ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’dan Amerikan halkına hitap ederek beşinci haftasına giren İran savaşını "çok yakında" bitirme sözü verdi ancak piyasalar bu açıklamaya petrol fiyatlarındaki sert yükselişle tepki gösterdi.
YDH - ABD Başkanı Trump, savaşın başlamasından bu yana ilk kez Beyaz Saray’dan doğrudan Amerikan halkına seslenerek İran savaşını savundu ve beşinci haftasına giren çatışmanın hızla sona ereceği vaadinde bulundu. Trump konuşmasında, "Bunu çok hızlı bitireceğiz. Çok yaklaştık" ifadelerini kullandı.
Piyasalar ise bu açıklamalara ikna olmadı. ABD’nin ana hisse senedi endekslerine bağlı vadeli işlemler yüzde 1 veya daha fazla değer kaybederken, petrol fiyatları gece boyunca yaklaşık yüzde 7 oranında sıçradı.
Trump, savaş sona erdiğinde "doğal olarak açılacağını" söylediği Hürmüz Boğazı’nın yeniden trafiğe açılması konusunda Avrupa’ya bir kez daha liderlik üstlenme çağrısında bulundu.
Bununla birlikte, önümüzdeki haftalarda bir anlaşmaya varılmaması halinde İran’ı "taş devrine geri döndürecek kadar" bombalama tehdidini savuran Trump, uluslararası hukukun ihlali anlamına gelebilecek bir adımla elektrik altyapısını vurma sözü verdi.
Trump’ın konuşması, büyük ölçüde söylemedikleriyle dikkat çekti. Başkan, olası kara harekatı planlarından bahsetmediği gibi ABD’nin ateşkes için öne sürdüğü şartları da detaylandırmadı.
Singapur’daki Pictet Asset Management kıdemli portföy yöneticisi Jon Withaar, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, "Bu hitaptan zaman çizelgesine dair ek bir kesinlik veya netlik elde edemedik, oysa piyasanın aradığı buydu" dedi.
Withaar, "Harekatın 2-3 hafta daha sürmesinin beklenmesi, kara harekatı seçeneğinin dışlanmaması ve altyapıyı vurma tehditlerinin yinelenmesi, özellikle uzun hafta sonuna girerken piyasayı tekrar savunma pozisyonuna itecektir" değerlendirmesinde bulundu.
Trump, çarşamba günü erken saatlerde İran’ın ABD’den ateşkes talep ettiğini iddia etmiş ve Hürmüz Boğazı "açık, serbest ve temiz" olduğunda bunu değerlendireceğini söylemişti.
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, hangi liderden bahsettiğini netleştirmeden, "İran’ın seleflerinden çok daha az radikalleşmiş ve çok daha zeki olan yeni rejim başkanı, Amerika Birleşik Devletleri’nden az önce ateşkes istedi!" diye yazmıştı.
İran ise ateşkes talebinde bulunduğu iddiasını reddetti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Trump’ın açıklamasını "yanlış ve asılsız" olarak nitelendirdi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın ABD ile doğrudan temas kurduğunu teyit etti. El-Cezire’ye konuşan Arakçi, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff’tan mesajlar aldığını ancak "güven seviyesinin sıfır noktasında" olduğunu belirtti.
Petrol fiyatlarının yükselmesiyle birlikte çatışmayı sona erdirmesi için Trump üzerindeki baskı artıyor; zira ulusal ortalama benzin fiyatı 2022’den bu yana ilk kez galon başına 4 doların üzerine çıktı.
Daha fazla Amerikalının Trump’ın İran durumunu ve genel başkanlık performansını yönetme biçimini onaylamadığını belirtmesiyle birlikte, anketlerdeki düşüş de sürüyor.
Ekonomik kaygılar Trump'ın tabanında da yankı buluyor
The Hill muhabiri Sarah Fortinsky’nin haberine göre, ekonomiye daha fazla zarar verebilecek uzun süreli bir savaştan endişe duyan Trump’ın kendi MAGA (Amerika'yı Yeniden Harika Yap) tabanı ve 2024 destekçileri arasında bile onay oranları geriledi.
Trump ise konuşmasında, İran’daki savaş sona erdiğinde ekonominin nasıl toparlanacağına dair iyimser bir tablo çizerek "Akış tekrar başlayacak ve benzin fiyatları hızla düşecek. Hisse senedi fiyatları hızla yükselecek" dedi.
