ABD-İran geriliminin tırmanabileceği yönündeki değerlendirmeler sonrası, Irak’taki ABD öncülüğündeki koalisyona bağlı bazı ülkelerin Erbil Hava Üssü’ndeki askerlerini tedbir amacıyla başka noktalara kaydırdığı bildirildi.
YDH- Middle East Eye (MEE), ABD ile İran arasındaki gerilimin arttığı günlerde birkaç gün önce Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki Erbil Havalimanı’na askeri bir helikopterin indiğini belirtti.
Batılı askerlerin şehir sokaklarında nadiren görüldüğü belirtilirken, Erbil Hava Üssü’nün yoğun şekilde asker barındırdığı ve askeri helikopterlerin her gün bölge üzerinde uçuş yaptığı aktarıldı.
Haberde, gerilimin tırmanması halinde söz konusu havalimanının İran tarafından hedef alınabileceği ifade edildi.
2018’den bu yana saldırılar
MEE’nin aktardığına göre, 2018 yılından bu yana Kürdistan Bölgesi, Erbil Havalimanı da dahil olmak üzere, İran ve direniş grupları tarafından insansız hava araçları, roketler ve balistik füzelerle hedef alındı.
Geçen yılın Temmuz ayında bölgedeki petrol sahalarına yönelik saldırılar sırasında havalimanı üzerinde bir intihar dronunun düşürüldüğü bildirildi.
21 Ocak’ta ise bir insansız hava aracının İranlı Kürt terör grubunu hedef aldığı ve bir Kürt teröristin öldüğü kaydedildi.
Rudaw Araştırma Merkezi Direktörü Ziryan Rojhelati, MEE’ye yaptığı açıklamada “Burada Amerikalılar dahil yabancı güçler var ve Kürdistan Bölgesi geleneksel olarak Batı ülkeleri ve Amerika ile iyi ilişkilere sahip” dedi.
Rojhelati, “Son bir yılda bir milis grubunun Kürdistan Bölgesi’ndeki “Kor Mor” gaz sahasını hedef aldığını gördük. Bu nedenle birçok kişi, İran ile Amerika ya da İran ile İsrail arasında olası bir savaşta gerilimin Kürdistan Bölgesi’ne de yayılacağını düşünüyor” ifadelerini kullandı.
ABD yığınağı ve olası saldırı senaryosu
Haberde, son haftalarda ABD’nin bölgede yaklaşık 100 hava yakıt ikmal tankeri, uçak gemisi taarruz grupları ve savaş uçağı filosu konuşlandırdığı belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Washington ile Tahran arasında perşembe günü yeniden başlaması planlanan nükleer müzakerelerin başarısız olması halinde saldırı seçeneğini dışlamadığı aktarıldı.
MEE’ye konuşan kaynaklar, ABD’nin İran’a saldırı ihtimalinin yüksek görülmesi nedeniyle Irak’taki ABD öncülüğündeki koalisyona bağlı bazı ülkelerin Erbil Hava Üssü’ndeki askerlerini geri çektiğini ya da yeniden konuşlandırdığını bildirdi. Bunun, olası İran misillemelerine karşı önlem amacı taşıdığı belirtildi.
ABD Savunma Bakanlığı’nın eski Ortadoğu’dan sorumlu yardımcı bakan yardımcısı Michael Patrick Mulroy, “Erbil’den yeniden konuşlandırma başladığını ve Beyrut’tan zorunlu olmayan personelin ayrılmasının emredildiğini gördükçe ABD saldırısı ihtimalinin arttığını düşünüyorum. Çok şey perşembe günü Cenevre’de yapılacak toplantıya bağlı.” dedi.
İran’ın BM’ye mektubu
19 Şubat’ta İran’ın Birleşmiş Milletler nezdindeki büyükelçisinin BM Genel Sekreteri’ne gönderdiği resmi mektupta, Tahran’a yönelik bir saldırı olması halinde bölgedeki tüm ABD üsleri, tesisleri ve varlıklarının “meşru hedef” sayılabileceği uyarısında bulunulduğu bildirildi.
Birçok kaynak, Erbil’deki koalisyon güçlerinin yaklaşık yarısının tedbir amacıyla başka ülkelere kaydırıldığını doğruladı. ABD ve Macar askerlerinin büyük ölçüde kaldığı, Norveç ve İsveç güçleri ile bazı İtalyan ve Fransız askerlerin ise ayrıldığı aktarıldı.
Şu ana kadar yalnızca Norveç ve Almanya, Erbil Üssü’nden güçlerini taşıdıklarını kamuoyuna doğruladı. Norveçli askeri sözcü Brynjar Stordal, “Norveç’in Ortadoğu bölgesinde çeşitli görevler yürüten yaklaşık 60 askeri var. Bunların bir kısmı bölgedeki gerilim nedeniyle, koalisyon ortaklarımızla iş birliği içinde yeniden konuşlandırıldı.” dedi.
Alman askeri bir kaynak, ordunun bölgesel çatışmanın tırmanmasına yanıt olarak güçlerini azalttığını söyledi.
Hollanda Savunma Bakanlığı sözcüsü Yüzbaşı Raissa Broeren ise “Bölgedeki durumu yakından izliyoruz. Personelimizin güvenliği en yüksek önceliktir. Gerekirse güvenlik önlemleri alacağız.” açıklamasını yaptı ancak Hollanda askerlerinin yer değiştirip değiştirmediğini doğrulamadı.
“Erbil tek ABD üssü haline geldi”
Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Andrew J. Tabler, koalisyon güçlerinin İran misillemesinin hedefi olabileceklerine inandıkları için çekilmesinin “mantıklı” olduğunu söyledi.
Reuters’a göre, ABD öncülüğündeki koalisyonun 2024’te yaptığı anlaşma kapsamında güçlerini Bağdat ve Ayn el-Esad’dan Erbil’e kaydırmasının ardından kentte 2.000’den az asker kaldığı tahmin ediliyor.
Anlaşmaya göre, koalisyonun federal Irak’taki varlığının 2025 sonuna kadar, Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki varlığının ise Eylül 2026’ya kadar sona erdirilmesi öngörülüyor.
19 Şubat’ta yayımlanan Pentagon Müfettiş Genel raporunda, koalisyon güçlerinin kasım ayında Bağdat’taki karargâhlarını NATO’ya, Aralık ayında ise Ayn el-Esad Hava Üssü’nü Irak hükümetine devrettikten sonra Kürdistan Bölgesi’ne taşındığı doğrulandı. Koalisyonun karargâhını Erbil ve Kuveyt’e taşıdığı belirtildi.
Bu durumun, sivil bir havalimanı içinde bulunan Erbil Hava Üssü’nü Irak’taki tek ABD üssü haline getirdiği ve İran açısından daha belirgin bir hedefe dönüştürdüğü ifade edildi.
New Lines Institute Strateji ve Programlar Birimi Kıdemli Direktörü Nicholas Heras, “Erbil üssü yalnızca ABD’nin diğer Irak üslerinden çekilmesi nedeniyle değil, aynı zamanda İranlılara Amerikalılarla çalışmanın bedeline dair yerel ortaklara mesaj verme fırsatı sunduğu için de büyük bir hedef haline geldi.” dedi.
The New York Times’ın pazar günü yayımladığı haberde, Trump’ın İran’ı taviz vermeye zorlamak amacıyla önümüzdeki günlerde saldırı düzenlemeye eğilimli olduğu belirtildi.
Heras, “ABD İran’la bir çatışmaya hazırlanıyor ve personelinin İran saldırılarına maruz kalma riskini en aza indirmek isteyecektir.” dedi.
“Erbil üssü çok sayıda kurumun bulunduğu ve personelin rotasyonla görev yaptığı büyük bir üs. İran’la bir savaş durumunda ABD en azından zorunlu olmayan personeli tahliye etmek isteyecektir.” ifadelerini kullandı.
