Danimarka basınında yer alan askeri belgelere göre ABD, 2025 yılı başında Grönland’daki limanlar, havalimanları ve radar tesisleri hakkında resmi kanalları baypas ederek bilgi toplamaya çalıştı.
YDH - Danimarka Silahlı Kuvvetleri ve Savunma Bakanlığına ait belgeleri elde eden Berlingske gazetesi, ABD'nin geçen yıl Grönland’daki askeri yapılar, limanlar ve hava üsleri hakkında gizlice bilgi toplama girişiminde bulunduğunu bildirdi.
Habere göre ABD, ada üzerindeki altyapı tesislerine dair hassas verilere ulaşmak için resmi diplomatik prosedürleri devre dışı bırakarak gayriresmi kanalları kullandı.
Belgeler, kimliği açıklanmayan Amerikalı bir askerin, Ocak 2025'te Grönland’daki Danimarka Birleşik Arktik Kuvvetleri Komutanlığı ile iki kez temasa geçerek bölgedeki altyapı hakkında bilgi talep ettiğini ortaya koyuyor.
Danimarka Komutanlığının, 17 Ocak'ta bu kişiyi ABD'nin Pituffik Uzay Üssü'nde görevli olan ve "Grönland hakkındaki her konuda mükemmel bir bilgi kaynağı" olarak tanımlanan Yarbay Lars H. Madsen'e yönlendirdiği belirtiliyor.
Madsen'in talep edilen bilgileri paylaşıp paylaşmadığı bilinmezken, Danimarkalı subay konuyla ilgili soruları yanıtlamayı reddetti.
"Müdahale hazırlığı" endişesi Danimarka'yı harekete geçirdi
ABD'nin bu girişimleri, Danimarka yönetiminde ciddi bir rahatsızlığa yol açtı. Berlingske, elde edilen verilerin olası bir askeri müdahale planlaması için kritik önem taşıyabileceğini ve bu durumun Kopenhag'da alarma neden olduğunu vurguladı.
18 Ocak 2025 tarihli bir e-postada, Danimarka Operasyon Komutanlığının, mevcut stratejik ortamı gerekçe göstererek Savunma Bakanlığı ve Silahlı Kuvvetlerin tüm üst yönetimini konu hakkında bilgilendirdiği görüldü.
Gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak etme yönündeki söylemlerinin ardından geldi.
Trump, 22 Aralık 2024 tarihinde yaptığı açıklamada, "Grönland’ın mülkiyeti ve kontrolü, ABD’nin ulusal güvenliği ve dünya özgürlüğü için mutlak bir zorunluluktur" ifadelerini kullanmıştı.
"Diplomatik teamüllerin dışına çıkıldı"
Elde edilen belgeler, Washington’ın Danimarka Dışişleri Bakanlığı veya Savunma Bakanlığı üzerinden yürütülmesi gereken resmi süreci bilinçli olarak görmezden geldiğini gösteriyor.
ABD’nin bunun yerine Grönland’daki Danimarkalı meslektaşları üzerinden "gayriresmi" veri toplama yoluna gittiği ifade ediliyor.
26 Ocak'ta Savunma Bakanlığına ulaşan yeni bilgilerde, aynı Amerikalı görevlinin Arktik Komutanlığından ek taleplerde bulunduğu bildirildi.
Danimarka Savunma Bakanlığı konuya dair açıklama yapmazken, Kopenhag'daki ABD Büyükelçiliği girişimi savunarak şu açıklamayı yaptı:
"Arktik bölgesinin güvenliğini sağlamak için Danimarka ve Grönland'daki ortaklarımızla temas halinde olmamız şaşırtıcı değil. Çalışanların alt düzeyde tartışılan konuları üst yönetime iletmesi oldukça olağan bir uygulama ve işimizin bir parçası."
Trump'ın "Altın Kubbe" projesi
Donald Trump, geçtiğimiz günlerde Grönland’ın ABD’nin ulusal güvenliği ve "Altın Kubbe" projesi için hayati önem taşıdığını savundu.
Altın Kubbe projesi, ABD anakarasını korumayı hedefleyen çok katmanlı bir füze savunma sistemini kapsıyor. Trump ayrıca NATO’yu adanın ele geçirilmesi sürecine liderlik etmeye çağırdı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Washington’ın olası bir askeri senaryosunun "NATO’nun sonu" anlamına geleceği uyarısında bulundu.
Trump ise Grönland üzerinden sekiz Avrupa ülkesine gümrük vergisi uygulanacağını duyurduğu açıklamasında, "Rusya ve Çin Grönland'ı ele geçirmek istiyor ve Danimarka'nın buna karşı yapabileceği hiçbir şey yok. Bu oyunu sadece ABD başarıyla oynayabilir" dedi.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise adanın ABD'nin bir parçası olmak istemediğini ve Danimarka ile kalmayı tercih ettiklerini yineledi.
