İsrail ordusunda büyüyen personel krizi ve artan operasyonel yük, üst düzey güvenlik yetkililerinin Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’i eleştirmesine yol açtı.
YDH- İsrail medya kuruluşu i24NEWS’in cuma günü bildirdiğine göre, İsrail ordusu ve güvenlik kurumundaki üst düzey yetkililer, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’i, yakın tarihli bir Güvenlik Kabinesi toplantısında ordunun durumuna ilişkin “daha güçlü” bir tutum sergilemediği gerekçesiyle eleştirdi.
Üst düzey bir güvenlik yetkilisi, “savaş alanı genişledi ve yedek kuvvetler tükeniyor” diyerek bu endişelerin bir süredir tartışıldığını belirtti ve ekledi: “Bu 10 uyarı işareti değil, 100 uyarı işareti. Öyleyse neden herkes şaşırdı?”
Zamir, perşembe günü Kabine toplantısında personel krizinin çözülmemesi durumunda ordunun “çökebileceği” uyarısında bulundu.
İran uzmanı Benny Sabati’nin değerlendirmesi
Durumu değerlendiren “Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü”nden İran uzmanı Benny Sabati, “Gördüğüm en tehlikeli şey, ister İran ister Hizbullah olsun, sonuçta onlar bizi iki sesle konuşurken görüyorlar: Bazen Genelkurmay Başkanı’na hükümeti desteklemesini, seferber olmasını ve görevleri yerine getirmesini söylüyor, azalan sayıdaki askerlerin üzerindeki yükü artırıyoruz; bazen de ona saldırıyoruz.” ifadelerini kullandı ve bu yaklaşımın “düşmana hizmet ettiğini” söyledi.
Sabati ayrıca, “hükümetin yolunu seçmesi gerektiğini, Genelkurmay Başkanı’nı atayan kişinin şimdi ona saldıran kişi olamayacağını” vurguladı.
Savaş zamanında, İsrail medyası “düşmanın sizin kırılgan olduğunuzu ya da çöktüğünüzü duymasını istemezsiniz” notunu düştü.
Personel krizi ve artan operasyonel yük
İsrail Hayom askeri muhabiri Lielach Shoval, İsrail ordusunun artan operasyonel taleplerle karşı karşıya kalırken aynı zamanda “büyüyen bir personel sıkıntısıyla” karşı karşıya olduğunu bildirdi.
Shoval, “Sizce bunu kim gerçekleştirebilir? Bunu kim yapacak? Daha fazla personele ihtiyacımız var.” diye sordu.
Shoval, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in 15.000 askerlik bir açık uyarısını vurguladı. Bunun 7.000’i muharip askerlerden oluşuyor. İsrail güçlerinin şu anda Lübnan topraklarına birkaç askeri birliği konuşlandırdığını belirtti.
Askerlerin ne kadar süre orada kalacağı netliğe kavuşmamış bir “güvenlik kordonu” için yumuşatılmış bir terim olan sözde “savunma kuşağı” tartışmaları sürerken bu konuşlandırmanın yapıldığını ifade etti.
Birden fazla cephe
İsrail güçleri şu anda Suriye içinde dokuz noktayı kontrol ederken, askerler ayrıca sözde “Sarı Hat” boyunca da konuşlanmış durumda.
Shoval’a göre, başlangıçta kuzeye konuşlandırılması planlanan bir tabur Batı Şeria’ya yönlendirildi. Bu da “kuzeyde, güneyde ve her yerde çatışmaların devam ettiğini” gösteriyor.
“Fırtına öncesi alarm”
Bu arada, i24NEWS askeri muhabiri Yinon Yetah, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in ordunun personel krizine ilişkin uyarılarını “fırtına öncesi bir alarm” olarak nitelendirdi; derhal dikkatli olunması ve tedbir alınması çağrısında bulundu.
Yetah, Zamir’in savaşın son aylarında defalarca “ek takviye kuvvet” talebinde bulunduğunu, “her seferinde en az üç daimi tugay” talebiyle “Sarı Hat”, Ürdün sınırı, Batı Şeria ve güney Suriye’nin yanı sıra güneyden kuzeye askeri manevralara talep gönderdiğini belirtti.
Dört tam tümenin, yani İsrail ordusunun tüm daimi ordusunu temsil eden birimlerin şu anda kuzeye konuşlandırıldığını ekledi. Bunun, kuvvetin bir kısmının eğitim almadığı, hazırlık seviyelerinin düştüğü ve yorgunluğun açıkça görüldüğü anlamına geldiğini belirtti.
Yetah, temel sorunun “İsrail ordusunun giderek daha fazla yedek kuvvetlere ve aşama aşama tükenen personele dayanması, çöküş noktasına gelmesi” olduğunu söyledi.
Çözüm önerileri ve yasal düzenlemeler
Yetah, “zorunlu askerlik süresinin uzatılmasına, yeni bir askerlik yasasının çıkarılmasına ve daha fazla muharip asker alımına ihtiyaç olduğunu” vurguladı ve gerekli mevzuatın henüz yürürlüğe girmediğini belirtti.
Yetah, “Tüm bu cepheleri güvence altına alacak kapasiteye sahip değiliz. Ek personel olmadan gerçekten bir çöküşe doğru gidiyoruz” sonucuna vardı.
İsrail Hayom muhabiri Lielach Shoval’ın bildirdiğine göre, mevcut yasaya göre askerler 30 aylık hizmet süresinin ardından terhis edilecek ve bunun alternatifleri, örneğin onları daimi hizmette tutmak gibi seçenekler maliyetli ve pratik değil.
Yedek kuvvetlerin durumu
Globes yazarı Naama Sikuler’den alınan verilere göre, geçtiğimiz yıl içinde herhangi bir anda yaklaşık 30.000 asker yedekte hizmet ediyordu.
Sikuler, “yüz binlerce kişi işlerini, gelirlerini veya iş gücü piyasasıyla bağlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya” olduğunu belirterek, hükümetin yedek kuvvetleri sürdürmek için destek ve teşvik sağlaması gerektiğini vurguladı.
Siyasi yankılar
İsrail kamu yayın kuruluşu “Kan” siyasi muhabirinin bildirdiğine göre, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, bir Güvenlik Kabinesi tartışması sırasında personel krizinin çözülmemesi durumunda ordunun “çökebileceği” uyarısında bulundu.
Zamir’in uyarısından sızan bilgiler İsrail içinde siyasi bir şok yarattı. Savaş yönetimi, askerlik yükünün adil paylaşımı ve koalisyonun hayatta kalması ile ulusal güvenlik gereklilikleri arasındaki denge tartışmalarını yeniden başlattı.
Muhalefet uyarıyı hemen ele geçirerek bunu hükümetin doğrudan bir suçlaması olarak nitelendirdi.
Muhalefet lideri Yair Lapid, uyarıyı göz ardı etmekten hükümeti sorumlu tutarak, devam eden muafiyetlerin ve eşit olmayan hizmet dağıtımının ordunun çöküşüne yol açabileceği uyarısında bulundu.
Benny Gantz, Gadi Eizenkot, Yair Golan ve Naftali Bennett de dahil olmak üzere siyasi ve askeri şahsiyetler, krizin artık yalnızca teknik veya idari olmadığı, askerî hazırlık ve ulusal güvenlikle bağlantılı stratejik bir mesele hâline geldiği konusunda hemfikir oldu.
