Reuters: İran, denizaltı kablolarını hedef alabilir

YDH ― İki üst düzey İranlı güvenlik yetkilisine göre Tahran, ABD—İsrail’in İran’a yeniden saldırması halinde Körfez’deki denizaltı iletişim kablolarını hedef almak için ayrıntılı planlar hazırlıyor.

Yetkililer, saldırıların ardından kablo onarımlarını engelleyerek internet bağlantıları da dahil olmak üzere iletişim kesintilerini uzatmayı amaçladıklarını söylüyor. 

İranlı yetkililerin Reuters’a yaptığı açıklamalar, Washington ile diplomatik ilişkilerin çökmesi halinde bölgedeki denizaltı kablolarının olası bir çatışmada hedef alınabileceği yönündeki önceki uyarıların ardından geldi. 

İran Bilgilendirme bülteni, İran’daki savaşla ilgili son gelişmeleri ve analizleri takip etmek isteyen okurlara yönelik haberler sunuyor. Bültene Reuters’ın internet sitesi üzerinden kayıt yapılabiliyor.

İran’dan denizaltı kablolarına yönelik saldırı tehdidi

İsimlerinin açıklanmasını istemeyen iki İranlı güvenlik yetkilisi, Reuters’a konuşurken planın ayrıntılarına girmedi. Tahran’ın saldırıları tam olarak nasıl veya nerede gerçekleştireceği konusunda da bilgi vermedi. 

Ancak yetkililerden biri, İran’ın olası saldırıların ardından kabloların onarılmasını engellemeyi ve iletişim kesintilerini uzatmayı hedeflediğini söyledi.

Yetkili, “İran’a saldırılırsa denizaltı kablolarından gizli üsler de dahil olmak üzere askeri üslere kadar hiçbir kırmızı çizgi kalmayacak” dedi.

Washington’ı “ateşle oynamamak” konusunda uyaran yetkili, İran’ın denizaltı kablolarına tam erişimi bulunduğunu ve bu kabloları kolayca imha edebileceğini öne sürdü.

İran Devrim Muhafızları'nın siyasi işlerden sorumlu başkan yardımcısı Yadollah Javani de çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran altyapısına saldırılması halinde Hürmüz Boğazı’nın altından geçen yedi önemli internet kablosunun hedef alınabileceğini söyledi.

Küresel internet üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir

Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’ne göre denizaltı kabloları, dünya genelindeki internet trafiğinin yaklaşık yüzde 99’unu taşıyor. Ancak İran’ın bu kablolara yönelik olası saldırılarının küresel etkisi sınırlı kalabilir.

Telekomünikasyon araştırma şirketi TeleGeography’nin araştırma direktörü Alan Mauldin’e göre uluslararası bant genişliğinin yüzde 1’inden azı Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu nedenle boğazdaki kablolara yönelik saldırıların dünya genelindeki internet trafiğine etkisi, bölgesel sonuçlarına kıyasla daha sınırlı olabilir.

İran ile Umman arasında bulunan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı ile İran Dışişleri Bakanlığı, İranlı güvenlik yetkililerinin açıklamaları hakkında Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi. Körfez ülkelerinden de konuya ilişkin hemen bir açıklama gelmedi.

Denizaltı kablolarına yönelik olası saldırı planları, İran liderliğinin ABD’nin yeni bir askeri harekâtına önceki saldırılardan daha güçlü bir karşılık verilmesi gerektiği yönündeki yaklaşımını yansıtıyor. 

Üst düzey İranlı güvenlik yetkilisi Mohsen Rezaei, bu ay yaptığı açıklamada, yeni bir çatışma çıkması halinde Körfez genelindeki veri merkezleri ve yapay zekâ tesisleri dahil olmak üzere ABD ile bağlantılı dijital altyapının hedef alınabileceği uyarısında bulundu.

İranlı ikinci güvenlik yetkilisi ise Washington’ın Körfez’deki müttefiklerinin bu tür altyapılara büyük yatırımlar yaptığını söyledi. Yetkili, “Denizaltı kablolarına verilecek herhangi bir hasardan Tahran’ı değil, Washington’ı sorumlu tutmaları gerekiyor” dedi. 

Washington’daki Orta Doğu Enstitüsü’nün İran programı direktörü Alex Vatanka’ya göre bu tür tehditler, Körfez hükümetleri ile ABD şirketlerinin bölgedeki yatırımları konusunda endişelenmesini sağlayarak yeni bir çatışmayı önlemeyi ve Washington üzerinde baskı kurmayı amaçlıyor. 

Vatanka, “Tahran, Körfez ülkelerinin ve şirket yöneticilerinin, ABD Başkanı Donald Trump’a politikalarının yatırım planları açısından yarattığı riskler konusunda baskı yapmasını istiyor” dedi.

Reuters’ın yayımladığı TeleGeography kaynaklı haritalar, Körfez ve Orta Doğu’daki mevcut ve planlanan denizaltı kablolarının güzergâhlarını gösteriyor. Ancak haritalardaki güzergâhlar görselleştirme amacı taşıyor ve kabloların gerçek konumlarını yansıtmıyor. 

Analistlere göre çok sayıda denizaltı kablosunun kesilmesi internet hizmetlerini yavaşlatabilir; finansal işlemler, e-ticaret ve bulut bilişim hizmetlerinde aksamalara yol açabilir.

Mauldin, kesintilerin boyutunun operatörlerin internet trafiğini başka güzergâhlara ne ölçüde yönlendirebildiğine ve alternatif bağlantılarda ne kadar kapasite bulunduğuna bağlı olacağını söyledi.

Uzmanlar, savaş sırasında kabloların yeniden işler hale getirilmesinin zorlaşabileceğini belirtiyor. Yüksek sigorta maliyetleri ve karasularına giriş izinlerinin alınmasında yaşanabilecek gecikmeler, onarım çalışmalarını daha da karmaşık hale getirebilir. 

Analistlere göre Kızıldeniz, özellikle İran’ın Yemen'den destek alması halinde, Hürmüz Boğazı’ndan daha önemli bir hedef haline gelebilir. Ancak Tahran, Kızıldeniz’deki denizaltı kablolarını hedef almayı planladığına ilişkin kamuoyuna açık bir açıklama yapmadı.

Mauldin’e göre Kızıldeniz, Avrupa, Doğu Afrika ve Asya arasında veri taşınmasında önemli bir güzergâh oluşturuyor. Bu hat üzerinden yönlendirilen kapasite, küresel uluslararası veri talebinin yaklaşık yüzde 3’ünü, bölgeler arasında taşınan internet trafiğinin ise yaklaşık yüzde 10’unu karşılıyor.  

Reuters’ın TeleGeography kaynaklı bir diğer haritası da Orta Doğu’daki mevcut ve planlanan denizaltı kablolarını gösteriyor. Bu haritadaki güzergâhlar da görselleştirme amacı taşıyor ve kabloların gerçek konumlarını yansıtmıyor.  

Körfez ülkeleri, ekonomilerini petrolün ötesine taşıyarak çeşitlendirmek ve küresel yapay zekâ merkezlerine dönüşmek amacıyla teknoloji yatırımlarını artırıyor. Bu süreçte ABD merkezli teknoloji şirketleriyle bağlarını da derinleştiriyorlar.

İran, mart ayında Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki iki Amazon Web Services (AWS) tesisini doğrudan hedef aldı ve Bahreyn’deki tesislerden birinin yakınındaki altyapıya zarar verdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu da savaşın en yoğun yaşandığı mart ayında Microsoft, Google, Apple ve Nvidia dahil olmak üzere ABD’li teknoloji şirketlerini meşru hedefler olarak nitelendirdi.

Karasal bağlantılar, internet trafiğinin denizaltı kabloları dışındaki güzergâhlardan taşınmasına imkân tanıyor. Körfez ülkeleri ve ABD’li teknoloji şirketleri de olası kesintilere karşı dayanıklılığı artırmak amacıyla ek altyapıya yatırım yapıyor.

Microsoft, 2030 yılına kadar Orta Doğu genelindeki denizaltı ve karasal bağlantılara 400 milyon doların üzerinde yatırım yapmayı planlıyor. Şirketin bu yatırımı, eylül ayında duyurulan ve dayanıklılığa odaklanan 10 milyar doları aşan Körfez yatırım planının bir parçası olarak gündeme geldi.