İsrail ordusunda 2025’te kaydedilen ve “eşi benzeri görülmemiş” olarak nitelenen intihar vakalarının, ordudaki derin psikolojik krizi yansıttığı belirtildi.
YDH – İsrail ordusu verileri, 2025 yılında askerler arasında intihar vakalarında “eşi benzeri görülmemiş” bir artış yaşandığını ortaya koydu.
Bu artışın, Gazze Şeridi’ne yönelik yürütülen savaşın yarattığı sahadaki ve insani baskılarla birlikte, ordu içindeki “derin psikolojik ve yapısal krizi” yansıttığı belirtildi.
2025’te rekor artış
Sened Haber Ajansı’nın, İsrail gazetesi Haaretz’en aktardığı habere göre, 2025 yılı boyunca İsrail ordusunda 22 intihar vakası kaydedildi. Bunun, son 15 yılı aşkın sürede görülen “en yüksek sayı” olduğu ifade edildi.
Aynı verilerde, 2010 yılında 28 vakanın kayda geçtiği, savaş öncesindeki son on yılda ise yıllık ortalamanın 12’yi aşmadığı aktarıldı.
“Savaşın doğrudan sonucu”
Yazar ve analist Husam ed-Decni, Sened Haber Ajansı’na yaptığı değerlendirmede, artışın doğrudan Gazze’deki savaşla bağlantılı olduğunu söyledi.
Ed-Decni, askerlerin “katliam ve yıkım sahneleriyle” yüzleştiğini, bunun da kendilerine aktarılan “ordunun ahlakı” anlatısıyla ciddi bir çelişki yarattığını belirtti.
Bu durumun, askerlerde “depresyon, kimlik parçalanması ve ağır psikolojik bozukluklara” yol açabildiği, sürecin intiharla sonuçlanabildiği ifade edildi.
Kimler etkileniyor?
Verilere göre, intihar edenlerin büyük bölümünün “zorunlu askerlik yapanlar” olduğu kaydedildi. 2025’te 12 düzenli asker, 9 yedek asker ve bir diğer askerin yaşamına son verdiği bildirildi. İntihar edenlerin 12’sinin muharip birliklerde, geri kalanının ise muharip destek veya muharip olmayan görevlerde bulunduğu aktarıldı.
Haaretz verilerinde, vakaların 14’ünün askeri üsler dışında, 8’inin ise üs içinde gerçekleştiği belirtildi.
Ayrıca, intihar eden askerlerden 5’inin askeri ruh sağlığı sistemi tarafından “önceden bilindiği” ve psikolojik destek ya da tedavi aldığı kaydedildi.
“Rakamlar gerçeği yansıtmıyor”
İsrail uzmanı Azzam Ebu el-Ads, Sened Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, açıklanan sayıların “gerçek tabloyu yansıtmadığını” savundu.
Ebu el-Ads, üniforma giymediği sırada intihar eden askerlerin resmi kayıtlardan çıkarıldığını, bu nedenle gerçek sayının “çok daha yüksek” olduğunu öne sürdü.
Verilere göre, 7 Ekim 2023’ten yıl sonuna kadar 7 intihar vakası kaydedildi. Bu sayı 2024’te 21’e yükseldi ve 2025’te zirveye ulaştı.
Ebu el-Ads, Gazze’deki yoğun çatışmalar, ateşkes dönemleri sonrasında ortaya çıkan travmalar ve yıkım görüntülerinin askerler üzerinde “derin psikolojik izler” bıraktığını belirtti.
Ek baskılar ve toplumsal yansımalar
Uzmanlar, ailevi ve toplumsal sorunların da krizi derinleştirdiğini aktardı. Boşanma, aile içi sorunlar ve ekonomik baskıların, özellikle defalarca göreve çağrılan yedek askerler üzerinde ek stres yarattığı ifade edildi.
İsrail uzmanı Ömer Caarat, sık sık yapılan yedek asker çağrılarının geçim kaynaklarının kaybına ve “ekonomik çöküşe” yol açtığını belirtti.
Caarat, asker açığı, çok cepheli savaş, “somut bir askeri kazanımın olmaması” ve Haredilerin askere gitmemesinin yarattığı rahatsızlığın, ordu içindeki moral bozukluğunu artırdığını kaydetti.
“2026 daha zor olabilir”
İsrail ordusu yetkililerinin, 2026’nın psikolojik açıdan “son derece zor” geçebileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı. Bu nedenle ordu içinde “savaş sonrası dönem” için psikolojik destek programlarının genişletildiği ve yeni uzmanların görevlendirildiği belirtildi. Ancak bu önlemlerin, terhis sonrası intihar eden askerleri kapsamadığı kaydedildi.
Savaşın başından bu yana çatışmalara katılmış yaklaşık 12 eski askerin yaşamına son verdiği ve bunların “resmi kayıtlara dahil edilmediği” ifade edildi.
Öte yandan, Yedioth Ahronoth’un haberine göre, son iki yılda intihar girişimi nedeniyle hastanelere başvuran çocuk ve gençlerin sayısında yüzde 60 artış yaşandı.
Uzmanlar, savaşın psikolojik etkilerinin uzun yıllar sürebileceği ve İsrail toplumunda daha geniş bir ruhsal çöküş riskinin bulunduğu uyarısında bulundu.
