ABD Savaş Bakanlığı Müsteşarı Elbridge Colby, ABD’nin Kanada ile askeri istişareyi koordine eden Daimi Ortak Savunma Kurulu’ndaki faaliyetlerini askıya alacağını açıkladı.
YDH - ABD Savaş Bakanlığı'nın (Pentagon) siyasi işlerden sorumlu müsteşarı Elbridge Colby, ABD’nin Kanada ile askeri istişareyi koordine eden ortak yapıya katılımını askıya alacağını açıkladı.
Colby, pazartesi günü yaptığı açıklamada kararı, Kanada Başbakanı Mark Carney’nin yılın başında Dünya EkonomikForumu’nda yaptığı konuşmaya bağladı.
Adım, Başkan Donald Trump ile Carney arasında son dönemde artan gerilimin ortasında geldi. Carney, dünyanın “orta ölçekli güçlerin”, ABD ve Çin gibi süper güçlerin etkisine karşı ortak duruş sergilemesi gerektiğini savunuyor.
Colby, X platformunda yaptığı paylaşımda, Savunma Bakanlığı için alternatif bir kısaltma kullanarak, “Retoriğe değil sert güce öncelik veren güçlü Kanada hepimizin yararına. Ancak Kanada savunma taahhütlerinde güvenilir ilerleme sağlayamadı. Savaş Bakanlığı, bu platformun ortak Kuzey Amerika savunmasına nasıl katkı sunduğunu yeniden değerlendirmek için Daimi Ortak Savunma Kurulu’nu durduruyor” ifadelerini kullandı.
Colby, paylaşımında ayrıca, “Retorik ile gerçeklik arasındaki boşluğu artık görmezden gelemeyiz. Gerçek güçler, söylemlerini ortak savunma ve güvenlik sorumluluklarıyla desteklemeli” dedi. Colby, bu sözlerle birlikte Carney’nin ocak ayında Davos’ta yaptığı konuşmanın bağlantısını da paylaştı.
Carney söz konusu konuşmada, küresel “hegemonlara” bağımlı olmanın risklerine dikkat çekmiş ve orta ölçekli güçlerin güç projeksiyonuna yeni yaklaşım geliştirmesi gerektiğini söylemişti.
Carney, “Orta ölçekli güçler birlikte hareket etmeli. Çünkü masada değilsek menüde oluruz” demişti. Konuşma, Trump’ın ABD müttefikleriyle ilişkilerini zedeleyen yaklaşımına gönderme olarak değerlendirilmişti.
Kanada Başbakanı konuşmasında ayrıca, “Eski düzenin geri dönmeyeceğini biliyoruz. Bunun yasını tutmamalıyız. Nostalji strateji değil. Ancak bu kırılmadan daha büyük, daha iyi, daha güçlü ve daha adil bir yapı kurabileceğimize inanıyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
Carney, “Bu, orta ölçekli güçlerin görevi. Kalelerle çevrili dünyada en çok kaybedecek ve gerçek işbirliğinden en fazla kazanç sağlayacak ülkeler bunlar” demişti.
Söz konusu konuşma, geçen yıl eski Başbakan Justin Trudeau’nun yerine seçilen eski bankacı Carney ile Trump arasındaki daha önce dostane seyreden ilişkilerin büyük ölçüde sona ermesine yol açtı.
Trump daha sonra Kanada ile Michigan’ı birbirine bağlayacak yeni köprünün açılışını engellemekle tehdit etti. Kanada’da ise ABD’den yapılan askeri alımların azaltılması seçeneği tartışılmaya başlandı.
Nisan sonu itibarıyla Kanada, Lockheed Martin üretimi 88 adet F-35 savaş uçağı satın alma planını hâlâ gözden geçiriyordu.
ABD’nin Kanada Büyükelçisi Pete Hoekstra da şubat ayında Ottawa yönetiminin F-35 alımını gerçekleştirmemesi halinde, iki ülkenin ortak yürüttüğü Kuzey Amerika Havacılık ve Uzay Savunma Komutanlığı’nın, yani NORAD’ın, “değiştirilmek zorunda kalacağını” söylemişti.
Daimi Ortak Savunma Kurulu, Ağustos 1940’ta, İkinci Dünya Savaşı sırasında Başkan Franklin D. Roosevelt ile Kanada Başbakanı William Lyon Mackenzie King tarafından imzalanan anlaşmayla kuruldu.
Kurulda iki ülkeden askeri yetkililer ve siviller yer alıyor. Yapı, yılda iki kez toplanarak politika tavsiyeleri sunuyor ve çeşitli incelemeler yürütüyor.
Colby pazartesi günü ayrıca Pentagon’da Hoekstra ile yaptığı görüşmenin fotoğrafını paylaştı. Paylaşımında F-35 programına doğrudan değinmedi.
Colby, fotoğrafla birlikte yaptığı açıklamada, “Kanada dahil tüm NATO ortaklarının Lahey Zirvesi’nde belirlenen gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5’i düzeyindeki savunma harcaması hedefini yakalaması için yakın çalışıyoruz. Bu, Kuzey Amerika ve Arktik savunması açısından hayati yatırım” dedi.
Carney mart ayında yaptığı açıklamada Kanada’nın savunma harcamalarında yüzde 2 hedefini planlanandan yıllar önce yakaladığını ve 2035’e kadar yüzde 3,5 düzeyine ulaşma yolunda ilerlediğini söylemişti.
The Hill, pazartesi günkü açıklamaya ilişkin yorum almak için Kanada Savunma Bakanlığı’na başvurdu.
Kanada Muhafazakâr Partisi’nin eski lideri ve şu anda risk ile istihbarat alanında faaliyet gösteren şirketin başındaki Erin O’Toole da Colby’nin kararını X platformundaki paylaşımında eleştirdi.
O’Toole, “Bu adım son derece yanlış yönlendirilmiş ve Başkan’ın Çin ziyaretinin hemen ardından gelmesi nedeniyle oldukça tuhaf. Kanada, özgürlük değerlerini paylaşan bir müttefik oldu ve olmaya devam edecek” ifadelerini kullandı.
Kanadalı siyasetçi ayrıca, “Büyükbabası İkinci Dünya Savaşı sırasında ortak savunma için Alaska’ya konuşlandırılmış bir Kanadalı olarak, bunu gözden kaçırmamamızı umuyorum” dedi.
