İsrail’in ultra-Ortodoks (Haredi) toplumunun, uzun yıllardır süren askerlik muafiyetinin sona ermesi ve yeni bir yasa çıkarılamaması nedeniyle “tarihi bir siyasi krizin” eşiğinde olduğu bildirildi.
YDH- The Times of Israel’in bildirdiğine göre, İsrail’in ultra-Ortodoks (Haredi) toplumu, uzun yıllardır süren “toplu askerlik muafiyeti” düzeninin sona ermesi ve yeni bir muafiyet yasasının çıkarılamaması nedeniyle benzeri görülmemiş bir siyasi ve toplumsal krizin içine sürüklendi.
Haberde bu durumun Haredi kamuoyunu “içinden çıkılamayan bir düğüm”e hapsettiği ifade edildi.
“Her gün tutuklanma tehdidi”
Times of Israel’in aktardığına göre, yasal korumanın ortadan kalkmasıyla birlikte özellikle yeşiva öğrencileri, asker kaçağı sayılma riskiyle karşı karşıya kaldı.
Haberde, askeri polisin düşük yoğunlukta hareket etmesine rağmen “her gün tutuklanma tehdidi” algısının sürdüğü belirtildi.
Krizde siyasi kırılma: “Knesset’i feshetme” çağrısı
Haberde, Haredi dini liderlerden Haham Dov Lando’nun, hükümete güvenmediğini belirterek siyasi kanadına Knesset’in feshi sürecini başlatma talimatı verdiği aktarıldı.
Lando’nun, “Başbakana güvenimiz yok; onun ortakları değiliz” ifadelerini kullandığı ve seçimlerin öne çekilmesini istediği bildirildi.
Muafiyet yasası tartışması ve siyasi tıkanma
Times of Israel’e göre, muafiyet yasası taslağı haftalardır önde gelen dini liderlerin gündemindeydi. Haberde, Haredi liderlerin yasa maddelerine hâkim olmalarına rağmen, süreci onaylama konusunda kararsızlık yaşadığı ifade edildi.
Haberde Başbakan Benjamin Netanyahu’nun, mevcut durumda Knesset’te yasa geçirecek çoğunluğa sahip olmadığı değerlendirmesine yer verildi.
Bu durumun, muafiyet yasası girişimlerini tıkadığı ve koalisyon içi gerilimi artırdığı belirtildi.
Times of Israel, Haredi siyasi aktörlerin Netanyahu’ya yönelik hayal kırıklığının arttığını, bazı kesimlerin ise merkez ve sol partilerle olası yeni siyasi senaryoları tartışmaya başladığını aktardı. Ancak haberde bu ihtimalin kendi içinde ciddi çelişkiler barındırdığı ifade edildi.
Haberde, Knesset’in feshi için hazırlanan tasarının önümüzdeki günlerde oylamaya sunulabileceği, sürecin komisyonlara giderek aşamalı şekilde ilerleyeceği belirtildi.
Haredi blok: Koalisyona karşı boykot
Times of Israel’e göre, Haredi partiler hükümete karşı siyasi boykotunu sürdürürken, yalnızca kendi çıkarlarına uygun yasaları destekleyecek.
Haberde bu durumun koalisyon üzerindeki baskıyı artırdığı ifade edildi.
Haberde genel tablo, askerlik muafiyeti krizinin yalnızca dini bir tartışma değil, aynı zamanda İsrail siyasetinde hükümetin geleceğini etkileyebilecek “kritik bir kırılma noktası” haline geldiği şeklinde değerlendirildi.
