ABD, Çin’den İran’ı Hürmüz Boğazı’nı açmaya zorlamasını isterken, Pekin’i İran petrolü üzerinden Tahran’a ekonomik destek sağlamakla suçladı.
YDH- ABD’nin, Çin üzerindeki baskıyı artırarak Pekin’den İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya zorlamasını istediği, aynı zamanda Çin’i petrol alımları üzerinden Tahran’ı “fiilen finanse etmekle” suçladığı aktarıldı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında yapılması beklenen görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, Çin’in İran’la enerji ilişkilerini jeopolitik gerilimin merkezinde konumlandırdı.
Bessent, “Çin’in diplomasi alanında nasıl bir adım atacağını görelim ve İranlıları boğazı açmaya yönlendirsinler” ifadelerini kullanarak, Çin’in ithalatlarının İran petrol ihracatının büyük bölümünü oluşturduğunu ve bunun ülke ekonomisinin sürdürülmesine katkı sağladığını öne sürdü.
Çinli politika yapıcıların, uzayan savaşın Washington’un müzakere pozisyonunu zayıflatabileceğini değerlendirdiği, özellikle ABD’nin bölgede askeri ve siyasi olarak yoğun biçimde angaje olmasının bu durumu etkilediği ifade edildi.
Yaptırımlar Çin rafinerilerini hedef alıyor
ABD’nin, İran’a yönelik ekonomik baskıyı artırmak amacıyla yaptırımları genişlettiği ve aynı zamanda İran petrol ticaretine dahil olan Çinli kuruluşları da hedef aldığı aktarıldı.
Nisan ayı sonunda Washington yönetimi, İran Devrim Muhafızları’yla bağlantılı olduğu belirtilen İran ham petrolünün önemli alıcılarından biri olarak tanımlanan Hengli Petrochemical Refinery’ni yaptırım listesine aldı.
Bu adımın, İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim nedeniyle yükselen petrol fiyatları karşısında küresel enerji piyasalarını dengelemeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olduğu kaydedildi.
Çin’den karşı hamle
Çin’in, ABD’nin bu adımlarını reddettiği ve şirketlerine yaptırımlara uymama talimatı verdiği, ayrıca yerli firmaları yabancı kısıtlamalara karşı korumak için hukuki mekanizmaları devreye soktuğu belirtildi.
Bu durumun, İran savaşıyla birlikte dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki rekabete yeni bir boyut eklediği ve gerilimi artırdığı ifade edildi.
Hürmüz krizi küresel ekonomiyi etkiliyor
ABD’li yetkililerin ayrıca, finans kuruluşlarını İran petrolüyle bağlantılı işlemleri kolaylaştırmamaları konusunda uyardığı, bunun daha geniş ekonomik etkiler ve Washington ile Pekin arasında finansal ayrışma riskini artırabileceği aktarıldı.
Bessent’in, İran ve deniz güvenliği konularının ABD-Çin görüşmelerinin ana başlıkları arasında yer alacağını belirterek, Pekin’i Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yeniden sağlanmasına yönelik uluslararası çabalara destek vermeye çağırdığı ifade edildi.
