ABD’nin İran’ın güneyindeki füze noktalarını ve deniz mayını yerleştirdiği öne sürülen unsurları hedef alması, Doha’da süren müzakerelerle aynı zamana denk geldi.
YDH- ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) bildirdiğine göre ABD, pazartesi günü İran’ın güneyinde bulunduğu iddia edilen füze noktalarına yönelik saldırı düzenledi ve deniz mayınları yerleştirmeye çalıştığı öne sürülen tekneleri hedef aldı.
ABD’nin, görüşmeler sürerken bir kez daha İran’ı bombalaması, mevcut ateşkesin istikrarı ve daha geniş kapsamlı bir bölgesel barış anlaşmasının geleceğine ilişkin yeni endişeleri gündeme getirdi.
Saldırılar, İranlı üst düzey müzakerecilerin Ortadoğu’daki aylardır süren çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan yeni görüşme turu için Doha’ya ulaştığı sırada gerçekleşti. Aynı zamanda İsrail ordusu da Güney Lübnan’da Hizbullah’a yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdı.
Gelişmeler, küresel enerji piyasalarını da sarstı. Petrol fiyatları, saldırıların Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik çabaları sekteye uğratabileceği yönündeki kaygılar nedeniyle dalgalandı. Boğazdaki aksaklıkların uluslararası yakıt sevkiyatlarını ciddi biçimde etkilediği belirtildi.
ABD Merkez Komutanlığı Sözcüsü Tim Hawkins açıklamasında, “ABD güçleri bugün İran güçlerinden kaynaklanan tehditlere karşı birliklerimizi korumak amacıyla Güney İran’da meşru müdafaa saldırıları gerçekleştirdi.” iddiasında bulundu.
ABD ordusu operasyonun ayrıntılarına ilişkin ek bilgi paylaşmadı; ancak hedeflerin, füze fırlatma noktaları ile “mayın yerleştirmeye çalışan” tekneleri içerdiğini öne sürdü.
Zaten kırılgan olan ateşkes daha da sarsıldı
İran devlet televizyonu IRIB, yerel saatle gece yarısı civarında (Pazartesi 20.30 GMT) Güney İran’daki Bandar Abbas liman kenti yakınlarında çok sayıda şiddetli patlama sesi duyulduğunu bildirdi.
Yayın kuruluşu, kentte durumun normal olduğunu ve yerel yetkililerin patlamaların nedenini araştırdığını aktardı.
Daha geniş kapsamlı bir uzlaşı ihtimali ise İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Lübnan’da Hizbullah’ı “ezme” sözü vermesinin ardından daha da karmaşık hale geldi. Tahran, kapsamlı bir barış anlaşmasının Lübnan’daki savaşı da kapsaması gerektiğini vurguladı.
Rubio: Saldırılara rağmen İran anlaşması hâlâ mümkün
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 26 Mayıs’ta İran ile birkaç gün içinde anlaşmaya varılabileceğini iddia etti.
Rubio, Hindistan’a yaptığı resmi ziyaret sırasında Jaipur’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Doha’daki görüşmelerin sürdüğünü söyledi.
“Bugün Katar’da bazı görüşmeler yapıldı. İlerleme sağlayıp sağlayamayacağımıza bakacağız.” diyen Rubio, müzakerelerin şu aşamada “ilk taslaktaki belirli ifadeler” üzerinde yoğunlaştığını ve nihai hale getirilmesinin “birkaç gün sürebileceğini” ifade etti.
