Financial Times’ın incelediği belgelere göre İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) hava ve uzay kuvvetleri, insansız hava aracı programıyla bağlantılı gelişmiş Çin yapımı uydu haberleşme ekipmanını BAE’de kurulan ticari ağ üzerinden temin etti.
YDH - Financial Times’ın incelediği belgelere göre İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun hava ve uzay kuvvetleri, insansız hava aracı programıyla bağlantılı gelişmiş Çin yapımı uydu haberleşme ekipmanını Birleşik Arap Emirlikleri’nde kurulan tedarik ağı üzerinden İran’a taşıdı.
Gazetenin haberine göre sevkiyat, Ras el-Hayme emirliğinde kayıtlı Telesun şirketi üzerinden gerçekleştirildi. Belgelerde, ekipmanın 2025’in sonunda DMO’nun hava ve uzay kuvvetlerine ulaştırıldığı belirtildi.
Gazete, aynı birimin ABD ve İsrail saldırılarının ardından BAE’ye yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarında rol aldığını yazdı. Haberde, DMO’nun Körfez ülkesine sivil hedefler dahil 2 bin 800’den fazla füze ve insansız hava aracı fırlattığı kaydedildi.
Gazetenin ortaya koyduğu sevkiyat zinciri, Tahran’ın Batı yaptırımlarını aşmak için BAE’nin ticari altyapısını kullanmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Haberde, taşınan ekipmanın Çinli StarWin şirketinin ürettiği, yaklaşık 1,8 ton ağırlığında motorlu uydu anteni olduğu belirtildi.
Sevkiyatın ilk aşamasında ekipman Şanghay’dan Dubai’deki Cebel Ali Limanı’na gönderildi. Konteyner daha sonra İran’a ait Rama III gemisine yüklendi.
Habere göre gemi, güzergahını gizlemek amacıyla "spoofing" olarak bilinen yöntemi kullandı. Bu yöntem, çevredeki gemilere sahte konum bilgisi gönderilmesine dayanıyor.
Gümrük belgelerinde nihai teslim noktası olarak Bender Abbas Limanı gösterildi. Belgelerde sevkiyatın içeriği "anten ve aksesuarları" olarak kayda geçti.
Habere göre ekipmanın resmi alıcısı İranlı telekomünikasyon şirketi EFK oldu. Şirketin, Saman Industrial Group adına hareket ettiği belirtildi.
ABD Hazine Bakanlığı, Aralık 2023’te Saman Industrial Group’u yaptırım listesine almış ve şirketi "ticari paravan yapı" olarak tanımlamıştı.
Gazete, ekipmanı doğrudan teslim alan EFK’nin Batı yaptırımları kapsamında bulunmadığını yazdı. Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da uydu haberleşme sistemleri tedarik ettiğini belirten Telesun ise gazetenin yorum talebine yanıt vermedi.
Financial Times daha önce de DMO’nun Çinli The Earth Eye şirketinden gizlice uydu satın aldığını yazmıştı. Gazeteye göre söz konusu uydu, ABD askeri üsleri ile Körfez ülkelerindeki altyapıyı izlemek amacıyla kullanıldı.
ABD yönetimi bunun ardından The Earth Eye’a yaptırım uyguladı. Washington, "İran’a verdikleri destek nedeniyle Çinli kuruluşları sorumlu tutmayı sürdüreceğini" açıkladı. Açıklamada ayrıca ABD askerlerine yönelik saldırıların "karşılıksız kalmayacağı" belirtildi.
Bloomberg, 2 Mayıs’ta Çin yönetiminin, İran petrolü ticaretiyle bağlantılı beş yerli rafineriye yönelik ABD yaptırımlarına şirketlerin uymasını yasakladığını yazmıştı.
Çin Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasında, ABD yaptırımlarının üçüncü ülkelerle yürütülen "normal ticareti yasa dışı biçimde sınırladığı" ve uluslararası normları ihlal ettiği belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise 15 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, İran enerji ürünleri satın alan Çinli petrol şirketlerine yönelik yaptırımları kaldırabileceğini söyledi.
