Katar’ın Hamas’a, Doha’daki varlığının artık “istenmediği” yönünde bir mesaj ilettiği ve bu adımın Gazze müzakerelerinde artan diplomatik baskı sürecinin parçası olduğu bildirildi.
YDH- Haaretz'in bildirdiğine göre, ABD'li yetkililer İsrail'den, ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin müzakerelerde ilerleme kaydedilebilmesi için Gazze Şeridi'ndeki saldırılarını “azaltmasını” talep etti.
Konuya vâkıf bir yetkili Haaretz'e yaptığı açıklamada, İsrail’in bu talebi kabul ettiğini ancak ardından “uygulamaya koymadığını” söyledi.
İsrailli yetkililerin aktardığına göre ABD, bu talebini nisan ayı başında İran'la varılan ateşkes anlaşması sırasında iletti.
Haaretz'in haberine göre talep, İsrail'in, ekim ayındaki ateşkesten bu yana işgal ettiği toprakları belirleyen Sarı Hat'ın ötesindeki saldırıları durdurmasını gerektiriyor. Haberde belirtildiğine göre tek istisna, “hayati tehlike” oluşturan durumlar.
Hamas ilk kez silahsızlanma şartlarını görüşmeyi kabul ediyor
Haaretz, son iki hafta içinde yoğun bir aşamaya giren Kahire'deki son tur müzakerelerde Hamas’ın, ilk kez “silahsızlandırılmasının şartlarını” görüşmeyi kabul ettiğini iddia etti.
Haaretz'in bildirdiğine göre bu, ABD Başkanı Donald Trump tarafından ortaya konan 20 maddelik planın uygulanması çabalarındaki “kilit bir sorundu.”
Söz konusu plan, “Hamas ve diğer silahlı grupların silah bırakmasını, karşılığında İsrail'in askeri çekilmesini ve Gazze'de yeniden inşanın” başlamasını öngörüyor.
Saldırılar devam ediyor
Ancak İsrail'in anlaşmaya varmasına rağmen, yalnızca çarşamba ile perşembe arasında Gazze'de 11 kişi hayatını kaybetti.
Bunlar arasında Beyt Lahya'daki bir cami avlusuna düzenlenen saldırıda öldürülen üç çocuk da bulunuyor.
İsrail ordusu ayrıca, Gazze Şeridi'nin kuzey ve güneyinde kendi güçlerine yaklaştığını veya askeri hatları geçtiğini iddia ettiği iki Filistinliyi öldürdüğünü bildirdi.
İsrailli askeri yetkililer, Haaretz'e yaptıkları açıklamada, Gazze'deki saldırıların azaltılması talebinin yanı sıra ek talepler de getirildiğini aktardı: Şerit'e giren yardım tırı sayısının ekim ayında belirlenen eşik olan günde 600'e çıkarılması ve Mısır'dan Refah Sınır Kapısı'ndan geçiş yapmasına izin verilen Gazze sakinlerinin sayısının 150'ye yükseltilmesi.
Haaretz haberinde, İran'la süren savaş sırasında Gazze'ye günlük yalnızca yaklaşık 250 tırın girdiği belirtildi.
İnsani yardım ve sınır geçişleri
Haaretz'in bildirdiğine göre, “Barış Kurulu”nun Gazze Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov, 9 Nisan'da, İran'la ateşkes ilan edildiği gün, tır sayısındaki artışı duyurdu.
Birkaç gün sonra, Kahire'de Hamas'ın başmüzakerecisi Halil el-Hayye ile bir hafta süren görüşmelere başladı.
Haaretz'in de belirttiği üzere, ABD Başkanı Donald Trump liderliğindeki ve BM Güvenlik Konseyi tarafından tanınan “Barış Kurulu”, “savaşı sona erdirme ve Gazze'de daha geniş bir siyasi ve güvenlik düzenlemesi uygulama” çalışmalarını denetlemekle görevli.
Refah Sınır Kapısı, Gazze Şeridi'ne giriş-çıkış için sınırlı hareketle yeniden açıldığından bu yana, faaliyette olduğu günlerde her iki yönde günde yaklaşık 50 kişinin geçiş yaptığı bildirildi.
Haaretz, son haftalarda bu sayının 100'ü aştığını kaydetti.
Katar'ın baskısı ve Türkiye'nin rolü
Haaretz'in bildirdiğine göre, son tur görüşmeler “Katar'ın Hamas üzerindeki artan baskısı” ortamında gerçekleşti.
Konuşmalara vâkıf bir kaynağın Haaretz'e aktardığına göre, yaklaşık bir buçuk hafta önce Katarlı yetkililer Hamas'a, Doha'daki varlıklarının artık “istenmedikleri” sinyalini iletti.
Haaretz'in haberine göre bu adım, Hamas'ı geçen ay “Barış Kurulu ve diğer arabulucular tarafından öne sürülen aşamalı silahsızlanma planını kabul etmeye zorlamayı” amaçlıyor.
Gazete bu arada, Hamas'ın Katar'daki ofislerinin açık kalmaya devam ettiğini ve liderliğinin “resmen” sınır dışı edilmediğini belirtti.
Hamas'ın başmüzakerecisi el-Hayye'nin şu anda İstanbul'da olduğu ve Hamas liderliğine arabulucular tarafından hazırlanan öneriyi danıştığı Haaretz tarafından bildirildi.
Müzakere sürecinde ilerleme ve engeller
Haaretz'in aktardığına göre, müzakerelerdeki ilerleme Mladenov ile el-Hayye arasındaki doğrudan görüşmeler sayesinde geldi.
Hamas'ın silahsızlanma görüşmelerine girme isteği, İsrail'in ekim ateşkesini ihlal etmesine ve Trump planı kapsamındaki taahhütlerini (Gazze'ye yeterli insani yardım ulaştırılması dahil) yerine getirmemesine rağmen gelişti.
Bu hafta Reuters'a konuşan Mladenov, “momentum” olduğunu ve bunun “günler, en fazla birkaç hafta” içinde bir anlaşmaya varılmasını sağlayabileceğini, ancak fırsatın hızla değerlendirilmemesi durumunda kaybedilebileceği uyarısında bulundu.
Haaretz'in belirttiğine göre, şu anda temel engel, her iki tarafın da herhangi bir anlaşmaya ve güvenlik garantilerine uymasını sağlayacak uluslararası bir izleme ve uygulama mekanizmasının kurulması olmaya devam ediyor.
