Amerika Birleşik Devletleri, Nuri el-Maliki’nin yeniden başbakan olmasına karşı açık bir baskı ve yaptırım tehdidi ortaya koyarken; Maliki ve Şii Koordinasyon Çerçevesi, dış müdahaleye boyun eğmeyeceklerini ilan ederek adaylığın arkasında duruyor.
YDH- Amerika Birleşik Devletleri, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden hükümetin başına geçme girişimine karşı sergilediği sert tutumu Çarşamba günü bir kez daha teyit etti. Washington yönetimi, Maliki’nin adaylığının sürdürülmesinin iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde telafisi güç ve ciddi kırılmalara yol açacağı uyarısını yaptı.
Siyasi kaynaklardan sızan bilgilere göre Washington, Bağdat’taki aktörlere çok net bir mesaj ileterek Maliki isminin geri çekilmesi için 48 saatlik bir süre tanıdı.
Arabulucuların girişimiyle Perşembe gününe kadar uzatılan bu süre zarfında ABD Dışişleri Bakanlığı, Maliki’nin başbakanlığının "ilişkilerin tamamen yeniden değerlendirilmesi" anlamına geleceğini ilan etti. Trump yönetiminin 27 Ocak 2026’da yaptığı "Maliki seçilirse iş birliği biter" uyarısının ardından gelen bu yeni diplomatik nota, krizin devam edeceğine işaret etti.
Şafak muhabirinin, ABD’nin Maliki’nin adaylıktan çekilmesi için bir "mühlet" belirleyip belirlemediğine ve mevcut politikada bir değişim olup olmadığına dair sorusunu yanıtlayan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu konudaki tavrının "sarsılmaz" olduğunu vurguladı.
╰┈➤ ABD’den Irak’a Maliki vetosu: Bağdat’ta hükümet kurma süreci çıkmaza girdi
Sözcü, el-Maliki’nin başbakan olarak seçilmesinin, ABD hükümetini Irak ile olan tüm ilişkilerini radikal bir şekilde yeniden değerlendirmeye zorlayacağını belirtti.
ABD’nin bu kararlı duruşunun arkasında yatan stratejik öncelikler, sözcü tarafından üç ana maddede özetlendi: ''Irak siyasetindeki İran destekli milis egemenliğinin sona erdirilmesi, devlet kurumları üzerindeki Tahran nüfuzunun azaltılması ve Washington’ın bölgesel hedefleriyle uyumlu müttefiklerle güçlü ekonomik ortaklıklar kurulması''.
Irak parlamentosundaki 329 sandalyenin 185’inden fazlasını elinde bulunduran Şii Koordinasyon Çerçevesi, 2006-2014 yılları arasında iki dönem başbakanlık yapan Nuri el-Maliki’yi resmi adayı olarak göstermişti. Şafak'a konuşan bir kaynak, Maliki’nin adaylıktan çekileceğine dair iddiaları kesin bir dille reddettiğini ve Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin bu adaylığı yeniden görüşmek üzere planlanmış bir toplantısının bulunmadığını bildirdi.
Trump, el-Maliki’nin olası dönüşüne karşı muhalefetini daha önce de kamuoyuna açıkça beyan etmişti. Trump, Maliki yönetimi altındaki bir Irak’ın "başarı, refah veya özgürlük şansının sıfır" olacağını savunurken, bu ismin başbakan seçilmesi halinde Washington’ın Irak’a yönelik tüm yardımlarını durduracağı tehdidinde bulunmuştu. Trump’ın bu tutumu, ABD’nin bölgedeki yeni dönem stratejisinin Maliki figürüyle hiçbir şekilde örtüşmediğini net bir biçimde ortaya koyuyor.
╰┈➤ Barrack’tan da gözdağı geldi: Bağdat'ın yeni hükümeti başarısızlığa mahkûm
Irak üzerindeki ABD baskısı, Trump’ın Ocak ayında Truth Social üzerinden yaptığı sert açıklamayla yeni bir boyuta ulaştı. Trump, Maliki dönemini "yoksulluk ve tam kaos" olarak nitelendirerek, Maliki’nin başbakan seçilmesi durumunda ABD’nin Irak’a yönelik tüm yardımları keseceği uyarısında bulundu. Maliki ise bu tehditleri "şantaj ve gözdağı" olarak nitelendirerek küçümsedi.
Ancak bu duruş Koordinasyon Çerçevesi bileşenleri arasında ciddi bir tedirginliğe yol açmış durumda.
Altı lider desteğini tamamen çekti
Irak Şii Koordinasyon Çerçevesi içindeki siyasi fay hatları, Çarşamba günü altı kıdemli liderin eski Başbakan Nuri el-Maliki’ye yönelik desteğini çekmesiyle derinleşti. Hükümetin geleceğini belirlemesi beklenen kritik zirveden hemen önce yaşanan bu gelişme, Maliki’nin adaylığının ittifak içinde artık sürdürülemez bir noktaya ulaştığını gösteriyor.
Sadikun Hareketi Siyasi Büro Üyesi Hüseyin el-Şahani, Kurdistan24’e yaptığı açıklamada, Koordinasyon Çerçevesi bünyesindeki altı liderin Maliki’ye verdikleri desteği tamamen geri çektiklerini ve hiçbir koşulda bu ismin arkasında durmayacaklarını bildirdi. Şahani, Maliki karşıtı cephenin genişlemeye devam ettiğini, ittifaktaki toplam sandalyelerin üçte ikisinin artık bu adaylığa karşı olduğunu belirtti.
Şahani’ye göre masada artık sadece iki seçenek bulunuyor: Ya Maliki kendi rızasıyla çekilecek ya da ittifakın kolektif kararıyla adaylığı düşürülecek.
Maliki’nin adaylığı üzerindeki konsensüs dağılırken, ittifak içinde alternatif isimler de tartışılmaya başlandı. Hikme Bloku üyesi Ali Fahad, hem iç hem de uluslararası çevrelerde "en az direnişle karşılaşacak aday" olarak Hamit Şatri’nin isminin ön plana çıktığını belirtti. Mevcut Başbakan Muhammed Şiya el-Sudani’nin şansının ise bu yeni dinamikler çerçevesinde zayıfladığı kaydediliyor.
Perşembe günü gerçekleşecek genişletilmiş oturum, Irak’ın önümüzdeki dört yılındaki siyasi yönelimini ve uluslararası toplumla olan bağlarını belirleyecek bir "kader toplantısı" niteliği taşıyor.
Tüm bu baskılara rağmen Maliki kanadı henüz tamamen havlu atmış değil. İttifak üyelerinden Mahmud Hayani, Maliki’nin ancak "Koordinasyon Çerçevesi liderlerinin çoğunluğu tarafından yapılacak resmi bir oylama" sonucunda geri çekileceğini bizzat ifade ettiğini aktardı.
Çerçeve Güçleri Maliki ismi üzerinde kenetlendi
Siyasi analist Wael el-Rikabi, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Irak siyasi sahasındaki temel aktörlerden biri olan Koordinasyon Çerçevesi bünyesinde herhangi bir gerçek bölünmenin yaşanmadığını teyit etti. el-Rikabi, kamuoyunda tartışılan keskin görüş ayrılıklarının sahadaki siyasi gerçekliği yansıtmadığını, bu durumun medyanın abartılı sunumundan ibaret olduğunu vurguladı.
El-Rikabi, "Koordinasyon Çerçevesi çatısı altındaki tüm güçler bir bütün halindedir. Safları bölmeye veya içsel bir ayrışma yaratmaya yönelik hiçbir girişim sonuç vermemiştir," ifadelerini kullandı. Mevcut aşamanın, yaklaşan kritik siyasi görevlere hazırlık süreci olduğunu belirten analist, pozisyonların tek bir stratejik çizgi üzerinde birleştirilmesinin bir zorunluluk olduğunu hatırlattı.
Hukuk Devleti Koalisyonu üyesi Hüseyin es-Sadık, bugün yaptığı açıklamada, Nuri el-Maliki’nin başbakanlık adaylığına karşı Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen resmi bir itiraz veya yaptırım kararı bulunmadığını kesin bir dille teyit etti. Es-Sadık, bu konuda kamuoyuna yansıyan haberlerin, gerçeklikten uzak siyasi analizler ve medya spekülasyonlarından ibaret olduğunu vurguladı.
Es-Sadık, Maliki’nin adaylığına yönelik bir "Amerikan vetosu" uygulandığı iddialarının hiçbir somut kanıta veya resmi diplomatik iletişime dayanmadığını belirtti. Es-Sadık, "Koordinasyon Çerçevesi, adayının arkasında durmaya devam etmektedir. Anayasal ve siyasi düzlemde adayını değiştirme ya da mevcut ismi koruma yetkisine sahip olan yegâne mercii Koordinasyon Çerçevesi’dir," dedi.
Milletvekili Cassim el-Alevi, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Koordinasyon Çerçevesi’nin Irak’ın siyasi karar alma bağımsızlığına olan tam sadakatini teyit etti. Herhangi bir dış veya iç odağın ulusal meselelere müdahalesine kesinlikle geçit verilmeyeceğini belirten el-Alevi, bir sonraki başbakanın belirlenmesi sürecinin tamamen Irak'a ait bir tasarruf olarak kalacağının altını çizdi.
El-Alevi, "Koordinasyon Çerçevesi, siyasi sürecin gidişatını ve özellikle başbakanlık makamına dair seçimleri etkilemeye yönelik her türlü girişimi kararlılıkla reddetmektedir," dedi. Bu sürecin en doğal anayasal hak olduğunu hatırlatan Al-Alawi, seçimin dış baskılardan tamamen bağımsız, yalnızca ulusal güçlerin özgür iradesiyle şekillenmesi gerektiğini vurguladı.
Irak'ın siyasi tarihine atıfta bulunan el-Alevi, "Ülkemiz, yabancı müdahalelerin derin kriz ve şiddetli bölünmelerden başka bir sonuç doğurmadığını kanıtlayan acı tecrübelerden geçmiştir," ifadelerini kullandı. Koordinasyon Çerçevesi’nin temel hedefinin, hem iç hem de dış kaynaklı stratejik zorluklarla göğüs gerebilecek mukavemetli bir hükümet yapısı inşa etmek olduğunu dile getirdi.
Maliki’ye yönelik medya operasyonu yürütülüyor
Irak siyasetinde Nuri el-Maliki’nin başbakanlık adaylığından çekildiğine dair yayılan iddialar, eski başbakanın medya ofisinden yapılan sert bir açıklamayla yalanlandı.
Son saatlerde ulusal ve uluslararası basında geniş yankı bulan "çekilme" haberlerinin, "asılsız ve kamuoyunu kasten yanıltmaya yönelik" olduğu vurgulandı.
Maliki liderliğindeki Hukuk Devleti Koalisyonu’nun medya ofisi, iddiaları kesin bir dille reddetti. Maliki’nin Medya Ofisi Müdürü Hişam er-Rukabi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, "Koordinasyon Çerçevesi'nin Maliki’nin adaylığını geri çektiği ve alternatif isimlerin masaya getirildiği yönündeki haberler, gerçeklikten uzak ve kötü niyetli bir medya kampanyasından ibarettir," ifadelerini kullandı.
╰┈➤ Irak siyasetinden Trump'a tarihi ayar: 'Eleştiri aşağılık birinden geliyorsa...'
Rukabi, bu tür girişimlerin başarılı olamayacağını belirterek, Koordinasyon Çerçevesi’nin mevcut siyasi tutumuna ve Maliki’nin adaylığına bağlı kalmaya devam ettiğini kaydetti.
════════
Irak’ta Washington’un müdahale girişimi fiyaskoyla sonuçlandı
════════
