ABD’nin yaptırım ve tehditleriyle derinleşen yakıt krizi, Küba’da havacılıktan turizme kadar birçok sektörü durma noktasına getirirken, ada ekonomisini yeni bir çıkmaza sürüklüyor.
YDH- El País’in haberine göre, yakıt sıkıntısının Küba’da yol açtığı ağır kriz ekonomiye yeni bir darbe vururken, hükümetin uluslararası havayolu şirketlerine yaptığı bildirimle birlikte ülkede pazartesi gününden itibaren havacılık için yakıt kalmadığı aktarıldı. Bu durumun başta turizm olmak üzere birçok sektörü etkileyeceği belirtildi.
Havacılık yakıtı tükendi, turizm alarmda
Haberde, Küba makamlarının uluslararası havayollarını, pazartesi itibarıyla ülkede uçuşları sürdürebilecek havacılık yakıtı bulunmadığı konusunda bilgilendirdiği ifade edildi.
Yetkililerin, dizel ve diğer yakıt türlerindeki eksikliğin nedenini, ABD’nin uyguladığı ekonomik baskılara ve Küba’ya petrol sağlayan ülkelere yönelik gümrük vergisi tehditlerine bağladığı aktarıldı.
Küba hükümetinin bu açıklamasının, otellerin kapatılması ve yabancı turistlerin başka tesislere yönlendirilmesi kararından bir gün sonra geldiği kaydedildi.
EFE ajansının iki resmi kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD, İspanya, Panama ve Meksika merkezli havayolu şirketlerinin durumdan en fazla etkilenecek firmalar arasında olduğu bildirildi.
Şirketlerin krizi nasıl yöneteceklerine dair henüz bir açıklama yapmadıkları belirtildi.
Turizm gelirleri sert düşüşte
Turizmin, döviz ve istihdam yaratma kapasitesi nedeniyle Küba ekonomisinin temel dayanaklarından biri olduğu vurgulandı. Ancak ülkenin 2024’te yaklaşık 2,2 milyon yabancı turist ağırladığı, bunun son yirmi yıla yakın dönemin en düşük seviyesi olduğu ve resmi beklentilerin altında kaldığı ifade edildi.
Ulusal İstatistik ve Bilgi Ofisi (ONEI) verilerine göre, 2025’in Ocak-Eylül döneminde yabancı ziyaretçi sayısının yüzde 20,5 azalarak 1 milyon 366 bin 720’ye düştüğü, bunun bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 350 bin kişilik bir kayba karşılık geldiği aktarıldı.
Bu düşüşün yalnızca otel ve hizmet sektörünü değil, kamu maliyesini de zorladığı ve ülkenin ihtiyaç duyduğu döviz girişini ciddi biçimde azalttığı belirtildi.
Küba Başbakan Yardımcısı Óscar Pérez-Oliva Fraga’nın, “enerji tüketimini azaltmayı, turistik tesisleri yoğunlaştırmayı ve yüksek sezonu daha verimli kullanmayı” hedefleyen bir plan hazırlandığını söylediği aktarıldı.
ABD baskısı ve petrol arzındaki daralma
Haberde, ABD Başkanı Donald Trump’ın Küba üzerindeki baskıyı artırmasının ardından Havana yönetiminin krize karşı sert önlemler almak zorunda kaldığı kaydedildi. Trump’ın 29 Ocak’ta imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, Küba’ya petrol sağlayan ülkelere gümrük vergisi tehdidinde bulunduğu hatırlatıldı.
Küba’nın ana petrol tedarikçilerinden Venezuela’yı da kaybettiği, 3 Ocak’ta Caracas’ta Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’i hedef alan askeri müdahalenin ardından bu ülkeyle enerji akışının kesildiği belirtildi. Meksika’nın da ABD yaptırımları endişesiyle Küba’ya petrol sevkiyatını askıya aldığı aktarıldı.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum’un, “Küba’ya petrol yeniden gönderilmesi için diplomatik temasların sürdüğünü, ancak Meksika’nın yaptırımlara maruz kalmak istemediğini” söylediği ve şimdilik insani yardım gönderileceğini ifade ettiği kaydedildi.
“Çok sektörlü acil durum planı”
Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel’in, ABD ile diyaloga açık olduğunu dile getirdiği ve bunun mevcut krizin ciddiyetini ortaya koyduğu belirtildi.
Díaz-Canel’in, “dünyanın en büyük gücünün uyguladığı ekonomik kuşatmanın” ülke üzerindeki etkilerini kabul ettiği ve önümüzdeki günlerde “çok sektörlü bir acil durum planı” devreye sokulacağını açıkladığı aktarıldı.
Bu planın, yakıt kıtlığının yaşandığı ve sık sık elektrik kesintilerinin görüldüğü “Özel Dönem”de uygulanan kesintilere benzer önlemler içerdiği ifade edildi.
Díaz-Canel’in, “enerji ve finansal baskının bu denli yoğun olduğu bir ortamda çok yaratıcı ve güçlü çözümler üretmek zorunda olduklarını” söylediği aktarıldı.
Günlük yaşamda belirsizlik
Yeni önlemler açıklanmadan önce Kübalıların, akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşturduğu ve gıda stoklamaya yöneldiği bildirildi. Hükümetin, çalışma saatlerinde değişiklik, kamu çalışanları için uzaktan çalışma, ders ve akademik etkinliklerin azaltılması ile Havana Uluslararası Kitap Fuarı gibi kültürel etkinliklerin iptali gibi kararlar aldığı aktarıldı.
Yakıt yokluğu nedeniyle pazartesi gününden itibaren havacılığın da durma noktasına gelmesinin, turizme büyük ölçüde bağımlı olan adayı fiilen izole edebileceği ifade edildi.
Rusya’dan destek mesajı
Haberde, Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov’un da pazartesi günü yaptığı açıklamada, Rusya’nın Küba ile birlikte çözüm arayışında olduğunu ve bu “kritik anda” yardım etmek için elinden geleni yapacağını söylediği aktarıldı.
Peskov’un, Küba’da mahsur kalabilecek Rus turistlerin ülkelerine dönüşünün de kolaylaştırılacağını ifade ettiği belirtildi.
Peskov’un, “ABD’nin uyguladığı bu boğucu tedbirlerin ülke için ciddi zorluklar yarattığını” söylediği ve Moskova ile Havana’nın sorunları çözmek ya da en azından hafifletmek için olası yolları değerlendirdiğini kaydettiği aktarıldı.
Rus Turizm Endüstrisi Birliği verilerine göre, şu anda Küba’da yaklaşık 4 bin Rus turistin bulunduğu, pazartesi günü planlanan uçuşların ise şimdilik normal şekilde devam ettiği bildirildi.
