ABD'nin İslamabad'daki müzakerelerde İran'a uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını teklif ettiği, Tahran'ın ise bu süreyi "belirgin şekilde" daha kısa tutmak istediği bildirildi.
YDH- Axios'un İsrailli muhabiri Barak Ravid'in bir ABD’li yetkiliye ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberine ABD’nin, Pakistan'ın başkenti İslamabad’da İran ile yürütülen müzakereler kapsamında, Tahran'a uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını öngören bir moratoryum teklif etti.
Ravid, Washington'un, nükleer programın kısıtlanması konusunda bu süreyi şart koştuğunu aktardı.
İran tarafının söz konusu teklife yanıt olarak daha kısa bir moratoryum süresi önerdiği, kaynakların ise Tahran’ın önerdiği bu süreyi 20 yıldan "belirgin şekilde" daha az olarak nitelendirdiği kaydedildi.
Axios’un Tahran’ın süreyi 3 yıla indirdiği yönündeki iddiası, Allame Tabatabaî Üniversitesi'nden Uluslararası İlişkiler Profesörü Mehdi Hanalizade’nin değerlendirmeleriyle farklı bir boyut kazanıyor.
Mehdi Hanalizade, söz konusu önerinin aslında yeni olmadığını ve değişen saha gerçekleri ışığında değerlendirilmesi gerektiğini hatırlattı.
Hanalizade, Cenevre’de vaktiyle reddedilen bu önerinin "savaş sonrası" dönemde mutlaka revize edilmesi gerektiğini savunarak, "Savaşta elde edilemeyen şey, müzakerede de elde edilmemelidir" uyarısında bulundu.
Ravid imzalı haberde, İran’ın nükleer programı etrafındaki görüş ayrılıklarının taraflar arasında nihai bir anlaşmaya varılmasının önündeki temel engel olmayı sürdürdüğü vurgulandı.
Anlaşmazlığın özellikle Tahran'ın uranyum zenginleştirmeden ve mevcut uranyum stoklarından vazgeçme konusundaki isteksizliğine odaklandığı ifade edildi.
────────────────
✦ Arakçi: Washington bizden uranyum zenginleştirmeyi durdurmamızı istemedi
✦ ABD’den İran’a şartlı sembolik zenginleştirme teklifi
✦ Trump'ın B planı: İran'ın uranyumunu çalmak!
✦ İran'da 300 fit derine komando operasyonu masada
────────────────
Axios muhabiri Ravid, bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı sosyal medya paylaşımında, taraflar arasındaki müzakerelerin ve anlaşma zemini arayışlarının devam ettiğini aktardı.
Ravid, daha önceki kaynaklarına dayanarak, İslamabad’daki görüşmelerde ABD’nin İran’dan uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını, mevcut stoklarını ülke dışına çıkarmasını ve kritik nükleer tesislerini sökmesini talep ettiğini bildirmişti.
Ayrıca Washington’ın Hürmüz Boğazı’nın tamamen trafiğe açılmasını şart koştuğu, ancak Tahran’ın bu talepleri geri çevirdiği belirtilmişti.
Kaynaklar, Washington yönetiminin ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan ücretsiz geçiş sağlanması ve İran’ın Hamas, Hizbullah ve Yemen’deki Ensarullah'a yönelik finansal desteğini kesmesi konularında ısrarcı olduğunu dile getirdi.
Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık noktasının ise olası bir anlaşma çerçevesinde ABD tarafından serbest bırakılacak dondurulmuş İran varlıklarının hacmi olduğu kaydedildi.
Diğer taraftan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka kararını ilan ederek geçiş için İran’a ödeme yapan gemilerin alıkonulacağını duyurdu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Pakistan’daki temaslarının ardından yaptığı değerlendirmede, tarafların henüz bir uzlaşıya varamadığını açıkladı.
Söz konusu abluka kararının 13 Nisan günü yerel saatle 10.00’da yürürlüğe girdiği bildirildi.
Bölgedeki askeri gerilimin arka planında ise İsrail’in Haziran 2025’te İran’daki nükleer altyapıyı hedef alan saldırıları ve Tahran’ın buna verdiği yanıt bulunuyor.
ABD de sürece dahil olarak Fordo, Natanz ve İsfahan’daki tesislere yönelik saldırılar gerçekleştirmiş, 12 gün süren çatışmaların ardından Trump nükleer tesislerin imha edildiğini öne sürmüştü.
İran ise tesislerde ciddi bir hasar oluşmadığını savunarak zenginleştirme faaliyetlerine devam edeceğini açıklamıştı.
