Kazakistan, kendi enerji kapasitesini geliştirme çalışmaları kapsamında 2027 yılından itibaren Rusya'dan elektrik tedarikini sonlandırmayı planlıyor.
YDH - Kazakistan, kendi enerji kapasitesini geliştirme çalışmalarına bağlı olarak 2027 yılından itibaren Rusya'dan elektrik tedarikini durdurmayı planlıyor. Açıklama, Kazakistan Enerji Bakan Yardımcısı Sunga Yisimhanov'dan geldi.
Yisimhanov, "Bu yılın sonu ve gelecek yılın başında bütün planlı [enerji] tesislerimizi devreye alırsak, 2027'de sanırım (Rusya'dan elektrik) hiç almayacağız" dedi.
Bakan yardımcısı, bu yıl ülkedeki elektrik üretimi ile ekonominin ihtiyaçları arasındaki farkın 1 ila 1,2 milyar kilovatsaat düzeyinde gerçekleşeceğini belirtti. Bu açığın Rusya'dan yapılacak ithalatla karşılanması öngörülüyor.
Yisimhanov, 2024 yılında elektrik açığının bunun iki katı, yani 2,1 milyar kilovatsaat olduğunu ancak söz konusu rakamın giderek azaldığını hatırlattı.
Kazakistan Enerji Bakanı Yerlan Akkenjenov, ocak ayında yaptığı açıklamada ülkede toplam kurulu gücü 15,3 gigavat olan 81 proje üzerinde çalışma yürütüldüğünü ve bu projelere 13 trilyon tengenin (25 milyar doların) üzerinde yatırım yapıldığını söylemişti. Bu projelerin önemli bölümünün 2027 yılının ilk çeyreği sonuna kadar tamamlanması gerekiyor.
Kazakistan, Rusya'nın en büyük elektrik alıcıları arasında yer alıyor. 2025 yılında Rusya'nın toplam elektrik ihracatının yaklaşık yüzde 60'ı Kazakistan'a yapıldı.
Aynı dönemde uzun süre Rusya için ana ihracat yönü olan Çin'e satışlar, Rusya'nın Uzak Doğu'daki kapasite sıkıntısı nedeniyle azalmaya başladı ve 2026 başında tamamen durdu.
İnter RAO, yılın ilk çeyreğinde elektrik ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artırarak 2,12 milyar kilovatsaate çıkardığını bildirdi. Tedariklerin büyük kısmı Kazakistan ve Gürcistan'a gerçekleşti.
Enerji projelerinde Rusya'dan uzaklaşma
Kazakistan daha önce Semey, Kökşetau ve Öskemen'deki termik santral inşaatlarında Rus şirketlerinin hizmetlerinden vazgeçmişti.
Kökşetau'daki tesisi Kazakistan makamları kendi imkanlarıyla inşa etme kararı alırken, diğer iki proje ise Samruk-Energy şirketinin katılımıyla Kazakistan-Singapur konsorsiyumu çerçevesinde yürütülecek.
Bu projeler için daha önce Rusya'nın 15 yıl vadeli uygun koşullu finansman sağlaması ve İnter RAO'nun ana yüklenici olması öngörülüyordu.
Projelerin maliyeti 2,7 milyar dolar olarak değerlendirilmişti. Ancak finansmanda zorluklar ortaya çıktı.
Kazakistan bundan önce de Ekibastuz GRES-2 termik santralindeki üçüncü enerji bloğunun inşaat şemasını gözden geçirerek Rus türbin ve jeneratörlerinden vazgeçmişti.
Yeni ekipman tedarikçisi olarak Çinli Harbin Electric International şirketi belirlendi. Kazakistan Enerji Bakanlığı, enerji bloğunun inşaat maliyetinin 650 milyar tengeden 400 milyar tengenin altına düştüğünü, bunun da yaklaşık 500 milyon dolar tasarruf sağlayacağını kaydetti.
GRES-2'nin genişletilmesi de Rusya'dan uygun koşullu kredi alınmasını öngörmüş ancak bu kredi sağlanmamıştı.
Bunlara ek olarak Kazakistan Birinci Başbakan Yardımcısı Roman Sklyar, geçen yıl yaptığı açıklamada ülkenin iki nükleer santral inşaatına ilişkin sözleşmeleri Rusya yerine Çin'e verdiğini bildirmişti.
Sklyar'ın verdiği bilgiye göre projelerin teknik-ekonomik gerekçelendirmesi ile proje ve tahmin dokümantasyonu hazırlanıyor.
