Kiev’in, İran’a karşı yürütülen savaşın yarattığı “jeopolitik boşluğu” değerlendirerek Ortadoğu’da askeri iş birliklerini genişlettiği belirtildi.
YDH- ABD merkezli Foreign Policy dergisinde yayımlanan bir analize göre, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin son dönemdeki hamleleri, Kiev’in küresel konumunu güçlendiren yeni bir stratejik yönelime işaret ediyor.
“Rusya ve İran nefrette kardeş”
Analizde, Zelenskiy’nin 17 Mart’ta İngiltere Parlamentosu’nda yaptığı konuşmaya atıfla, Ukrayna liderinin şu ifadeleri kullandığı aktarıldı:
“Rusya ve İran’daki rejimler nefrette kardeştir ve bu yüzden silahlarda da kardeştir. Nefret üzerine kurulu rejimlerin hiçbir şeyde kazanmasını istemiyoruz.”
Zelenskiy’nin, Ukrayna’nın İran’a yönelik tutumunun yalnızca “siyasi ve ahlaki” değil, aynı zamanda “askeri deneyime dayandığını” vurguladığı belirtildi.
Analize göre, Ukrayna’nın üç yıldır Rusya tarafından kullanılan İran tasarımı İHA’lara karşı mücadele ettiği ve bu alanda dünyadaki “en fazla deneyime” sahip ülke haline geldiği iddia edildi.
Ukrayna kendini “21. yüzyılın cephaneliği” olarak sundu
Analize göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşın yarattığı ortam, Kiev tarafından “kendi lehine” kullanıldı.
Bu çerçevede, Zelenskiy’nin kısa süre içinde Ortadoğu’ya giderek Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar ile “uzun vadeli askeri iş birliği anlaşmaları” imzaladığı, ayrıca başka ülkelerle ticaret görüşmeleri başlattığı bildirildi.
Ukraynalı uzmanların, bu ülkelere “sahada test edilmiş ve maliyet açısından verimli drone savunma sistemleri” sunduğu ifade edildi.
Körfez ülkelerinin ise ABD yapımı sistemlerin “çok pahalı, karmaşık ve mühimmat açısından yetersiz” kaldığını deneyimlediği aktarıldı.
Trump’tan tepki: “Onlara ihtiyacımız yok”
Analizde, Trump’ın Ukrayna’nın bu alandaki rolüne “mesafeli” yaklaştığı belirtilerek şu sözlerine yer verildi:
“Drone savunmasında onların yardımına ihtiyacımız yok. Drone’lar hakkında herkesten daha fazla şey biliyoruz.”
Buna rağmen, “Ukrayna’nın bölgede hızla etkisini artırdığı ve daha önce sınırlı olan nüfuzunun genişlediği” ifade edildi.
.jpg)
Sahadaki “başarı” Kiev’i öne çıkardı
Analize göre, Ukrayna’nın “askeri başarıları” bu yükselişte belirleyici rol oynadı. Savaş Çalışmaları Enstitüsü'nün verilerine atıfla, Ukrayna’nın son haftalarda yaklaşık 150 mil karelik alanı geri aldığı ve bunun 2024’teki Rusya içlerine yapılan harekâttan bu yana “en önemli kazanım” olduğu aktarıldı.
Ayrıca, Ukrayna’nın, Rus askeri-sanayi tesislerine uzun menzilli saldırılar düzenlediği
Petrol rafinerileri ve terminallerine yönelik saldırılarla Rusya’nın ihracat kapasitesinin yaklaşık %40’ını devre dışı bıraktığı Akdeniz’de bir Rus doğalgaz tankerini deniz dronu ile etkisiz hale getirdiği belirtildi.
“Donanması olmadan denizde üstünlük kurdu”
Yazıda, Ukrayna’nın donanması olmamasına rağmen denizde Rusya’ya karşı “önemli başarılar” elde ettiği ileri sürüldü.
Karadeniz’de ticaret yollarını açmasının, Körfez ülkeleri nezdinde Ukrayna’nın “cazibesini” artırdığı ifade edildi.
Analize göre, bu durumun Hürmüz Boğazı gibi kritik geçişler için de Ukrayna’yı “potansiyel bir ortak” haline getirdiği kaydedildi.
NATO’da çatlak, Ukrayna için fırsat
Analizde, İran savaşı sonrası ABD ile Avrupalı müttefikler arasındaki “gerilimin arttığı” ve bunun NATO içinde “yeni bir kırılma” yarattığı belirtildi.
Trump’ın Avrupalılara yönelik eleştirilerinin, “Washington’a olan güveni zayıflattığı” ifade edildi.
Bu bağlamda, Avrupa’nın güvenlik açısından yeni ortaklara ihtiyaç duyduğu ve Ukrayna’nın bu boşluğu doldurmaya hazır olduğu kaydedildi.
Avrupa ile savunma iş birlikleri genişliyor
Analize göre, Ukrayna’nın Avrupa ülkeleriyle savunma teknolojisi alanında ortaklıklar kurduğu ve bu iş birliklerinin artmasının beklendiği belirtildi.
Almanya merkezli Rheinmetall CEO’su Armin Papperger’in Ukrayna’nın askeri üretimini küçümseyerek “Mutfakta 3D yazıcıyla drone parçası üreten ev hanımları” ifadesini kullandığı aktarıldı.
Zelenskiy’nin buna şu sözlerle yanıt verdiği belirtildi:
“Eğer her Ukraynalı ev hanımı gerçekten drone üretebiliyorsa, o zaman her biri Rheinmetall’in CEO’su olabilir.”
“Savaş yeni bir doktrin gerektiriyor”
Eski CIA Direktörü David Petraeus’un Ukrayna’daki savaşın “tamamen yeni bir savaş konsepti” gerektirdiğini söylediği ifade edildi.
Ayrıca, Wall Street Journal’ın haberine göre, Estonya’daki bir NATO tatbikatında Ukraynalı drone operatörlerinin Batılı birlikleri etkisiz hale getirdiği ve bunun, Ukrayna deneyiminin önemini ortaya koyduğu aktarıldı.
ABD’ye bağımlılık azalıyor
Analizde, ABD’nin askeri desteği sınırlama kararının beklenmedik bir sonuç doğurduğu belirtilerek, Ukrayna’nın artık silahlarının yaklaşık %60’ını kendi ürettiği ifade edildi.
Bu durumun Kiev’in ABD’ye karşı “daha bağımsız” hareket etmesine olanak sağladığı ve Zelenskiy’nin toprak tavizi taleplerine karşı “daha sert” durmasının arkasında bu gelişmenin olduğu kaydedildi.
Küresel ortaklıklar genişliyor
Analize göre, Ukrayna’nın savunma iş birliklerini küresel ölçekte çeşitlendirdiği ifade edildi. Japonya’da bir drone üreticisinin Ukrayna ile ortaklık kurduğu ve bunun Japon savunma sanayisi için bir ilk olduğu bildirildi.
Ayrıca South Korea’nın da Ukrayna’ya silah finansmanı sağlamayı değerlendirdiği aktarıldı.
Ukrayna artık “oyuncu” değil, aktör
Analizde, Ukrayna’nın özellikle insan gücü eksikliği ve Rus saldırılarının yarattığı yıkım gibi hâlâ “ciddi sorunlarla” karşı karşıya olduğu vurgulandı.
Buna rağmen, Kiev’in mevcut küresel konjonktürü “kendi lehine” çevirmeyi başardığı iddia edilere şu değerlendirme yapıldı:
“Rusya ile savaşın dördüncü yılında Ukrayna artık küçük bir aktör gibi değil, hesaba katılması gereken bir güç gibi görünüyor.”
