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin ebediyen bölge ülkelerinde kalacağını vurgulayarak, İran limanlarının güvenliğinin tehdit edilmesi durumunda Fars Körfezi’ndeki hiçbir limanın güvende olmayacağı uyarısında bulundu.

Trump ise İslamabad’daki on yılı aşkın sürenin ilk doğrudan görüşmelerinin anlaşmasızlıkla sonuçlanmasının ardından, Pazartesi günü itibarıyla İran limanlarına yönelik tam kapsamlı bir deniz ablukası başlatılacağını ve yasa dışı geçiş ücreti ödeyen gemilerin durdurulacağını ilan etti.

Trump'ın bu sert adımı ve İran’ın "ateşkesi ihlal eden her savaş gemisine karşılık verileceği" yönündeki resti, kırılgan ateşkes sürecini tehlikeye atarken küresel enerji arzı üzerinde ciddi bir risk oluşturuyor.

CENTCOM’un abluka talimatı öncesinde stratejik su yolunda çok sayıda tanker rotasını değiştirirken, Washington’un nükleer hırslardan vazgeçme dayatmasına karşı Tahran’ın boğaz üzerinde kalıcı kontrol mekanizması kurma kararlılığı diplomatik çözümü imkansız hale getiriyor.

Bu askeri tahkimat süreci, Emekli Amiral Mark Montgomery gibi uzmanlarca bölgedeki personel hayatını riske atan tehlikeli bir kumar olarak nitelendirilirken, Hürmüz’deki "mütekabiliyet" savaşı küresel bir ekonomik krizi tetikleme potansiyelini koruyor.