Washington ile Ottawa arasında tırmanan ticaret gerilimi, Kanada'nın ABD yapımı F-35 savaş uçağı tedarik planlarını yeniden değerlendirmesine neden oluyor.
YDH - Kanada, Washington ile Ottawa arasında yükselen ticari gerilim nedeniyle ABD yapımı F-35 uçaklarını satın alma planını yeniden inceliyor.
İki müttefik arasındaki ikili ilişkilerde kırılma noktasına dönüşen bu süreç, Kanada'nın savunma stratejisinde köklü bir değişikliğe işaret ediyor.
Lockheed Martin tarafından üretilen beşinci nesil 16 adet F-35A Lightning II uçağını almayı taahhüt eden Kanada'da, Başbakan Mark Carney 72 uçaklık ek siparişi askıya almayı tartışıyor.
Carney hükümeti, iç siyasi baskı, artan maliyetler ve Başkan Trump ile derinleşen görüş ayrılıkları nedeniyle askeri donanım ihtiyacını başka kaynaklardan karşılamayı planlıyor.
Kanada stratejik özerklik arayışına girdi
Eski Ulusal Güvenlik ve İstihbarat Danışmanı Vincent Rigby, Washington'dan gelen sert açıklamaların Kanada'daki karar vericileri savunma ilişkisini yeniden düşünmeye ittiğini belirtti.
The Hill gazetesine konuşan Rigby, "Kuzey Amerika kıtasını ABD ile çok yakın bir işbirliği içinde savunuyoruz. Bu konudaki ulusal çıkarlarımızın her zaman örtüşeceğini umuyoruz ancak Washington bizi zor durumda bırakan adımlar atıyor" dedi.
Rigby, Kanada'nın ABD'den daha az ekipman satın alarak savunma ilişkilerini çeşitlendirmesi, Avrupa ve Güney Kore gibi ülkelerden tedarik sağlaması gerektiğini vurguladı.
Bu yaklaşımın, Kanada'nın geleneksel savunma politikasından radikal bir kopuş anlamına geldiği kaydediliyor.
Kanada, 2022 yılında radar sistemlerine yakalanmama özelliğine sahip 88 adet F-35 uçağı satın almak için anlaşmaya varmıştı.
Ancak teslimat takvimindeki sarkmalar ve maliyetin 27 milyar doları aşması, projenin uygulanabilirliğini tartışmaya açtı.
Trump'ın göreve dönüşüyle birlikte alevlenen ticaret gerilimi üzerine Başbakan Carney, geçen yıl mart ayında anlaşmaya yönelik bir inceleme başlatmıştı.
Hava sahası tartışması gerilimi tırmandırdı
ABD'nin Ottawa Büyükelçisi Pete Hoekstra'nın, Kanada'nın F-35 almaması durumunda Kuzey Amerika Hava Sahası Savunma Komutanlığı (NORAD) bünyesindeki ortaklığın değişebileceğine yönelik sözleri krizi derinleştirdi.
Hoekstra, Kanada'nın uçakları almaması halinde ABD savaş uçaklarının Kanada hava sahasında daha sık uçmak zorunda kalabileceğini belirtmişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise daha sonra yaptığı açıklamada, Hoekstra'nın 1957 yılına dayanan anlaşma şartlarını değiştirmekle tehdit etmediğini, yalnızca savunma ortaklığının modernizasyonuna dikkat çektiğini bildirdi.
Bakanlık sözcüsü, Kanada'nın yatırımını azaltmasının savunma yapısında boşluk yaratacağını ifade etti.
İsveç yapımı uçaklar alternatif olarak gündemde
Carney hükümeti, yaşlanan Boeing F/A-18 Hornet filosunu yenilemek için İsveç üretimi dördüncü nesil Saab JAS 39 Gripen uçaklarını seçenekler arasında tutuyor.
Aralık ayında yapılan bir ankete göre, Kanadalıların yüzde 72'si filoda Gripen uçaklarının yer almasını destekliyor. Katılımcıların yalnızca yüzde 13'ü ana savaş uçağı olarak sadece F-35'in kullanılmasını istiyor.
Manitoba Üniversitesi Savunma ve Güvenlik Çalışmaları Merkezi Direktörü Andrea Charron ise lojistik zorluklara dikkat çekiyor.
Charron, üç farklı savaş uçağı platformunu aynı anda yönetmenin teknik uzmanlık ve tedarik zinciri açısından Kanada silahlı kuvvetleri için büyük bir zorluk teşkil edeceğini belirtti.
