Washington’un askeri baskıyı artırdığı bir dönemde Tahran’a müzakere mesajı gönderdiği, Türkiye, Katar ve Mısır’ın sürece arabuluculuk yaptığı bildirildi.
YDH- Axios’un haberine göre, ABD yönetimi İran’a birden fazla kanal üzerinden müzakere için görüşmeye açık olduğu mesajını iletti.
Haberde, bu diplomatik temasların, Washington’un Körfez bölgesinde yürüttüğü kapsamlı askeri yığınağın gölgesinde gerçekleştiği aktarıldı.
Diplomatik temaslar sürüyor
Haberde, Türkiye, Mısır ve Katar’ın, Beyaz Saray’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile üst düzey İranlı yetkililer arasında Ankara’da bir görüşme organize etmek için çalıştığı bildirildi.
Bölgedeki iki kaynağın Axios’a aktardığına göre, söz konusu görüşmenin hafta içinde gerçekleşmesi ihtimali üzerinde duruluyor.
Bu süreçte yer alan ülkelerden bir yetkili, yürütülen çabalar için “İlerleme var. Elimizden geleni yapıyoruz.” ifadesini kullandı.
Aynı haberde, Trump yönetimiyle Gazze’de ateşkes anlaşması üzerinde çalışan üç ülkenin, bölgesel bir savaşı önlemek amacıyla ABD–İran müzakerelerini istediği aktarıldı.
Washington’un tutumu
Beyaz Saray yetkililerinin aktardığına göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik bir askeri adım konusunda henüz nihai bir karar vermediği ve diplomatik bir çözüm seçeneğinin masada olduğu ifade edildi.
Yetkililer, Trump’ın son dönemde müzakerelere dair yaptığı açıklamaların “taktik amaçlı” olmadığını savunurken, İran tarafının nasıl bir yanıt vereceğinin belirsizliğini koruduğunu dile getirdi.
Haberde, ABD’li yetkililerin, İran Devrim Lideri Ayetullah Ali Hamene’nin diplomatlara ABD’nin kabul edebileceği bir anlaşma için yetki verip vermeyeceği konusunda net bir öngörüye sahip olmadığı kaydedildi.
Arabuluculuk girişimleri
Kaynaklara göre Katar, Mısır ve Türkiye, hem Washington hem de Tahran’la temaslarını sürdürerek süreci eşgüdüm içinde yürütüyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, pazar günü CNN’e yaptığı açıklamada, “dost ülkelerin” ABD ile İran arasında güven inşa etmeye çalıştığını söylediği ve bu girişimleri “verimli” olarak nitelediği aktarıldı.
Arakçi, “ABD müzakere ekibi, Başkan Trump’ın dile getirdiği gibi adil ve dengeli bir anlaşma hedefiyle hareket ederse, yeni bir görüşmenin mümkün olabileceğini görüyorum. Nükleer silah olmamasını garanti eden bir anlaşmadan söz ediyorum.” dedi.
Haberde ayrıca, Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman es-Sani’nin cumartesi günü Tahran’ı ziyaret ederek, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri ve Hamenei’ye yakın isimlerden Ali Laricani ile görüştüğü belirtildi. Görüşmenin ardından Laricani’nin X hesabından yaptığı paylaşımda, “müzakereler için bir çerçevenin oluşturulması sürecinin ilerlediğini” ifade ettiği aktarıldı.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin de cumartesi günü İran Cumhurbaşkanı Mesud Pizişkiyan ile telefon görüşmesi yaparak, Trump yönetimi yetkilileriyle bir toplantıya onay verilmesi çağrısında bulunduğu bildirildi.
Bir gün önce ise Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, İran Dışişleri Bakanı’nı ağırladığı ve olası bir görüşmenin yeri ile gündeminin ele alındığı aktarıldı.
Açıklamalar ve karşılıklı mesajlar
Trump’ın, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Umarım herkes için kabul edilebilir bir şey müzakere ederler. Nükleer silah olmaması gibi tatmin edici bir anlaşma mümkün. Bunu yapmalılar. Yapıp yapmayacaklarını bilmiyorum ama bizimle ciddi şekilde konuşuyorlar.” dediği belirtildi.
Öte yandan haberde, İran Devrim Lideri Ayetullah Ali Hamenei’nin pazar günü Tahran’da yaptığı konuşmada sert bir tutum sergilediği ve ABD’nin İran’ı “yutmak”, petrol, gaz ve maden kaynaklarını ele geçirmek istediğini söylediği aktarıldı.
Ayetullah Hamene’nin, “Amerikalılar bilsin ki bir savaş başlatırlarsa bu kez bölgesel bir savaş olur.” dediği, ancak müzakerelere doğrudan değinmediği kaydedildi.
Askeri temaslar
Haberde son olarak, İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir’in cuma ve cumartesi günleri Washington’u ziyaret ederek ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ile görüştüğü bildirildi.
ABD ve İsrailli yetkililerin aktardığına göre, düşük profilli tutulan bu ziyaretin, İran’la olası bir çatışma durumunda “savunma ve saldırı” planları konusunda karşılıklı bilgilendirme amacı taşıdığı ifade edildi.
