Enerji devleri, Ortadoğu'daki savaşın beraberinde getirdiği risklerden uzaklaşmak amacıyla yeni petrol ve doğalgaz sahası arayışlarına hız verdi.
YDH - Exxon Mobil, Chevron ve diğer önde gelen enerji şirketleri, Ortadoğu'daki savaşın yarattığı tehlikelerden uzak bölgelerde yeni petrol ve doğalgaz beklentilerine yönelik arayışlarını hızlandırıyor.
Exxon, son dönemde Nijerya'nın derin deniz petrol sahalarına 24 milyar dolara kadar yatırım yapmayı öngören potansiyel bir planın ana hatlarını belirlerken; Chevron ise Venezuela'daki faaliyet alanını genişletti.
Bu süreçte BP, Namibya açıklarındaki petrol bloklarından hisse satın aldı, TotalEnergies ise Türkiye ile bir arama anlaşmasına imza attı.
Enerji araştırma ve danışmanlık firması Wood Mackenzie, Perşembe günü yaptığı değerlendirmede, büyük petrol şirketlerinin önümüzdeki yıllarda arama girişimlerinden toplamda 120 milyar dolarlık bir değer yaratabileceği tahmininde bulundu.
İran'ın enerji altyapısına yönelik misillemeleri ve Fars Körfezi bölgesindeki nakliye darboğazı, küresel ölçekte bir petrol yarışını tetikledi.
Bu durum, bazı Batılı petrol şirketleri için milyarlarca dolarlık gelir kaybına yol açtı. Ancak enerji fiyatlarındaki artış, petrol endüstrisine daha önce ulaşılamayan veya yıllar önce terk edilen bölgelere girmesine yardımcı olması beklenen büyük bir nakit girdisi sağlıyor.
Söz konusu kaynak akışı, birçok sondaj şirketinin hissedarlara daha fazla nakit aktarmak için arama harcamalarını kestiği bir dönemin ardından geliyor.
Center for Strategic & International Studies'de kıdemli üye ve eski bir Chevron yöneticisi olan Edward Chow, Wall Street Journal (WSJ) gazetesine verdiği demeçte, üretim odaklı çalışanların fırsatlara bakışındaki tutkunun küçümsenmemesi gerektiğini ifade etti.
Chow, bu kişilerin yeni projelere yönelik heyecanını dile getirerek, "Şimdi bunu yapacak nakde sahipsiniz" değerlendirmesinde bulundu.
Yetkililer petrol üretiminin artırılması için çağrıda bulundu
Enerji Bakanı Chris Wright ve İçişleri Bakanı Doug Burgum, Perşembe günü Exxon, Chevron ve diğer petrol şirketlerinin yöneticileriyle yaptıkları görüşmede, yaklaşan arz açığı öncesinde yükselen fiyatlara karşı petrol üretiminin desteklenmeye devam edilmesini istedi.
ABD petrol vadeli işlemleri, savaş öncesindeki 60 dolar seviyelerinin ortasından yükselerek varil başına 88 dolar civarında işlem görüyor.
Fiyatlar, Cuma günü Başkan Trump ve İranlı yetkililerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açıldığını belirtmesinin ardından gerilese de, İran daha sonra boğazın tekrar kapatıldığını duyurdu.
Konuya aşina kaynaklar, petrol şirketlerinin yüksek fiyatlardan yararlanmak için üretimlerini maksimize etmek istediklerini, ancak bunu mevcut bütçeleri dahilinde ve büyük yatırımların getireceği ek maliyetleri üstlenmeden yapmayı hedeflediklerini kaydetti.
Wood Mackenzie verilerine göre, büyük petrol şirketleri 2021 ile 2025 yılları arasında küresel arama faaliyetlerine her yıl ortalama 19 milyar dolar harcadı.
Enerji yöneticilerinin aynı zamanda 2030'lu yıllara kadar karlarını besleyecek yeterli petrol ve gazı bulma şeklindeki uzun vadeli bir misyona odaklandıkları belirtiliyor.
İran ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, dünyanın günlük petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihtiyacının yüzde 20'sini bölgede hapsetmiş durumda.
Exxon ve Katar operasyonlarında gelir kaybı yaşanıyor
Ortadoğu'da faaliyet gösteren bazı Batılı petrol şirketleri süreçten önemli ölçüde etkilendi. Exxon, savaşın ilk çeyrekte küresel petrol ve gaz üretimini yüzde 6 oranında azalttığını bildirdi.
Şirket, Katar'daki doğalgaz tesislerinde meydana gelen hasarın ardından yılda yaklaşık 5 milyar dolar gelir kaybetme riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Exxon'un ortağı olan QatarEnergy, onarım çalışmalarının beş yıla kadar sürebileceğini tahmin ediyor.
Petrol ve doğalgaz sektörünün şu an için dikkatini Fars Körfezi'nden uzaklaştırması bekleniyor. Savaş başlamadan birkaç gün önce Chevron, dünyanın en büyük kara petrol sahalarından biri olan Batı Kurna 2'deki hisse için Irak'ın Basra Petrol Şirketi ile özel görüşmelere başladığını açıklamıştı.
Ancak analistler, çatışma tamamen çözülene kadar Batı petrol şirketlerinin Ortadoğu'da herhangi bir büyük anlaşma imzalamasının şüpheli olduğunu dile getiriyor.
Savaşın ekonomik sonuçları, şirketleri portföylerini çeşitlendirmeye ve aksama riskini küresel ölçekte yaymaya yönlendiriyor.
Enerji şirketleri aynı zamanda rezervlerini artırmaya çalışıyor. Wood Mackenzie'ye göre, dünyanın petrol üreticilerinin 2050 yılına kadar küresel talebi karşılayabilmek için kolektif rezervlerine 300 milyar varil ekleyecek kadar yeni kaynak bulması gerekiyor.
Exxon, Chevron, Shell, BP ve TotalEnergies; rezervlerini gelecek on yıl için doldurabilecek Afrika, Güney Amerika ve Doğu Akdeniz'deki yeni sondaj beklentilerini yakından inceliyor.
Geçtiğimiz hafta Yunanistan açıklarında sondaj çalışmaları için adım atan Exxon, son aylarda Irak, Türkiye ve Gabon ile ön arama anlaşmaları imzaladı.
Şirket, Trinidad ve Tobago’nun derin sularında petrol ve gaz bulmak amacıyla sismik çalışmalar yürütüyor. Exxon’un geçen yılki uluslararası harcamaları, mevcut geliştirmelerle birlikte yaklaşık 9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Bu arada Chevron, geçen yıl Hess'i 53 milyar dolara satın alması da dahil olmak üzere arama ekibini güçlendirdi. Şirket, eski bir TotalEnergies yöneticisi olan Kevin McLachlan'ı arama faaliyetlerinden sorumlu başkan yardımcısı olarak göreve getirdi.
Chevron, bu yıl dünya genelindeki açık deniz geliştirmeleri için 7 milyar dolarlık harcama yapmayı planlıyor.
Chevron Venezuela'daki konumunu güçlendiriyor
Venezuela'daki en büyük yabancı yatırımcı olan Chevron, geçtiğimiz hafta ABD rafinerilerinin tercih ettiği ağır petrol bakımından zengin bölgelerdeki konumunu güçlendirecek bir varlık takası anlaşmasını kabul etti.
Devlet kontrolündeki Petróleos de Venezuela, Chevron'a ülkedeki ortak girişimlerinden birinde yüzde 13 oranında ek çalışma payı sattı. Chevron'un yüzde 30 hisseye sahip olduğu bir başka projeye ise komşu bir alan için geliştirme hakları verildi.
Chevron İcra Kurulu Başkanı Mike Wirth, geçen ay Houston'da düzenlenen bir enerji konferansında, ülkenin fosil yakıt anlaşmalarını düzenleyen yasaları değiştirme yönündeki son hamlesinin iyi bir ilk adım olduğunu belirtti.
Wirth, yatırımın istenilen ölçekte teşvik edilmesi için hâlâ yapılması gereken işler olduğunu ifade ederek, Venezuela'daki operatörlerin daha dayanıklı ve öngörülebilir uyuşmazlık çözümü mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Beyaz Saray, daha fazla ABD petrol şirketinin Venezuela'nın bakımsız kalan petrol sektörüne yatırım yapması için baskı kuruyor. Ancak çoğu sondaj şirketi, yıllarca süren kötü yönetim nedeniyle bu bölgeye yatırım yapma konusunda temkinli davranıyor.
Chevron, Akdeniz'de 9 milyon net dönümlük alana sahip olduğu Mısır'da bu yılın ilerleyen dönemlerinde arama çalışmaları yürütmeye hazırlanırken, Meksika Körfezi'nde de önemli petrol keşiflerini doğruladı.
Şirket bu yılın başlarında Yunanistan yakınlarında dört açık deniz ruhsatı alırken, petrol zengini Libya'da da bir blok ihalesini kazandı. Hürmüz Boğazı'ndaki darboğaz aşılsa bile petrol fiyatlarının önümüzdeki aylarda yüksek kalmaya devam etmesi bekleniyor.
Rystad Energy analisti Schreiner Parker, sürdürülebilir yüksek petrol fiyatlarının petrol aramalarının "en iyi dostu" olduğunu belirtti.
Parker, orta ve uzun vadede Fars Körfezi'nden çıkan her varilin üzerine eklenecek bir risk priminin, yatırımcıları yeni keşif alanlarına iteceğini vurguladı.
