The New York Times gazetesinin Washington, Kopenhag ve Grönland kaynaklarına dayandırdığı haberine göre ABD, Rusya ile Çin'in Grönland'daki altyapı ve kaynak çıkarma projeleri dahil büyük yatırımlarını engelleyecek bir mekanizma kurmayı planlıyor.
YDH - ABD; Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu'nun Grönland'daki altyapı projeleri ile doğal kaynakların çıkarılması süreçlerini kapsayan büyük ölçekli yatırım ve ticari anlaşmalarını engelleyecek bir mekanizma kurmayı hedefliyor.
The New York Times gazetesinin Washington, Kopenhag ve Grönland'da görev yapan yetkililere dayandırdığı haberde, ABD yönetiminin bu doğrultuda bir plan üzerinde çalıştığı aktarıldı.
Haberde paylaşılan bilgilere göre Danimarka ve Grönland yönetimleri, yatırım anlaşmalarına ilişkin karar alma yetkisinin ABD'ye devredilmesine, bu durumun egemenlik haklarını kısıtlayacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor.
Grönland'ın, adaya yönelik yatırımda bulunmak isteyen aktörlerin Moskova ya da Pekin ile olan bağlarını denetleyebilecek kendine ait bir istihbarat kapasitesinin bulunmadığı belirtildi.
Üzerinde durulan seçeneklerden birine göre, söz konusu güvenlik ve bağ analizi incelemelerinin ABD'nin katılımıyla Kopenhag yönetimi tarafından yürütülmesi öngörülüyor.
The New York Times, ABD, Danimarka ve Grönland arasındaki müzakerelerin son dört aydır Washington'da yürütülmekte olduğunu kaydetti.
Gazetenin elde ettiği verilere göre Amerikan tarafı, mevcut askeri işbirliği çerçevesinin dışına çıkılmasını ve Grönland'daki altyapı ile doğal kaynak çıkarma projeleri dahil büyük ölçekli anlaşmalar üzerinde fiili bir veto hakkı elde etmeyi talep ediyor.
Grönland yetkililerinin ise ABD ile işbirliği konularını müzakere etmeye hazır oldukları, fakat katı çevre standartlarının korunması ve kendi yatırım politikalarını bağımsız olarak belirleme hakkı üzerinde ısrar ettikleri bildirildi.
Washington yönetimi, bu taleplerle eş zamanlı olarak, yürürlükte olan 1951 tarihli savunma anlaşmasının değiştirilmesini öneriyor.
Teklif, adanın bağımsızlığını kazanması durumunda dahi Amerikan askerlerinin Grönland'da süresiz olarak kalabilmesini içeriyor.
Pentagon'un ayrıca, askeri varlığını genişletme planları kapsamında derin deniz limanı inşası, Özel Harekat Kuvvetleri için gerekli altyapının kurulması ve Grönland'ın Arktik'teki radar ile üs ağına entegre edilmesi seçeneklerini değerlendirdiği belirtildi.
Danimarka ile ABD arasında 1951 yılında imzalanan savunma paktı, o dönem Danimarka'nın sömürgesi statüsünde olan Grönland'da ABD'ye askeri üsler ve askeri altyapı tesis etme hakkı tanımıştı.
Bu anlaşma, Soğuk Savaş döneminde ABD'nin Arktik bölgesindeki askeri varlığının temelini oluşturdu. Günümüzde adada, eski adı Thule olan Pituffik Amerikan askeri üssü faaliyet göstermeyi sürdürüyor.
Grönland, dış politika ve güvenlik alanlarında Danimarka'ya bağlı, iç işlerinde ise özerk bir bölge yapısı taşıyor.
Yaklaşık 57 bin kişilik bir nüfusa sahip olan adanın idari otoriteleri, daha önce yaptıkları açıklamalarda ABD'ye katılma yönünde bir niyetleri olmadığını beyan etmiş, ancak Amerikan askeri varlığının genişletilmesi ihtimaline açık kapı bırakmışlardı.
The New York Times, nisan ayının başında ABD Kuzey Komutanlığı Komutanı General Gregory M. Guillot'nun açıklamalarına dayandırdığı haberinde, ABD'nin Grönland'daki askeri varlığını üç ek üsse erişim sağlayarak genişletmeyi planladığını aktarmıştı.
Gazete, bu hamlenin Amerikan yönetiminin adadaki askeri mevcudiyetini son on yılda ilk kez genişletmesi anlamına geleceğini yazdı.
Yeni askeri nesnelerin Özel Harekat Kuvvetleri ile Deniz Kuvvetleri tarafından kullanılabileceği kaydedilirken, bölgeye sevk edilecek askeri personel sayısına ilişkin detay verilmedi.
Grönland eksenindeki diplomatik ve askeri hareketlilik, ABD Başkanı Donald Trump'ın ada üzerinde kontrol sağlama niyetine ilişkin yaptığı beyanların ardından stratejik bir derinlik kazanmıştı.
Trump o süreçte, Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan adanın "Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu" ileri sürmüştü. Danimarka ve Grönland makamları, ABD ile Arktik'teki güvenlik meselelerini müzakere etmeye devam ederken, kendi kırmızı çizgilerine riayet edilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
