İngiltere’nin Körfez ülkeleriyle yıllık yaklaşık 5 milyar dolarlık ticaret anlaşması imzaladığı, anlaşmanın ticaret ve yatırım alanlarında kapsamlı genişleme sağladığı bildirildi.
YDH- Reuters’ın bildirdiğine göre İngiltere, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ile uzun vadede yıllık yaklaşık “5 milyar dolar” değerinde bir ticaret anlaşması imzaladığını açıkladı.
Anlaşmanın, İran savaşı sonrası bölgede yaşanan enerji ve gıda tedarik baskısı ortamında ekonomik ilişkileri “daha da güçlendirmeyi” hedeflediği belirtildi.
KİK; Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden oluşuyor.
İngiltere Ticaret Bakanı Peter Kyle, anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, “Artan istikrarsızlık döneminde bu duyuru açık bir güven sinyali gönderiyor ve İngiliz ihracatçılara planlama yapmaları için gerekli kesinliği sağlıyor.” ifadelerini kullandı.
“5 milyar dolarlık uzun vadeli çerçeve”
İngiliz hükümetinin açıklamasına göre, anlaşmanın uzun vadede her yıl 3,7 milyar sterlin (yaklaşık 4,96 milyar dolar) değerine ulaşması bekleniyor.
Bu rakamın daha önce öngörülen 1,6 milyar sterlinlik tahminin “iki katından fazla” olduğu ifade edildi.
Hükümet, nihai metnin hem ticaret serbestleşmesi hem de hizmetler alanındaki taahhütler açısından önceki taslakların ötesine geçtiğini belirtti.
Gümrük vergilerinde geniş çaplı indirim
Anlaşmaya göre, Körfez ülkeleri, İngiliz mallarına uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 93’ünü kaldıracak.
Bu adımın, anlaşmanın 10. yılına kadar yaklaşık 580 milyon sterlinlik tarifenin ortadan kalkması anlamına geldiği bildirildi.
Tarifelerin üçte ikisinin anlaşma yürürlüğe girer girmez kaldırılacağı kaydedildi.
En çok etkilenecek sektörler arasında otomotiv, havacılık, elektronik ve gıda-içecek sektörleri yer aldı. Tahıl, cheddar peyniri, çikolata ve tereyağı gibi ürünlerin de gümrüksüz hale geleceği aktarıldı.
Enerji ticareti ve hizmetler sektörü düzenlemeleri
İngiltere, Körfez ülkelerine yönelik tarifelerini düşürürken, bölgenin temel ihracatı olan petrol ve doğalgazın zaten gümrüksüz olduğu belirtildi.
Hizmetler alanında ise İngiltere’nin mevcut piyasa erişimini sabitlediği ve şirketlerin yeni engellerle karşılaşmadan Körfez pazarında büyümesinin önünün açıldığı ifade edildi.
Körfez ülkelerinin de kendi hizmet sektörlerini geliştirme imkânı bulacağı aktarıldı.
KİK: “Ölçülebilir ekonomik faydalar hedefleniyor”
KİK Genel Sekreteri Casim Muhammed el-Budeyvi, anlaşmanın imza sonrası yaptığı açıklamada, çerçevenin işletmeler, yatırımcılar ve vatandaşlar için “somut ve ölçülebilir ekonomik faydalar” üretmeyi hedeflediğini bildirdi.
Anlaşmanın; mal ve hizmet ticareti, finansal hizmetler, dijital ticaret, yatırım koruması ve telekomünikasyon gibi alanları kapsadığı ifade edildi.
İnsan hakları eleştirileri ve yatırım koruma mekanizması
İngiliz hükümeti, anlaşmanın çevre ve veri koruma standartlarını değiştirmediğini ve zayıflatmadığını belirtti. Metinde insan haklarına ilişkin herhangi bir hüküm “bulunmadığı” da aktarıldı.
Bazı kampanya grupları, Körfez ülkeleriyle yapılan anlaşmalarda insan haklarının göz ardı edilmemesi gerektiğini savundu.
“Ticaret Adaleti Hareketi” (Trade Justice Movement) Direktörü Tom Wills, “anlaşma içinde uygulanabilir insan hakları korumalarının yer almamasıyla Britanya’nın ahlaki bir adım geri attığını” ifade etti.
Anlaşma ayrıca, yatırımcı koruma maddesi içeriyor. Bu kapsamda daha önce anlaşma kapsamına girmeyen üç KİK ülkesine de koruma sağlanacağı, ayrıca yatırımcı-devlet uyuşmazlık çözüm mekanizmasının (ISDS) yer aldığı belirtildi. Bu mekanizmanın, Körfez yatırımcılarının İngiliz hükümetine dava açabilmesine imkân tanıyabileceği yönünde eleştiriler de dile getirildi.
