ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela petrol rezervlerini kontrol ederek fiyatları 50 dolara düşürmeyi hedefliyor.
YDH - Donald Trump ve danışmanları, ABD'nin Venezuela petrol endüstrisinde uzun vadeli hakimiyet kurmasını sağlayacak bir plan üzerinde çalışıyor.
The Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan konuya aşina kaynaklara göre Trump, yardımcılarına bu stratejinin petrol fiyatlarını arzuladığı seviye olan varil başına 50 dolara düşürmeye yardımcı olacağını iletti.
Beyaz Saray'da hazırlanan plan, Venezuela devlet petrol şirketi Petroleos de Venezuela üzerinde kısmi kontrol kurulmasını, üretilen petrolün büyük kısmının satın alınmasını ve satışını içeriyor.
Hem üreticiyi hem tüketiciyi memnun etme arayışı
Trump, seçim kampanyası boyunca birbiriyle çelişen vaatlerde bulunmuştu. Bir yandan yüksek kâr ve uzun vadeli yatırım için yüksek fiyatlara ihtiyaç duyan petrol endüstrisini desteklerken, diğer yandan tüketicileri sevindirecek ancak petrol şirketlerini vuracak fiyat indirimlerini savundu.
Washington'ın Nicolas Maduro'nun kaçırılmasının ardından Venezuela petrol sektörü üzerinde kurmayı planladığı kontrol, bu zıt hedeflere ulaşılmasını mümkün kılabilir.
Gazetenin kaynaklarına göre, Maduro'nun yakalanmasının hemen ardından Beyaz Saray, Venezuela'nın yeni yetkilileriyle petrol tedariki üzerinde kontrol sağlama ve ABD'nin ülkedeki üretimi artırmadaki rolü üzerine görüşmelere başladı.
Venezuela dünyadaki en büyük petrol rezervlerine sahip. ABD'nin kendi sahaları ve Amerikan şirketlerinin faaliyet gösterdiği alanlar da hesaba katıldığında, bu hamle Washington'ın Batı Yarımküre'deki rezervlerin büyük bölümünü kontrol etmesini sağlayabilir.
Strateji aynı zamanda Rusya ve Çin'i Venezuela'dan çıkarmayı ve Amerikalı tüketiciler için fiyatları düşürmeyi amaçlıyor.
Trump, ABD'nin Venezuela'dan 50 milyon varile kadar petrol alacağını ve bu petrolün piyasa fiyatlarından satışından elde edilecek geliri iki ülke halklarının yararına şahsen yöneteceğini açıkladı.
Enerji Bakanı Chris Wright, ABD'nin Venezuela'da üretilen petrolü "belirsiz bir süre" boyunca satacağını doğruladı.
ABD'de 15 yıl önce başlayan kaya petrolü devrimi ülkeyi dünyanın en büyük petrol üreticisi ve ihracatçısı konumuna getirse de Venezuela petrolünü kontrol altına alma kararı teknik bir gerekliliğe dayanıyor.
Teksas ve Meksika Körfezi kıyısındaki rafineriler, on yıllar önce yüksek kükürt oranına sahip ağır petrolü işlemek üzere tasarlandı.
Bu tesisler, dizel ve diğer petrol ürünlerinin üretimini sağlayan ağır fraksiyonların işlenmesinde uzmanlaşmış durumda.
Venezuela sahalarından çıkarılan ağır petrol, uzun süre Amerikan rafinerileri için temel ve coğrafi yakınlığı nedeniyle en ucuz hammadde kaynağıydı.
Karakas'a yönelik yaptırımlar ve bir diğer ağır petrol üreticisi Meksika'dan gelen tedarikin azalmasıyla ABD'li rafinericiler, Kanada ve dünyanın diğer bölgelerinden daha pahalı petrol almak zorunda kaldı.
ABD'de üretilen hafif petrol ise büyük oranda ihraç ediliyor.
Amerikan Yakıt ve Petrokimya Üreticileri Birliği verilerine göre, daha ağır petrol türleri ABD'deki rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 70'inde en yüksek verimliliği sağlıyor.
Ülkenin en büyük 10 rafinerisinden dokuzu, Venezuela petrolüne kolayca erişebilecekleri Meksika Körfezi kıyısında bulunuyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazar günü yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Meksika Körfezi kıyısındaki rafinerilerimiz bu ağır petrolü işleme konusunda dünyanın en iyisi. Dünyada bir ağır petrol açığı var. Bu nedenle, eğer fırsat verilirse özel sektörden büyük bir talep ve ilgi olacağını düşünüyorum."
Fiyat hedefi ve Rusya'ya etkisi
Yönetimden iki üst düzey yetkilinin WSJ'ye verdiği bilgiye göre, ucuz Venezuela petrolü rafineri maliyetlerini, benzin, dizel ve diğer ürünlerin fiyatlarını düşürecek.
Trump, petrol fiyatlarının varil başına 50 dolara inmesi gerektiğini defalarca dile getirdi ve bu seviyeyi en tercih edilebilir nokta olarak görüyor.
Bahsi geçen rakam, şu anda Akdeniz piyasasındaki Brent petrolünden yaklaşık 4 dolar daha ucuza işlem gören ABD referans petrolü WTI için geçerli. Perşembe günkü işlemlerde WTI 56,7 dolar, Brent ise 60,7 dolar seviyesinden işlem görüyor.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) 2026 yılında küresel piyasada rekor düzeyde arz fazlası öngördüğü bir dönemde, Venezuela'dan gelecek ek arz ve bunun ABD petrolünün ihracatını artırması fiyatları daha da aşağı çekebilir.
WTI fiyatının 50 dolara gerilemesi, fiyat farkının korunması durumunda Brent petrolünün 54 dolara düşmesine yol açabilir.
Bu senaryoda Rusya'nın Ural petrolü, Brent ile arasındaki mevcut makas korunduğu takdirde varil başına yaklaşık 30 dolara kadar gerileyebilir.
ABD'li üreticilerin kaygısı
Rafinerilerin aksine, ABD'li petrol üreticileri için bu kadar düşük fiyatlar risk teşkil ediyor.
Pek çok şirket 50 doları başa baş noktası olarak görüyor. Fiyatların bu seviyede veya daha altında uzun süre kalması, seçim kampanyasında Trump'ı aktif olarak destekleyen sektörün gelişimini baltalayabilir.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Kıdemli Uzmanı Clay Seigle, "Petrol şirketi hissedarları enerji hakimiyetini önemsemez, onlar enerji temettülerini önemser" değerlendirmesinde bulundu.
Ancak Trump, ABD'li üreticilere Venezuela'da yeni fırsatlar sunmayı hedefliyor. Beyaz Saray, şirket yöneticileriyle ülkede faaliyet gösterme olanaklarını görüşüyor.
Maduro ve selefi Hugo Chavez döneminde çökertilen Venezuela petrol endüstrisini ayağa kaldırmak için on milyarlarca, hatta yüz milyarlarca dolarlık yatırım gerekiyor.
Chavez'in seçimleri kazandığı 1998 yılında günde 3,4 milyon varil petrol üreten Venezuela'nın bugünkü üretimi 1 milyon varilin altında.
