ABD Başkanı Trump'ın yönetimi, İran'daki haydutluk eylemine destek vermeyen NATO müttefiklerini cezalandırmak amacıyla "iyi" ve "kötü" ülkelerden oluşan özel listeler hazırladı.
YDH - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın yönetimi, Washington’ın İran’a yönelik haydutluk eylemine destek vermeyi reddeden müttefiklerini cezalandırmanın yollarını arıyor.
Politico’nun üç Avrupalı diplomat ve bir ABD Savaş Bakanlığı yetkilisine dayandırdığı haberine göre, Amerikan yönetimi bu amaçla NATO üyesi ülkeleri "iyi" ve "kötü" şeklinde kategorize eden listeler oluşturdu.
Söz konusu listenin, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Nisan ayı başında Washington’a gerçekleştirdiği ziyaret öncesinde hazırlandığı kaydedildi.
Bu çalışma kapsamında Amerikalı yetkililer, her bir ülkenin kolektif savunmaya yaptığı katkıları titizlikle inceleyerek devletleri belirli kategorilere ayırdı.
Örnek müttefiklere özel teveccüh gösterilecek
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, bu stratejinin temel hatlarını geçtiğimiz Aralık ayında yaptığı açıklamada ortaya koymuştu. Hegseth, "İsrail, Güney Kore, Polonya, Almanya ve Baltık ülkeleri gibi sorumluluk alarak öne çıkan örnek müttefikler, bizim özel teveccühümüze mazhar olacaklar. Kolektif savunmada üzerlerine düşeni yapmayan müttefikler ise bunun sonuçlarıyla yüzleşecektir" ifadelerini kullanmıştı.
Pentagon’dan daha sonra yapılan ek açıklamalarda da "örnek müttefiklerle iş birliği ve etkileşime öncelik verileceği" ve diğer ülkeler için teşvik mekanizmalarının güçlendirileceği vurgulandı.
Cezalandırma veya ödüllendirme mekanizmalarının somut içeriği henüz tam olarak netleşmiş değil. Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan bir Avrupalı yetkilinin, "Kötü müttefiklerin nasıl cezalandırılacağı konusunda ellerinde henüz somut bir fikir yok gibi görünüyor. Birliklerin kaydırılması bir seçenek ancak bu durum esasen ABD için bir ceza sayılmaz mı?" dediği aktarıldı.
Habere göre olası planlar arasında ABD birliklerinin bir ülkeden diğerine nakledilmesi yer alıyor; fakat bu sürecin yüksek maliyetli ve zaman alıcı olabileceği belirtiliyor.
Diğer muhtemel tedbirler arasında ortak tatbikatların azaltılması ve silah satışlarının durdurulması öne çıkıyor.
Romanya ve Polonya listenin üst sıralarında
Trump’ın takdirini kazanmaya devam eden Romanya ve Polonya’nın bu süreçten en kârlı çıkacak ülkeler olacağı öngörülüyor.
Romanya’nın İran savaşı sırasında Mihail Kogălniceanu Hava Üssü’nü ABD kullanımına açması, Polonya’nın ise topraklarında konuşlu 10 bin Amerikan askerinin maliyetinin neredeyse tamamını üstlenmesi bu değerlendirmede etkili oldu.
Beyaz Saray’ın; savunma harcamalarını istikrarlı şekilde yüksek tutan Litvanya, Letonya ve Estonya’ya da yüksek not verdiği bildirildi. Ayrıca Bulgaristan’ın Ortadoğu’daki Amerikan lojistiğine verdiği destek de kayıtlara geçti.
Buna karşılık İspanya, İngiltere ve Fransa, ABD’nin İran harekatına destek vermeyen ülkeler arasında yer aldı.
Özellikle İspanya’nın, savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma hedefini reddetmesi nedeniyle Trump yönetimiyle halihazırda gerginlik yaşadığı anımsatıldı.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, müttefiklere yönelik hoşnutsuzluğu açık bir dille ifade etti. Kelly, "Amerika Birleşik Devletleri sözde müttefiklerinin her zaman yanında yer almış olsa da, binlerce askerle koruduğumuz ülkeler 'Destansı Öfke Operasyonu' boyunca yanımızda durmadı. Başkan Trump bu adaletsiz durumla ilgili görüşlerini net bir şekilde ortaya koydu ve kendisinin de belirttiği üzere; Birleşik Devletler bunu unutmayacaktır" dedi.
Başkan Trump, 8 Nisan’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmenin ardından sosyal medya platformu Truth Social üzerinden ittifaka yönelik eleştirilerini sürdürdü.
Trump, "NATO ihtiyacımız olduğunda yanımızda değildi ve tekrar ihtiyacımız olursa yine olmayacak" paylaşımında bulundu.
Rutte ise Avrupa ülkelerinin İran savaşında yardım etmeyi reddederek Trump’ın "testinden kaldığını" dile getirerek, Amerikan liderinin hayal kırıklığını anladığını ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da destek vermeyen müttefikleri eleştirerek, ABD’nin ittifaktaki katılımının yeniden düşünülmesi gerektiğini, nihai kararın ise Trump tarafından verileceğini kaydetti.
