ABD Başkanı Trump'ın İran liderliği içinde "çılgınca bölünmeler" olduğu yönündeki iddiaları, bölge uzmanları ve gözlemciler tarafından yalanlanırken; Tahran'ın üst düzey suikastlara rağmen sarsılmaz bir kurumsal dayanıklılık sergilediği belirtildi.
YDH - İngiltere merkezli Guardian gazetesi, İran meselelerini takip eden uzman ve gözlemcilerin görüşlerine dayandırdığı analizinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran liderliği içindeki "çılgınca bölünmelere" ilişkin iddialarını çürüttü.
Uzmanlar, Tahran yönetiminin üst düzey lider kadrosuna yönelik suikast operasyonlarına rağmen kayda değer bir kurumsal dayanıklılık sergilediğini ve mevcut stratejinin doğrudan bu çatışma ortamından doğduğunu vurguladı.
Donald Trump'ın İran liderliğinde bölünmeler olduğu yönündeki mükerrer iddialarının arka planına dair soru işaretleri artarken, bu söylemlerin Trump'ın yeni İran yönetimine dair çelişkili ifadeleriyle eş zamanlı gelmesi dikkat çekiyor.
Gözlemciler, Trump ekibinin, İran içindeki Washington ile müzakere konusundaki tarihsel görüş ayrılıklarını kullanarak askeri kanadın diplomatik kararlar üzerinde mutlak hakimiyet kurduğu algısını yaratmaya çalıştığını ifade ediyor.
Wilson Merkezi üyesi Muhammed Amersi, bu iddiaları sistematik bir "bilişsel savaş" olarak nitelendirdi.
Amersi, temel amacın şüphe ve kafa karışıklığı yayarak İran’ın karar alma mekanizmasını felce uğratmak ve sistemde bir donma hali yaratmak olduğunu belirtti.
Modern tarih profesörü Ali Ensari, Devrim Lideri Seyyid Mücteba Hamenei'nin göreve gelmesiyle birlikte İran'ın bir geçiş sürecinden geçtiğine işaret etti.
Ensari, önceki tecrübelere dayanarak, liderlik pozisyonunun konsolidasyonu ve otoritenin tam anlamıyla yerleşmesinin zaman alabileceğini kaydetti.
Körfez Ülkeleri Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan Ali Alfoneh ise İran liderliğinin son iki yılda daha da belirginleşen bir "kolektif liderlik" modeline yöneldiğini dile getirdi.
Alfoneh, askeri, siyasi ve istihbari güçleri bir araya getiren Milli Güvenlik Yüksek Konseyi’nin artık hakim yönetim organı olarak öne çıktığını vurguladı.
Bu bağlamda, Muhsin Rızai'nin yeni Rehber'e askeri danışman olarak atanması, Tahran'ın müzakere ve ateşkes başlıklarındaki kararlı tutumunun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Tahran Üniversitesi'nden Profesör Hasan Ahmediyan, bölünme iddialarını "psikolojik savaş" olarak niteleyerek reddetti.
İran sisteminin sarsılmaz olduğunu ve üst düzey liderlerin suikastla ortadan kaldırılmasına rağmen ayakta kalarak karşı saldırı aşamasına geçebildiğini kanıtladığını belirten Ahmediyan, Tahran'ın Trump'ın baskılarına karşı "Hürmüz Boğazı Stratejisi" etrafında birleştiğini vurguladı.
Ahmediyan, 2018 yılındaki denklemin değiştiğini, Tahran'ın artık herhangi bir müzakere için limanlarındaki ablukanın kaldırılmasını ön şart koştuğunu ve "İran halkının hedef alınmasına, hasımların ekonomik çıkarlarının hedef alınmasıyla karşılık verileceğini" ifade etti.
Guardian'ın haberine göre, İsrail'in Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Laricani'ye yönelik suikast kararı, İran siyasetinin en yetkin, pragmatik ve deneyimli isimlerinden birini saf dışı bırakarak ters tepti.
Uzmanlar, Laricani'nin uzlaşmacı bir müzakere stratejisi formüle edilmesine katkı sağlayabileceğini, ancak onun yerine halefi olarak Devrim Muhafızları'nın deneyimli ismi Muhammed Bakır Zülkadr'in öne çıkmasının, mevcut aşamada kararların askeri karakterini daha da güçlendirdiğini kaydetti.
Bu dönüşüm sürecinde, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın İslamabad'daki heyete başkanlık etmesi ve diplomatik süreci bizzat yönetmesiyle sahne önüne çıktığı görüldü.
Profesör Ali Ensari ise mevcut gerilimlerin Devrim Muhafızları'nın stratejik ve ekonomik çıkarlarını koruma gayretini yansıttığını belirterek, asıl zorluğun savaş sonrası süreçte ortaya çıkacak ekonomik krizler olabileceğine dikkat çekti.
Dün ise İran Cumhurbaşkanı Mesud Pizişkiyan ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Trump'ın "iç çatışma" iddialarına yanıt vererek, milletin ve devletin birliğini, Devrim Lideri'ne olan mutlak bağlılıklarını teyit etti.
