Trump’tan yüzde 10’luk küresel tarife hamlesi

YDH- Bloomberg’in haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, ABD Yüksek Mahkemesi’nin, geçen yıl uyguladığı birçok tarifeyi hukuka aykırı ilan etmesinin ardından, “dış ticaret gündemini korumak amacıyla” yüzde 10’luk “küresel tarife”yi yürürlüğe koyduğunu bildirdi.

Yeni tarife hakkında

Trump’ın cuma günü yayımladığı talimata göre, söz konusu tarife 24 Şubat’ta Washington saatiyle 00:01’de yürürlüğe girecek.

ABD başkanı, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Beyaz Saray’da Oval Ofis’ten imzaladığım tüm ülkelere uygulanacak yüzde 10’luk Küresel Tarife’nin yürürlüğe girmesi büyük bir onurdur. Konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim!” ifadelerini kullandı.

Yasal dayanak ve süre sınırı

Trump, bu yeni tarifenin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. maddesi kapsamında yürürlüğe konacağını belirtti.

Bu madde, başkana tek taraflı olarak tarife uygulama yetkisi tanıyor, ancak görevdeki tarifenin süresini 150 günle sınırlıyor.

Herhangi bir uzatma için Kongre onayı gerekecek; bu durum, Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler’in tarifeye direnç göstermesi nedeniyle başkan için bir komplikasyon oluşturuyor.

Mahkeme kararı ve önceki tarifeler

ABD Yüksek Mahkemesi, cuma günü açıklanan 6-3’lük kararında, Trump’ın “karşılıklı” tarifeleri uygulamak için onlarca yıldır var olan federal acil durum yetkilerini kullanmasının hukuka aykırı olduğuna hükmettiğini bildirdi.

Trump, Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’nı (IEEPA) geçen nisan ayında Kanada, Meksika ve Çin dahil olmak üzere birçok ticaret ortağına yönelik yüzde 10 ila 50 arasında değişen tarifeler için kullanmıştı.

Mahkeme, bu tarifeleri ve ayrıca fentanil trafiğini gerekçe göstererek uygulanan diğer tarifeleri geçersiz kıldı. Aynı zamanda Brezilya ve Hindistan’a uygulanan IEEPA tarifelerinin de hukuki geçerliliği konusunda soru işareti oluştuğu kaydedildi.

Yeni önlemler ve tarife soruşturmaları

Trump, sabit yüzde 10’luk tarife oranının yanı sıra, 301. ve 232. maddeler kapsamındaki mevcut ithalat vergilerini koruyacağını ve daha fazla ticaret soruşturması başlatmayı planladığını belirtti.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan bilgi notuna göre, Trump, ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi’ni 301. madde kapsamında soruşturmaları başlatmaya yönlendirdi.

301. madde tarifeleri, her ülke için özel soruşturmalar gerektiriyor; bu süreçler, etkilenen şirketler ve ülkeler için görüş sunma fırsatını içeriyor.

Soruşturmaların, ilgili ülkenin bir ticaret anlaşmasını ihlal ettiğinin veya ABD ticaretine zarar veren uygulamalarda bulunduğunun tespit edilmesi durumunda tarifeler uygulanabiliyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yaptığı açıklamada, “Bu soruşturmaların çoğu büyük ticaret ortaklarını kapsayacak ve sanayi fazlası kapasite, zorla çalıştırma, ilaç fiyatlandırma uygulamaları, ABD teknoloji şirketlerine ve dijital ürün ve hizmetlere yönelik ayrımcılık, dijital hizmet vergileri, deniz kirliliği ve deniz ürünleri, pirinç ve diğer ürünlerin ticareti ile ilgili uygulamalar gibi konuları ele alması bekleniyor.” ifadelerini kullandı.

Greer, yeni soruşturmaların “hızlandırılmış bir zaman çizelgesi” ile yürütüleceğini, mevcut 301. madde soruşturmalarının ise Brezilya ve Çin’i kapsayanların devam edeceğini belirtti.