Irak’ta hükümet kurma süreci, ABD’nin başbakanlık makamı için "bağımsızlık" kriterini öne sürmesi ve Nuri el-Maliki’nin adaylığına yönelik sert vetosu nedeniyle derin bir siyasi felce sürüklendi.
YDH - ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği üzerinden yayımladığı ve yeni başbakanın sahip olması gereken "nitelikleri" belirleyen bildiri, Irak’taki hükümet kurma sürecini daha karmaşık bir boyuta taşıdı.
Anayasal sürelerin çoktan geride kaldığı bu dönemde, Meclis’teki en büyük blok olan Koordinasyon Çerçevesi’nin Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki’yi başbakanlık koltuğuna oturtma çabası, Washington’ın sert direnciyle karşılaşıyor.
ABD Büyükelçiliği, yeni hükümetin "tamamen bağımsız" olması ve tüm Iraklıların ulusal çıkarlarına odaklanması gerektiğini vurgularken; Washington’ın İran’ın bölgedeki "istikrar bozucu faaliyetlerine" karşı elindeki tüm araçları kullanmaya hazır olduğu tehdidinde bulundu.
ABD Maslahatgüzarı Joshua Harris’in Iraklı siyasi liderlerle yaptığı görüşmelerde de egemenliğe saygı ve ekonomik bağların güçlendirilmesi vurgusu öne çıktı.
Washington’dan gelen bu baskılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın ocak ayı sonunda yayımladığı ve Maliki’nin yeniden başbakan olmasını "çok kötü bir seçim" olarak nitelediği mesajının devamı niteliğinde.
Trump, Maliki’nin göreve gelmesi durumunda Irak’a yönelik her türlü yardımın durdurulabileceği sinyalini vermişti.
Buna karşın Maliki, uluslararası baskılara rağmen adaylıktan çekilmeye niyetli görünmüyor. Kanun Devleti Koalisyonu Sözcüsü Akil el-Fetlavi, Trump’a Maliki’nin terörle mücadeledeki başarılarını anlatan mesajlar iletildiğini belirterek adaylık konusunda "pazarlık yapılmayacağını" vurguladı.
Koordinasyon Çerçevesi içerisindeki pek çok grubun da şu an için bir alternatif isim üzerinde uzlaşmadığı kaydediliyor.
Koordinasyon Çerçevesi içerisinde fikir ayrılıkları
El-Ahbar gazetesinin haberine göre Koordinasyon Çerçevesi içinde Maliki ismi üzerinde genel bir mutabakat olsa da, ABD yaptırımlarından çekinen bazı grupların farklı seçenekleri değerlendirdiği belirtiliyor.
Mevcut Başbakan Muhammed Şiya el-Sudani liderliğindeki İmar ve Kalkınma Koalisyonu’ndan kaynaklar, Sudani’nin görev süresinin uzatılması veya blok içerisinden başka bir uzlaşı adayının çıkarılmasının ihtimal dahilinde olduğunu ifade ediyor.
Kanun Devleti Milletvekili İbtisam el-Hilali, Koordinasyon Çerçevesi’nin yüzde 80’inin Maliki üzerinde anlaştığını savunurken, kararın "tamamen Iraklı" kalacağını ve dış baskılara boyun eğilmeyeceğini iddia ediyor.
Ancak siyasi gözlemciler, Irak’ın petrol gelirlerinin New York Federal Rezerv Bankası’nda tutulması nedeniyle Bağdat’ın Washington’ın mali baskılarına karşı savunmasız olduğuna dikkat çekiyor.
Mevcut tabloda Irak siyaseti iki ana ihtimale odaklanmış durumda: Ya mevcut Sudani hükümetinin görev süresi meclis desteğiyle uzatılacak ya da Maliki’nin çekilmesiyle yeni bir "uzlaşı adayı" üzerinde anlaşılacak.
Bu süreçlerin başarısız olması durumunda, siyasi felcin aylarca sürebileceği ve Irak’ın bölgesel bir gerilimin merkezine yerleşebileceği uyarısı yapılıyor.
