Amerikan Kütüphaneler Birliği (ALA), 2025 yılında kitaplara yönelik erişim kısıtlama ve yasaklama girişimlerinin, 2023'teki tarihi zirvenin hemen ardından ikinci en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.
YDH - Amerikan Kütüphaneler Birliği (ALA), Amerika Birleşik Devletleri genelinde kitaplara yönelik yasaklama girişimlerinin inatçı bir biçimde yüksek seyretmeye devam ettiğini duyurdu.
Birliğin açıkladığı verilere göre, 2025 yılı kitaplara yönelik itirazların belgelendiği ikinci en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Bu tablo, 2023 yılında kaydedilen ve listenin başında yer alan tarihi zirvenin çok az farkla gerisinde kalmış oldu.
"Amerika'nın Kütüphanelerinin Durumu" raporunun bir parçası olarak paylaşılan bulgular, 2023 yılında 4 bin 240 olan hedef alınan özgün eser sayısının, 2025 yılında 4 bin 235 olarak gerçekleştiğini ortaya koydu.
ALA, bir kütüphane kaynağına yönelik kişisel veya grupsal itirazlara dayanarak erişimi kısıtlama veya eserin kaldırılması yönündeki çabaları "itiraz" olarak tanımlarken; materyalin kütüphaneden tamamen çıkarılmasını "yasak" olarak nitelendiriyor.
En çok hedef alınan eserler açıklandı
ALA, sekizinci sıra için dört eserin aynı puanı alması nedeniyle, alışılagelmiş "ilk 10" yerine en çok hedef alınan 11 kitabı listeledi.
Hakkında en fazla itirazda bulunulan eserin Patricia McCormick tarafından kaleme alınan "Sold" olduğu bildirildi. Bu kitabı sırasıyla "The Perks of Being a Wallflower", "Gender Queer: A Memoir" ve "Empire of Storms" takip etti.
Listenin beşinci sırasında ise "Last Night at the Telegraph Club" ile "Tricks" adlı eserlerin eşit sayıda itirazla yer aldığı kaydedildi.
Raporda, ilk 11 listesinde yer alan kitapların yarısından fazlasının önceki yıllara göre yeni eserlerden oluştuğu dikkat çekti.
ALA Başkanı Sam Helmick konuya ilişkin değerlendirmesinde, kütüphanelerin her hikaye ve her yaşanmış deneyim için alan açmak üzere var olduğunu vurguladı.
Helmick, Ulusal Kütüphane Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, kütüphanelerin bilgiye erişim ve herkes için birer merkez olma niteliğini yeniden teyit ettiklerini dile getirdi.
İtirazların odağında siyasi gruplar yer alıyor
İstatistikler, kitaplara yönelik itirazların kaynağı bakımından çarpıcı bir veriyi ortaya koydu. Kayıtlar, itirazların yüzde 92'sinin çeşitli gruplar veya hükümet yetkilileri tarafından başlatıldığını, buna karşın bireysel ebeveynlerden gelen girişimlerin oranının sadece yüzde 3'te kaldığını gösterdi.
ALA Entelektüel Özgürlük Ofisi Direktörü Sarah Lamdan, 2025 yılındaki kitap yasaklarının endişeli ebeveynler tarafından tetiklenmediğini ve yerel taban hareketlerinin bir sonucu olmadığını ifade etti.
Lamdan, bu girişimlerin iyi finanse edilen ve siyasi motivasyonlarla yürütülen bir kampanyanın parçası olduğunu belirtti.
Rakamlarını haber makaleleri ve sunulan başvurulardan derleyen birlik, bu verilerin muhtemelen gerçek sayıların altında olduğunu kabul etti. Neredeyse rekor seviyeye ulaşan bu veriler, Cumhuriyetçilerin sınıf ve okul kütüphanelerindeki kitap türlerine yönelik yıllardır süregelen şikayetlerinin yanı sıra, siyasilerin ve "Moms for Liberty" gibi grupların, okul çağındaki çocuklar için uygunsuz olduğunu iddia ettikleri materyalleri kaldırma çabalarının ardından geldi.
