İran merkezli Fars Haber Ajansı, son haftalarda ülke genelinde yaşanan ABD ve İsrail destekli terör eylemlerine dair kapsamlı bir saha raporu yayımlayarak olayları dört ana aşamada analiz etti.
YDH - Fars Haber Ajansı, geçen haftalarda patlak veren ABD ve İsrail destekli terör eylemlerine ilişkin yayımladığı saha raporunda, protestoları ve yaşanan can kayıplarını dört ayrı aşamaya ayırarak inceledi.
Belgelere ve saha gözlemlerine dayandırılan rapor, olayların gelişim seyri hakkında veri odaklı bir tablo sunuyor.
Birinci aşama: Huzursuzluğun başlangıcı (27-30 Aralık)
Olayların başlangıcı olarak kabul edilen 27 Aralık'ta, Tahran pazarında sınırlı bir esnaf eylemi düzenlendi. Bu hareketlilik ilerleyen günlerde Hemedan, Şiraz, Kirman, İsfahan ve İlam gibi şehirlere yayıldı.
Saha verilerine göre bu dönemde ülke genelindeki katılımın 8 bin kişinin altında kaldığı belirtiliyor.
Bazı üniversitelerdeki öğrencilerin de dahil olduğu bu aşamada, sloganlar keskinleşse de fiziksel şiddet olayları kayda değer bir boyuta ulaşmadı.
Ancak Fesa, Kuhdeşt ve Dorud gibi şehirlerde askeri ve kamu binalarına yönelik dağınık saldırılar rapor edildi. İlam'da ise can kaybına yol açmayan bir terör saldırısı kayda geçti.
İkinci aşama: Kapsamın genişlemesi ve gerilimin artması (31 Aralık - 6 Ocak)
Ekonomik düzenlemelerin ve fiyat artışlarının yürürlüğe girmesiyle eş zamanlı olarak, dış istihbarat servislerinin müdahalesiyle olayların boyutu genişledi.
Bu süreçte huzursuzluk 103 ilçeye yayılırken, sınırlı düzeyde de olsa şiddet eylemleri başladı.
Raporda, gösterilerin genellikle 50 ila 200 kişilik gruplar halinde yaklaşık 600 farklı noktada düzenlendiği aktarılıyor.
Sloganların daha sert bir hal aldığı bu aşamada, askeri üslere saldırılar düzenlendiği ve "şiddeti körükleme" amaçlı ilk organize eylemlerin görüldüğü belirtiliyor.
Ülke genelindeki katılımın 70 bin civarında seyrettiği bu dönemde, protestolarda 36 kişi hayatını kaybetti.
Üçüncü aşama: Şiddetin doruk noktası (7-8 Ocak)
Saha raporu, 7 Ocak akşamından itibaren durumun tamamen değiştiğini ve şiddetin daha önce görülmemiş bir düzeye ulaştığını vurguluyor.
Güvenlik güçlerinin henüz silahlı müdahalede bulunmadığı bu aşamada, sivil halk, emniyet mensupları ve Besic üyeleri arasında en yüksek can kaybı sayıları kaydedildi.
Olayların organizasyon ağını kesmek amacıyla 7 Ocak gece saat 23.00 itibarıyla internete erişim kısıtlaması getirildi.
Bu iki günlük süreçte gösterilere katılanların sayısının ülke genelinde 350 bin ile 400 bin arasında olduğu tahmin ediliyor.
Raporda, çok sayıda kamu binası, banka, ibadethane ve aracın ateşe verildiği bilgisi yer alıyor.
Polisin silah kullanma yetkisini ise ancak 8 Ocak akşamından itibaren ve sadece hassas tesislerin korunması amacıyla aldığı belirtildi.
Dördüncü aşama: Tansiyonun düşmesi (9-11 Ocak)
9 Ocak'tan itibaren çatışmaların şiddeti hissedilir derecede azaldı. Olayların yatışmaya başladığı bu son iki günde 45 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Fars Haber Ajansı, şehit ve hayatını kaybedenlerin kesin sayısının belirlenmesi için kullanılan silah türü, cesetlerin bulunduğu yer ve adli tıp raporlarını içeren kapsamlı bir uzmanlık çalışmasının sürdüğünü belirtti.
Nihai ve resmi verilerin, kimlik tespit süreçlerinin tamamlanmasının ardından kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
